حجتالاسلام والمسلمین محمدحسین انصاری، ارشد علوم سیاسی و سطح چهار حوزه علمیه، در یادداشتی مطرح کرد؛
دفاع مشروع کجا پایان مییابد و انتقام از کجا آغاز میشود؟ / بررسی آرای فقهی فریقین در روابط بینالملل
فقه اسلامی ظرفیت ارائه چارچوبی منسجم برای تنظیم روابط بینالملل دارد؛ چارچوبی که همزمان با حفظ اصول اسلامی، امکان تعامل عقلانی با نظام حقوقی جهانی را فراهم میآورد. بنابراین، بازخوانی عقلانیت اسلامی در حوزه روابط بینالملل، بهویژه در زمینه احقاق حقوق مظلومان، ضرورتی راهبردی برای جهان اسلام در عصر سلطهطلبی مدرن است.
۱۴۰۵/۰۷/۲۲
حامد محمدجانی، پژوهشگر فقه و مبانی حقوق، در یادداشتی مطرح کرد؛
چگونه هوش مصنوعی در مسیر استدلال فقهی دچار خطا میشود؟ (۲)
مدل زبانی ممکن است در یک پرسش، پاسخی کاملاً درست بدهد و همین پاسخ درست، اعتماد پژوهشگر را افزایش دهد. اما پاسخ درست در یک جهت، بهخودیخود نشان نمیدهد که مدل ساختار رابطه را بهصورت پایدار و دوسویه در اختیار دارد.این مسئله در پژوهش فقهی حساستر است؛ زیرا پژوهشگر معمولاً با شبکهای از روابط سروکار دارد، نه با مجموعهای از گزارههای منفرد.
۱۴۰۵/۰۷/۲۱
حجتالاسلاموالمسلمین حسین ادبی، استاد سطوح عالی حوزه علمیه خراسان، در این یادداشتی مطرح کرد؛
فقه حکومتی چگونه از حکم یک فعل به سیاستگذاری فرهنگی میرسد؟
رویکرد حکومتی به «فقه فرهنگ»، مهندسی و مدیریت فرهنگی جامعه را از یک «تکلیف اخلاقی و فردی» به یک «سیاستگذاری کلان، ساختارمند و تمدنساز» تبدیل میکند. در فقه سنتی، نگاه به مقولات فرهنگی عمدتاً حول محور احکام تکتک افعال (مانند حلال یا حرام بودن یک موسیقی یا تصویر مشخص) میچرخد. اما فقه حکومتی با نگاه نظاممند، به دنبال تنظیم مناسبات فرهنگی جامعه برای تحقق هدایت عمومی و حفظ هویت اسلامی است.
۱۴۰۵/۰۷/۱۸
دکتر مجید کافی، دانشیار جامعهشناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، در یادداشتی مطرح کرد؛
چرا فساد در ایران هنوز به یک حوزه پژوهشی منسجم نیست؟ / کاهش پروندههای فساد لزوماً نشانه کاهش فساد نیست
یکی از نیازهای مهم جامعه ایران، شکلگیری یک حوزه مطالعاتی جدی درباره فساد اقتصادی و اجتماعی است؛ حوزهای که بتواند هم ابعاد و اندازه فساد را بهتر بشناسد و هم توضیح دهد که فساد چگونه شکل میگیرد، چرا در برخی شرایط گسترش پیدا میکند و چه راههایی برای پیشگیری و کاهش آن وجود دارد. بدون چنین شناختی، مبارزه با فساد بیشتر به واکنش به پروندههای کشفشده محدود خواهد شد، در حالی که مسئله اصلی، شناخت زمینههایی است که فساد را تولید و بازتولید میکنند.
۱۴۰۵/۰۷/۱۸
حجتالاسلام والمسلمین شیرزاد کمانگر، در یادداشتی مطرح کرد؛
تبیین ابعاد «ابرقدرت چهارم» در گفتمان غرب و پیوند آن با واقعیتهای میدانی / جغرافیا و جنگ نامتقارن چگونه شکاف فناوری ایران و آمریکا را کاهش داد؟
با بررسی تطبیقی پنج مقاله منتشر شده در چند ماهه اخیر (رابرت پیپ، ایندیا تودی، دانیل بایمن، یورونیوز و ولی نصر) نشان میدهد که در ادبیات استراتژیک سال ۲۰۲۶، یک «چرخش پارادایمی» در تعریف و شناسایی قدرت جمهوری اسلامی ایران رخ داده است. غرب و رسانههای بینالمللی دیگر ایران را صرفاً یک «قدرت تجدیدنظرطلب منطقهای» نمیخوانند؛ بلکه بهصراحت از آن با تعابیری چون «قدرت برتر » ،«چهارمین ابرقدرت» یاد میکنند.
۱۴۰۵/۰۷/۱۵
حجتالاسلام والمسلمین محمد عشایری منفرد، استاد حوزه علمیه قم، در یادداشتی مطرح کرد؛
اولین بار چه کسی کنیزان را از حجاب منع نمود؟ / پاسخ به یک شبهه درباره حجاب کنیزان
البته از نظر شخصی اینجانب، کنیزان طبق آیات قرآن، سنت پیامبر و سیره خلیفه اول، باحجاب بوده اند و حجاب بر آنها واجب بوده است. نخستین کسی که بدعت بیحجابی کنیزان را پدید آورد، خلیفه دوم بود واین کار را کرد تا بتواند، فاصله طبقاتی در جامعه را (که پیامبر از بین برده بود) بازسازی کرده و پروژه خودش را (که بازگرداندن یا نزدیکسازی اسلام نبوی به ارزشهای جاهلیت یعنی همان «انقلبتم علی اعقابکم« بود) تسریع و تسهیل بکند.
۱۴۰۵/۰۷/۱۲
حجت الاسلام و المسلمین سید سبحان منصوری، پژوهشگر حوزه فقه امنیت، در یادداشتی مطرح کرد؛
آیا شرایط جنگ اقتصادی، ماهیت فقهی قاچاق را تغییر میدهد؟
بر این اساس، برخورد حقوقی، قضایی و اطلاعاتی با شبکهها و سرکردههای قاچاق سازمانیافته در شرایط کنونی، نه یک مسئله صرفاً انتظامی، بلکه یک ضرورت قطعی امنیتی و تکلیفی شرعی است که باید منطبق بر ضوابط برخورد با اخلالگران در نظام اقتصادی و مفسدان فیالارض صورت پذیرد.
۱۴۰۵/۰۶/۲۹
دکتر زینب تاجیک، عضو هیئت علمی پژوهشکده زن و خانواده مطرح کرد؛
عاشورا را برای کودک و نوجوان چگونه روایت کنیم؟ / مادر میتواند نخستین معلم سواد رسانهای فرزندان باشد
در شرایط جنگ و بحران، نخستین وظیفه مادر، حفظ امنیت روانی خانواده است. فرزندان بیش از آنکه از خودِ بحران آسیب ببینند، از اضطراب، آشفتگی و ناامیدی محیط پیرامون خود آسیب میبینند. مادری که بتواند آرامش، امید و اعتماد را در خانواده حفظ کند، درواقع نخستین لایه مقاومت را شکل داده است. دومین وظیفه، تربیت روایت است. در جنگهای امروز، روایتها به اندازه سلاحها اثرگذارند. حضرت زینب(س) حقیقت عاشورا را روایت کردند و اجازه ندادند روایت تحریفشده جایگزین واقعیت شود.
۱۴۰۵/۰۶/۲۲





















