آیت الله محسن اراکی در جلسه درس خارج «فقه فرهنگ» مطرح کرد؛
آیا میتوان با دروغ دشمن، به همان شیوه مقابله کرد؟
آیا هجاء شخص کافر به دروغ و نسبت دادن نقایصی که ارتکاب آنها ثابت نشده است شرعاً جایز است؟ به دو شرط دروغ بستن به کافر جایز است.
۱۴۰۵/۰۷/۲۵
حجتالاسلام والمسلمین محمد جلیلی، معاون پژوهش مؤسسه فقهی و معارفی برهان، در یادداشتی مطرح کرد؛
آیا والدین در تربیت فرزند اختیار نامحدود دارند؟ / لزوم توافق بر تعریف «فقه تربیت»
فقه تربیت نه محصول اضافهکردن پسوند «تربیت» به فقه است، و نه تلاشی برای توجیه فقهیِ دستاوردهای علوم تربیتی جدید. دانشی مستقل است با موضوع مشخص، سرفصلهای قابلتعریف، و پرسشهایی که هیچ باب فقهی دیگری بهصورت منسجم به آنها پاسخ نداده است. پایهریزی درست آن مشروط به یک کار مقدماتی جدی است: توافق بر سر تعریف. بدون این توافق، هر کس به راهی خواهد رفت و این دانش نوپا، پیش از اینکه به بلوغ برسد، در همان ابهام مفهومی اولیهاش باقی خواهد ماند.
۱۴۰۵/۰۷/۲۴
حجت الاسلام و المسلمین محمد رضا زیبایی نژاد، رئیس پژوهشکده زن و خانواده در نشست «مواجهه با تحولات پیرامون موضوع عفاف در جامعه ایران» مطرح کرد؛
چرا اثر اقدامات حجاب پس از مدتی از بین میرود؟ / نسل جدید پیامهای فرهنگی را متفاوت از والدین خود میفهمد
اقدامات ضربتی در حوزه حجاب معمولاً اثر ثابت و ماندگار ندارند. تجربه فعالیت در مدارس نشان میدهد که پس از سخنرانی، تعدادی از دانشآموزان به حجاب گرایش پیدا میکردند، اما پس از مدتی به وضعیت قبلی بازمیگشتند. سخنرانی احساسی و اثرگذار ممکن است فرد را برای مدتی تحت تأثیر قرار دهد، اما اگر او دوباره به میدان اجتماعی قبلی بازگردد، جاذبه آن میدان میتواند اثر اقدام اولیه را خنثی کند.
۱۴۰۵/۰۷/۲۳
آیت الله محمدحسین ملک زاده، استاد درس خارج حوزه علمیه قم، در گفتگویی اختصاصی با پایگاه خبری علوم انسانی مفتاح مطرح کرد؛
مشروعیت اقدام مستقیم نظامی علیه دارالبغی
از نظر شرعی و فقهی، حق مشروع ولیّ امر راستین امت اسلامی این است که اگر کشورهای مسلماننشین و مناطق دیگری از جهان اسلام که جزئی از دارالبغی به شمار میروند، حاضر نشوند از راههای مسالمتآمیز به دارالعدل ملحق شوند، حاکم دارالعدل حق دارند بهصورت نظامی آن مناطق را تصرف کنند و به دارالعدل ملحق سازند.
۱۴۰۵/۰۷/۲۲
حجتالاسلام والمسلمین محمدحسین انصاری، ارشد علوم سیاسی و سطح چهار حوزه علمیه، در یادداشتی مطرح کرد؛
دفاع مشروع کجا پایان مییابد و انتقام از کجا آغاز میشود؟ / بررسی آرای فقهی فریقین در روابط بینالملل
فقه اسلامی ظرفیت ارائه چارچوبی منسجم برای تنظیم روابط بینالملل دارد؛ چارچوبی که همزمان با حفظ اصول اسلامی، امکان تعامل عقلانی با نظام حقوقی جهانی را فراهم میآورد. بنابراین، بازخوانی عقلانیت اسلامی در حوزه روابط بینالملل، بهویژه در زمینه احقاق حقوق مظلومان، ضرورتی راهبردی برای جهان اسلام در عصر سلطهطلبی مدرن است.
۱۴۰۵/۰۷/۲۲
در نشست «بیانات رهبر معظم انقلاب با نگاهی به مبانی قرآنی و روایی قدرت» مطرح شد؛
چرا معتقدیم ایران بر اساس محاسبات الهی، قدرت اول جهان است؟
حجتالاسلام والمسلمین محمدصادق یوسفیمقدم: در چارچوب اندیشه لیبرالیستی و نگاه سکولاریستی به آفرینش، قدرت عمدتاً با ابزارهای مادی سنجیده میشود و مؤلفههایی همچون توان نظامی، قدرت سخت و قدرت نرم در محاسبات جای میگیرند. ممکن است فردی کاملاً مادیگرا باشد یا در عین اعتقاد به اسلام و خداوند، در تحلیل مسائل و محاسبات خود از چارچوبهای سکولاریستی و لیبرالیستی تأثیر پذیرفته باشد.
۱۴۰۵/۰۷/۲۱
حامد محمدجانی، پژوهشگر فقه و مبانی حقوق، در یادداشتی مطرح کرد؛
چگونه هوش مصنوعی در مسیر استدلال فقهی دچار خطا میشود؟ (۲)
مدل زبانی ممکن است در یک پرسش، پاسخی کاملاً درست بدهد و همین پاسخ درست، اعتماد پژوهشگر را افزایش دهد. اما پاسخ درست در یک جهت، بهخودیخود نشان نمیدهد که مدل ساختار رابطه را بهصورت پایدار و دوسویه در اختیار دارد.این مسئله در پژوهش فقهی حساستر است؛ زیرا پژوهشگر معمولاً با شبکهای از روابط سروکار دارد، نه با مجموعهای از گزارههای منفرد.
۱۴۰۵/۰۷/۲۱
پایگاه خبری-تحلیلی علوم انسانی مفتاح گزارش میدهد؛
شبکه های اجتماعی چگونه افراد باسواد را فریب میدهند؟ / تبیین علمی مقاومت شناختی و نسبت آن با سواد رسانهای، تفکر انتقادی و جنگ شناختی
سواد رسانهای یکی از ابزارهای پیشنیاز مقاومت شناختی است، اما کل آن نیست. بسیارند افرادی که تکنیکهای تحلیل خبر را بلدند و فیکنیوزها را بهخوبی آشکار میکنند، اما به سبب اضطرابهای وجودی، عطش تایید اجتماعی در شبکهها (Validation Seeking) یا قطبیشدگیهای هویتی، در عمل مغلوب بازیهای روانی شبکهای میشوند. در این وضعیت، سواد رسانهای موجود است، اما زنجیره مقاومت شناختی گسسته است.
۱۴۰۵/۰۷/۲۰





















