وحدت اسلامی هرگز به معنای یکسانسازی همه مسلمانان در جزئیات اعتقادی و فقهی نیست. قلمرو وحدت، اصول و مبانی اساسی دین است؛ یعنی مسلمانان باید بر محور توحید، نبوت، معاد، هویت دینی و نفی وابستگی به قدرتهای ضدتوحیدی گرد هم آیند و اقدامی نکنند که به کشورهای اسلامی و کانون ایمان آسیب وارد کند.
من برخلاف آن دسته از جامعهشناسانی که روند خطی ایران را به سمت تجددیشدن در حوزه جنسیت و خانواده جستوجو میکنند، معتقدم این مسیر قطعی و برگشتناپذیر نیست.
بر این اساس، برخورد حقوقی، قضایی و اطلاعاتی با شبکهها و سرکردههای قاچاق سازمانیافته در شرایط کنونی، نه یک مسئله صرفاً انتظامی، بلکه یک ضرورت قطعی امنیتی و تکلیفی شرعی است که باید منطبق بر ضوابط برخورد با اخلالگران در نظام اقتصادی و مفسدان فیالارض صورت پذیرد.
میخواهیم یک بازآرایی در ذهن ما نسبت به سرزمینهای اسلامی و نوع تعاملی که حکومت اسلامی و جمهوری اسلامی ایران باید با سرزمینهای دیگر داشته باشد صورت بگیرد تا در تصمیمگیریها و در سطوح مختلف، بدانیم وظیفه شرعی ما چیست.
مقابله اقتصادی با دشمن سابقهای در تاریخ علمای شیعه دارد. برای نمونه، در برخی دورهها، علمایی همچون سید محمدکاظم یزدی، صاحب «العروه الوثقى»، استفاده از منسوجات خارجی را تحریم و بر استفاده از تولیدات داخلی تأکید کردهاند.[۶] چنین اقداماتی را میتوان نمونهای از مقابله اقتصادی با نفوذ و فشار بیگانگان دانست.
مقوله «انسان» در اندیشه امام موسی صدر به دلیل حضور میدانی و درگیری مستقیم ایشان با فرایند «احیاگری انسان» -بهویژه در عرصه جامعهسازی جنوب لبنان- نمود پررنگتری دارد؛ چنانکه رویکرد ایشان فراتر از احیای صرفِ «فکر دینی»، بر احیای وجودی و اجتماعیِ خودِ «انسان» متمرکز بوده است تا او را به سرمنزل مقصود الهی رهنمون سازد؛ چرا که در منظومه فکری امام موسی صدر رسالت پیامبران نیز، رساندن خود انسان به جایگاه حقیقیاش یعنی مقام خلیفهاللهی است.
فقه باید تخصصی شود تا در هر قلمرو، نظریات عمیقتر و دقیقتری ارائه گردد. مبانی فقهی نوآورانه برای پاسخ به نیازهای روز یک ضرورت است. آیتالله مصباح(ره) دارای اصول و قواعد نوآورانهای در فقه بودند، به طوری که امام خمینی(ره) و علامه طباطبایی نیز کتب و تألیفات فقهی خود را برای بررسی و اظهارنظر به ایشان میسپردند.
ورود امام موسی صدر به لبنان، یک حرکت «جامعهسازانه و انسانسازانه» بود. شیعیان لبنان در سالهای پیش، در پایینترین سطح جامعه قرار داشتند و حتی مورد تحقیر بودند. امام موسی صدر با هدف بازسازی هویت این مردم و بازگرداندن کرامت انسانی به آنها، حرکت «المحرومین» را بنیان نهاد.
در شرایط جنگ و بحران، نخستین وظیفه مادر، حفظ امنیت روانی خانواده است. فرزندان بیش از آنکه از خودِ بحران آسیب ببینند، از اضطراب، آشفتگی و ناامیدی محیط پیرامون خود آسیب میبینند. مادری که بتواند آرامش، امید و اعتماد را در خانواده حفظ کند، درواقع نخستین لایه مقاومت را شکل داده است. دومین وظیفه، تربیت روایت است. در جنگهای امروز، روایتها به اندازه سلاحها اثرگذارند. حضرت زینب(س) حقیقت عاشورا را روایت کردند و اجازه ندادند روایت تحریفشده جایگزین واقعیت شود.
اگر جمهوری اسلامی ارادهی توقف روند گسترش اباحهگری در جامعه ایران را داشته باشد، مسیر تحقق آن بسیار ساده و روشن است. ابتدا ببینید چه کسانی از این وضعیت سود میبرند. منافع سیاسی و اقتصادی چه کسانی در گروه تداوم و تثبیت این وضعیت است؟ پیدا کردنشان چندان سخت نیست. اگرچه برخورد با آنها و قطع کردن این زنجیرهی فساد اقتصادی و اخلاقی، بهغایت سخت و نیازمند ارادهی فولادین است.
آقای روحانی به «بیعتهای عقبه اول و دوم» بهعنوان الگوی حکومتداری و پیمانسپاری اشاره کردهاند. اما از نظر تاریخی و تحلیلی: بیعت عقبه، پیمان با دشمن نبود: بیعتهای عقبه اول و دوم در مکه، پیمان میان پیامبر (ص) و اهل ایمان یثرب (انصار) بود. موضوع این پیمانها یکتاپرستی، ترک محرمات، اطاعت از رسول خدا (ص) و حمایت و دفاع از ایشان در برابر دشمنان بود. این یک پیمانِ ایمانی و دفاعیِ درونگفتمانی برای پایهریزی جامعهٔ اسلامی بود، نه مذاکرهٔ دیپلماتیک با یک قدرتِ متخاصم و بدعهد. پس قیاس آن با پیمان بستن با دشمنان غلط است.
این نشریه با عطف توجه به تأملات و جستارپردازیهای سیاستی و اتخاذ رویکرد ژورنالیسم اندیشه، بر آن است تا فراتر از قالبهای بسته گزارشهای سیاستی یا مقالات متعارف پژوهشی، فضایی زنده برای اندیشهورزی و تکوین ایدههای کلان فراهم آورد؛ بستری که در آن تضارب دیدگاهها و تقابل اندیشهها نه یک مانع، بلکه موتور محرک تحلیل و ایدهپردازی باشد.
به جرأت میتوانم بگویم پدیده مدرسه چهارم فقه و اصول، استاد زمانیفر از اساتید خارج فقه و اصول حوزه علمیه مشهد بودند که از روز اول و همان جلسه اول که مطالب خود را تقریر فرمودند، بنده دیدم که ایشان از اساتید طرفدار مقاصد قم در این حوزه پیشروتر هستند.
«مرابطه» در اصطلاح قرآن و روایات، مفهومی فراتر از حفاظت فیزیکی از مرزها دارد و تمامی شئون حیاتی یک جامعه دینی را در بر میگیرد. واژه رباط در قرآن پنج بار و در شرایط مختلفی به معانی چون ملازمت و مواظبت بر یک کار به کار رفته است و مرابطه یعنی تحقق ارتباط پایدار بین مردم، به گونهای که افراد جامعه به یکدیگر وابسته و پیوسته باشند و در برابر ناملایمات، بی تفاوت عمل نکنند.
>
>
>
>
>