دکتر انس ابراهیم جاموس، پژوهشگر مالیه اسلامی در یادداشتی برای مجمع برکت اقتصاد اسلامی ترکیه مطرح کرد؛
نقش ابزارهای مالی اسلامی در پیشرفت اقتصادی و جبران کسری بودجه (نمونهکاوی: صکوک، وقف و بیمه)
نظام مالی اسلامی در دنیای امروز به عنوان ابزاری مهم در پروژههای توسعهای در سطح جهانی و در بازارهای مختلف شناخته میشود. زیرا این ابزار بین عقلانیت و اصول شرعی ارتباط برقرار میکند، که آن را از سایر روشهای مشابه متمایز میسازد. به همین دلیل، برخی از کشورهای اسلامی این سیستم را برای مقابله با چالشهایی مانند فقر و دیگر مشکلات اجتماعی برگزیدهاند؛ زیرا نظام مالی اسلامی در همه سطوح موفقیتهایی کسب کرده است. هدف اصلی آن جمعآوری منابع و به کارگیری آنها در پروژههای توسعهای است که بین اصول شرعی و خواستههای مشتریان توازن برقرار میکند و در این مسیر تمام روشهای حرام مانند ربا را کنار میگذارد، تا رفاه اجتماعی مسلمانان را تأمین کرده و توسعه اقتصادی جامع و عادلانه و بنیانگذاری اصول تکافل اجتماعی را محقق کند.
۱۴۰۳/۱۱/۲۷
آیت الله محسن اراکی، عضو شورای عالی حوزههای علمیه، در جمع تعدادی از طلاب و پژوهشگران حوزه علمیه قم مطرح کرد؛
پول اعتباری رایج، ابزار استکبار برای چپاول ثروت بشر است / آیا راه درست بازگشت به طلا و نقره است؟
پول اعتباری عمدتاً پس از جنگ جهانی دوم و سلطه آمریکا بر نظام مالی جهانی رایج شد. یکی از دلایل اصلی نفی پول اعتباری این است که ملاک مالیت، وجود منفعت عقلایی مقصود است. همچنین ارزش مبادلاتی اشیا بستگی به مالیت آنها دارد و عدم استفاده از پول حقیقی، موجب اکل مال به باطل خواهد شد. از طرفی، مالیت امری تکوینی و نه اعتباری است و مبادله مال با پول اعتباری منفعتی ندارد. از این رو، پول اعتباری مال محسوب نمیشود، بلکه صرفاً یک توهم است. بر همین اساس، استفاده از طلا و نقره در مبادلات امری متعین بوده و صرفاً یک راهکار جایگزین نیست، بلکه خود موضوعیت دارد.
۱۴۰۳/۱۱/۲۷
آیتالله سید احمد علمالهدی، نماینده ولیفقیه در خراسان رضوی، در مراسم اختتامیه مدرسه فجرانه مطرح کرد؛
بدون حکمرانی دینی، دولت اسلامی محقق نمیشود / جامعه روحانیت و حوزه علمیه باید میداندار تدوین مبانی حکمرانی دینی شوند
فقه شیعه در برابر فقه عامه از پویایی برخوردار است. امام خمینی (ره) در فقه از دو تعبیر "پویا" و "جواهری" استفاده میکردند، اما بر جمع بین این دو مفهوم کار جدی صورت نگرفت. برخی افراد در قالب نوگرایی، این دو تعبیر را در تضاد با یکدیگر قرار دادند، درحالیکه مقصود امام (ره) از فقه جواهری، تداوم بهرهگیری از میراث فقهی بزرگان گذشته نظیر شیخ مفید، شیخ صدوق و شیخ طوسی بود.
۱۴۰۳/۱۱/۲۷
آیتالله هادوی تهرانی استاد برجسته درس خارج حوزه علمیه قم در گفتگویی مطرح کرد؛
شرعیسازی ابزارهای مالی تسکین موقت، نه درمان ریشهای/ جواز قیمتگذاری دستوری برای گذر از وضعیت خاص
در این چند دهه بهرغم تلاش بسیار دولتها، بحرانهای متعددی گریبانگیر اقتصاد ما بوده و ما هنوز نتوانستهایم بحران تورم و افزایش نرخ ارز و شکاف بین دهکها و... را مرتفع کنیم، چون فقط به اقتصاد بيمار، مسکن دادهایم و درمان قطعی مغفول مانده است! نظریه اندیشه مدون را ٤٠ سال است مطرح کردهام، تلاشهای زیادی هم برای تحقق آن کشیده شده؛ ولی از آنجا که سیاستگذاران اعتقاد جدی به این موضوع نداشتهاند، هنوز به نتیجه نرسیدهایم!
۱۴۰۳/۱۱/۲۷
حجت الاسلام و المسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در نشست علمی گروه فقه اجتماعی مدرسه فقاهت آستان قدس رضوی مطرح کرد؛
تفاوت فقه و فقه الاجتماع و فقه نظام اجتماعی و فقه حکمرانی اجتماعی (بخش دوم)
حکمرانی یک فرایند کلان است که از سیاستگذاری آغاز شده و تا اجرا و نظارت ادامه پیدا میکند. در این مسیر، فقه میتواند نقش مهمی در ارائه بایدها و نبایدهای شرعی ایفا کند، اما کافی نیست. بلکه عقل تدبیرگر و برنامهریزی نیز باید در این روند به کار گرفته شود. آنچه امروز بهعنوان فقه حکمرانی مطرح میشود، تلاشی است برای ترکیب آموزههای فقهی با اصول حکمرانی، بهمنظور تحقق تدریجی نظام مطلوب اجتماعی.
۱۴۰۳/۱۱/۲۶
حجت الاسلام و المسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در نشست علمی گروه فقه اجتماعی مدرسه فقاهت آستان قدس رضوی مطرح کرد؛
تفاوت فقه و فقه الاجتماع و فقه نظام اجتماعی و فقه حکمرانی اجتماعی (بخش اول)
حکومت در فقه، اشکال مختلفی دارد. گاه حکومت بهصورت رسمی در اختیار فقیه قرار میگیرد، و گاه مانند دوران امام صادق (ع)، دولت در دولت شکل میگیرد. در آن زمان که بنیعباس بر سر کار بودند، امام صادق (ع) در مقبوله عمر بن حنظله (یا به تعبیر دقیقتر، صحیحه عمر بن حنظله) فرمودند که اگر دو شیعه دچار اختلاف شدند، نباید برای حل مشکل خود به سلطان جور و طاغوت مراجعه کنند، بلکه باید به فقیه جامعالشرایط رجوع نمایند، زیرا «فانی قد جعلته علیکم حاکما»؛ یعنی من او را حاکم بر شما قرار دادم.
۱۴۰۳/۱۱/۲۵
زینب تاجیک، عضو هیئت علمی پژوهشکده زن و خانواده، مطرح کرد؛
الگوی سوم زن باید مبنای ساختار اجتماعی کشور باشد / انسانیت و کنشگری اجتماعی جنسیت محور؛ مبنای هویت زنانگی در انقلاب اسلامی
انقلاب اسلامی هویتی به زن بخشیده که زن متوجه شده است که نیازی نیست که مرد باشد تا کنش اجتماعی داشته باشد و با حفظ زنانگی و خصوصیات جنسیتی زنانه میتواند کنشگری داشته باشد. اگرچه ممکن است در بعضی موارد ساختارها از ما پشتیبانی نکنند اما این زمینه، بدون ظهور انقلاب، برای ما زنان فراهم نمیشد. یکی از وظایف مهم زنان این است که این هویت جدید و تحول انقلابی را به تمام مردم جهان معرفی کنند. ما باید سعی کنیم با شیوههای مختلف این را به گوش زنان جهان برسانیم. زنان ما باید به این تغییر هویت واقف باشند. ما باید بدانیم سیر تاریخی زن ایرانی چگونه بوده و حال چگونه است. این سیر تاریخی و انتقال ارزش باید به گوش جوانان و نوجوانان ما برسد.
۱۴۰۳/۱۱/۲۵
حجت الاسلام احمد حسین شریفی رئیس دانشگاه قم در یادداشتی مطرح کرد؛
حوزه علمیه و مرجعیت در مطالعات اسلامی و علوم انسانی/ تحول در حوزه، لازمه تحقق گام دوم انقلاب
حوزههای علمیه باید بتوانند مرجعیت علمی را در علوم انسانی که نرمافزار فردسازی، جامعهپردازی و تمدنسازیاند، کسب کنند؛ و الا محتوا و نرمافزار فردسازی، جامعهپردازی و تمدنسازی، کماکان، محتوایی اومانیستی و لیبرالیستی خواهد بود
۱۴۰۳/۱۱/۲۴