آن‌چه در کوفه رخ می‌داد، خدعه نبود، بلکه «تخادع» بود. ظاهرا منظور از تخادع، «یک‌نوع خدعه‌گری هم‌افزا و دسته‌جمعی» است که در آن، شنونده با تأیید و پذیرش خدعه‌ای که در قالب موعظه می‌شنید، خدعه‌گر را بر سر ذوق می‌آورد و از او تشکر می‌کرد و اصلا شاید گاه شنونده نیز در قالب موعظه‌ای دیگر، خدعه‌ی دیگری برضد اردوگاه علی ع، ساز می‌کرد و تحویل خدعه‌گر اول می‌داد.

۱۴۰۵/۰۱/۲۹