محمدرضا فارسیان، پژوهشگر و مدرس فقه و حقوق، در نشست علمی «اجتهاد و قانونگذاری در عصر الگوریتم» مطرح کرد؛
الگوریتمها «فاعل خاموش» در تصمیمهای کلان اجتماعی شدهاند
اجتهاد نه صرفاً یک روش استنباطی، بلکه «عقلانیتی تمدنی و تاریخی» است که همواره در نسبت با شرایط اجتماعی زمانه معنا یافته است. وقتی به تجربههای تاریخی نگاه میکنم، نمونههایی مانند ورود صنعت چاپ، بانکداری مدرن و حتی شکلگیری حقوق بینالملل که همگی فقه و حقوق را با چالشهای تازهای روبهرو کردند، به ذهن میآید و سبک اجتهاد فقه شیعی توانسته است با ارائه پاسخهای نو نسبت خود را در جهان جدید حفظ و بازتعریف نماید. این پیشینه نشان میدهد که فقه، ظرفیت مواجهه با گسستهای تمدنی را دارد، هرچند نیازمند نگاه خردورزانه به بازتعریف مفاهیم مبنایی مستمر آن است.
۱۴۰۴/۱۰/۱۵
محمدجواد یزدانی پژوهشگر حوزه مشارکت انتخاباتی در یادداشتی مطرح کرد؛
«جامعه خطر» در تقاطع جامعهشناسی، محیط زیست و سیاست
در حالی که تقسیمبندی طبقاتی سنتی (مانند مارکسیستی) بر اساس توزیع ثروت و کالا شکل میگرفت، در «جامعه خطر» که در عصر مدرنیته متأخر شکل گرفته، یک نوع جدید از طبقهبندی بر اساس توزیع خطرات محیطی و زیستمحیطی پدید آمده است. در این طبقهبندی این واقعیت مشخص میشود که آسیبپذیری در برابر خطرات محیطی اغلب به طور نابرابر توزیع میشود؛ هرچند خطرات اکولوژیک در نهایت تمام طبقات را تهدید میکند، اما گروههای فقیرتر و کمتوانتر، معمولاً بیشتر از ثروتمندان در معرض این خطرات قرار میگیرند. به تعبیر موجز و کلیدی اولریش بِک: « ثروت از بالا جمع میشود، اما خطر از پایین میریزد».
۱۴۰۴/۱۰/۱۵
آیتالله عباس کعبی، عضو هیئترئیسه مجلس خبرگان رهبری، در یادداشتی مطرح کرد؛
عملیات نظامی و جنگ روانی در ونزوئلا
نباید مغلوب القائات غولهای رسانهای شد. دشمن تلاش میکند با بزرگنمایی عملیات ونزوئلا، نظام محاسباتی ما را مختل کند.دلتا فورس و شبکههای رسانهای حامی آن، ابزار شیطان برای القای ترس هستند. اما همانگونه که طبس نشان داد، مقاومت مردمی و ایمان قلبی میتواند پیچیدهترین طرحهای واشنگتن را به شکستی راهبردی تبدیل کند.
۱۴۰۴/۱۰/۱۴
دومین گردهمایی اتحادیه دانشگاههای فعال در علوماجتماعی اسلامی و مسیر آن «از نظریه تا سیاستگذاری و عمل» بررسی شد؛
کاربردیسازی علوم اجتماعی اسلامی و توانایی آن در حل مسأله
رئیس دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران: همه میدانیم که اساساً هر علم و هر حوزه معرفتی بهویژه در دنیای جدید با این پرسش سنجیده میشود که چه مسئله یا مشکلی را حل کرده یا در چه مسئله و مشکلی مداخله و نقشآفرینی داشته است. این میزان حضور و اثرگذاری تعیینکننده خدمت و کارویژه هر عرصه علمی است. از این جهت اهتمام به این موضوع نهتنها در عرصه نظری که البته بسیار اساسی و ضروری است، بلکه از حیث سیاستگذاری و کاربردی نیز شایان سپاس و توجه است، چراکه این وجه عملی و سیاستی اهمیت بسزایی نسبت به کفایت حتی نظری مباحث مطرحشده دارد. انشاءالله با برگزاری این نشستها به تحقق هرچه بیشتر این مهم نزدیکتر شویم.
۱۴۰۴/۱۰/۰۹
حجتالاسلام والمسلمین ذبیحالله نعیمیان، مدیر مؤسسه آموزش عالی حوزوی امام رضا(ع)، در گفتوگویی مطرح کرد؛
ضرورت مدیریت دانش در حوزه با محوریت گرایشهای فقه معاصر / تطور بایسته حوزههای علمیه در پاسخ به نیازهای حکومت اسلامی
مدیر مؤسسه آموزش عالی حوزوی امام رضا(ع): اینکه با پیروزی انقلاب اسلامی، بزرگانی همچون آیتالله گلپایگانی درس مکاسب را تعطیل کرده و برای پاسخ به نیازهای نظام، فقه القضا برگزار میکنند یا پیش از آن آیتالله خویی در عراق وقتی میبیند شیعیان لبنان جایگاه حقوقی مناسبی پیدا کردهاند و محکمه قضا به دستشان رسیده است، فقه القضا میگوید، حاکی از تطور تدریجی و بایسته و شایسته حوزههای علمیه شیعه است که خود را در خدمت نیازهای جامعه و حکومت اسلامی میدیدند. امروز نیز تأکید امام و رهبر معظم انقلاب (به مثابه فقهای زمامدار) از درون حاکمیت، لبیکی است نسبت به پاسخگویی به نیازها و ضرورتها.
۱۴۰۴/۱۰/۰۸
در نشست هماندیشی «بررسی و تحلیل بند اول و دوم سیاستهای کلی قانونگذاری» مطرح شد؛
نشست نخبگانی اساتید حوزههای علمیه قم و مشهد به میزبانی مرکز تحقیقات اسلامی مجلس
حجتالاسلام والمسلمین ارسطا: ما امروز شاهدیم که مجلس در بسیاری از فرآیندهای قانونگذاری درعمل مقلد کشورهای خارجی است؛ کشورهایی که فرهنگ و مبنای حکمرانی در آنها اساساً کوچکترین تناسب و تشابهی با اقتضائات شرعی، سنتی و فرهنگی جامعه ما ندارد. در نهایت هم این مصوبات به شورای نگهبان میرود و چون مغایرت با شرع ندارد، تصویب میشود.
۱۴۰۴/۱۰/۰۶
حجت الاسلام والمسلمین حمیدرضا کامل نواب، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید مطهری، در یادداشتی مطرح کرد؛
ولایت عامه فقیه از دیدگاه آیت الله میلانی(ره)
عضو هیئت علمی دانشگاه شهید مطهری: با بررسی دقیق آثار فقهی مرحوم آیتالله العظمی سیدمحمدهادی میلانی، میتوان به روشنی دریافت که ایشان در زمره فقیهانی قرار میگیرند که ولایت عامه فقیه را پذیرفتهاند، هرچند این مبحث را در قالب یک باب مستقل مطرح نکردهاند. ایشان در کتاب الخمس، به مناسبت بحث از سهم امام و نحوه تصرف در آن، به صراحت وارد مباحث ولایت فقیه شده و بخشهایی از ادله قائلین به ولایت عامه را مطرح کردهاند. شیوه بیان و نحوه استدلال ایشان در این مقام بهگونهای است که فهم ولایت موسع، و حتی ولایت عامه از آن کاملاً قابل برداشت است.
۱۴۰۴/۱۰/۰۴
گزارش اختصاصی پایگاه خبری علوم انسانی مفتاح از نشست علمی «حوزه، علوم انسانی و نظامات اجتماعی» با حضور حجتالاسلام و المسلمین حسن خیری، رئیس انجمن مطالعات اجتماعی حوزه؛
نظامسازی اجتماعی، مطالبهای راهبردی برای تحقق تمدن نوین اسلامی
حجتالاسلام و المسلمین حسن خیری: مسئله «نظامسازی اجتماعی» امروز دیگر یک بحث انتزاعی یا صرفاً نظری نیست، بلکه به یک ضرورت واقعی و راهبردی برای جامعه ما تبدیل شده است. وقتی از نظام اجتماعی سخن میگوییم، منظور مجموعهای منسجم از باورها، رفتارها، مسئولیتها و ساختارهایی است که سبک زندگی مردم را شکل میدهد. اگر این نظام بهدرستی طراحی و هدایت نشود، نتیجه آن را در افزایش آسیبهای اجتماعی، تضعیف خانواده، کاهش اعتماد عمومی و سردرگمی هویتی نسلها خواهیم دید. به همین دلیل، نظامسازی باید آگاهانه، آیندهنگر و مبتنی بر مبانی دینی، عقلانی و تجربی باشد.
۱۴۰۴/۱۰/۰۳



















