به گزارش خبرنگار پایگاه خبری – تحلیلی مفتاح علوم انسانی اسلامی، به نقل از خبرگزاری شبستان؛ حامد تأملی نایب رئیس هیئت مدیره انجمن تولیدکنندگان اسباب‌ بازی ایران در گفتگو با خبرنگار فرهنگ و اجتماع خبرگزاری شبستان با اشاره به تفاوت اسباب‌بازی‌های وارداتی رسمی با نمونه‌های قاچاق اظهار کرد: اسباب‌بازی‌هایی که از مبادی رسمی وارد کشور می‌شوند، موظف‌اند تأییدیه فرهنگی شورای نظارت بر اسباب‌بازی را دریافت کنند. به همین دلیل، معمولاً کمترین مغایرت را با فرهنگ ایرانی ـ اسلامی دارند و به‌طور طبیعی، زمینه ترویج سبک زندگی غربی را در ذهن کودکان و نوجوانان ایجاد نمی‌کنند؛ در مقابل، اسباب‌بازی‌های قاچاق فاقد هرگونه نظارت محتوایی و فرهنگی هستند و بسیاری از آن‌ها به ‌وضوح با ارزش‌ها و هنجارهای فرهنگی ما همخوانی ندارند؛ موضوعی که می‌تواند اثرات مخربی بر ذهن، روان و رفتار کودک و نوجوان بر جای بگذارد.  

هرچه نظارت بر اسباب‌بازی‌ها ضعیف‌تر باشد، آسیب‌ها عمیق‌تر و ماندگارتر خواهند بود

  وی در پاسخ به این سوال که این تأثیرات مخرب بیشتر در چه سنی نمود پیدا می‌کند؟ تصریح کرد: به‌ ویژه در سنین پایین‌تر. کودکان زیر هفت سال بیشترین زمان زندگی خود را در دنیای بازی می‌گذرانند و به‌شدت اثرپذیرند. حتی پس از این سن هم ارتباط کودک و نوجوان با بازی ادامه دارد و با گسترش بازی‌های دیجیتال، این ارتباط تا بزرگسالی نیز کشیده می‌شود. بنابراین، هرچه نظارت بر اسباب‌بازی‌ها ضعیف‌تر باشد، آسیب‌ها عمیق‌تر و ماندگارتر خواهند بود.   تاملی ادامه داد: متأسفانه برخی عروسک‌ها با نوع پوشش و سبک زندگی‌ای که برایشان تعریف شده، مغایر با فضای فرهنگی جامعه ما هستند و به‌ وفور در بازار دیده می‌شوند. کودک هنگام بازی با این عروسک‌ها، با آن‌ها همذات‌پنداری می‌کند، نقش می‌گیرد، حتی در جایگاه پدر یا مادر آن عروسک قرار می‌گیرد و یک ارتباط عاطفی شکل می‌دهد. این رابطه متقابل، به‌طور مستقیم بر نگرش و رفتار کودک اثر می‌گذارد. همچنین در حوزه لوازم آرایشی کودکانه، تنوع بالایی از اسباب‌بازی‌ها وجود دارد که فضای خودآرایی و الگوهایی را ترویج می‌کنند که الزاماً متناسب با فرهنگ ما نیستند. نقش بستن این مفاهیم در ذهن کودک، می‌تواند در بزرگسالی نمودهای رفتاری متعددی داشته باشد. نایب رئیس هیئت مدیره انجمن تولیدکنندگان اسباب‌ بازی ایران با اشاره به نقش شخصیت‌ها و کاراکترهای خارجی در این میان بیان کرد: بسیاری از اسباب‌بازی‌ها بر اساس کاراکترهای انیمیشن‌های خارجی طراحی شده‌اند؛ انیمیشن‌هایی که برخی از آن‌ها نه‌تنها با فرهنگ ما همخوانی ندارند، بلکه گاهی مفاهیمی نزدیک به خرافات یا ابرقهرمان‌هایی با الگوهای رفتاری ناسازگار با فرهنگ ایرانی ـ اسلامی را به کودکان القا می‌کنند. این شخصیت‌ها به ‌تدریج در ذهن کودک جای می‌گیرند و سبک زندگی و رفتار او را تحت تأثیر قرار می‌دهند.  

والدین باید «رژیم مصرف فرهنگی» برای فرزندان خود داشته باشند

  تاملی، به راهکار اصلی برای مواجهه با این چالش‌ها اظهار کرد: نخستین گام، آگاهی‌بخشی به خانواده‌هاست. والدین باید نوعی «رژیم مصرف فرهنگی» برای فرزندان خود داشته باشند؛ چه در حوزه کالا و چه در حوزه رسانه. لازم است بدانند چه اسباب‌بازی‌هایی متناسب با نیازهای مهارتی، دانشی و نگرشی کودکشان است و از خرید چه محصولاتی باید پرهیز کنند. هرچه سطح آگاهی والدین بالاتر برود، حتی اگر این محصولات نامناسب در بازار وجود داشته باشند، با عدم استقبال مواجه می‌شوند و به‌تدریج از چرخه قاچاق خارج خواهند شد.  

ایجاد مشوق‌ برای طراحی و تولید اسباب‌بازی‌های ایرانی مبتنی بر فرهنگ بومی ضروری است

  نایب رئیس هیئت مدیره انجمن تولیدکنندگان اسباب‌بازی در پاسخ به این سوال که شما نقش حاکمیت و تولیدکنندگان داخلی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ گفت: این موضوع نیازمند نگاه چندجانبه است؛ از یک سو، باید نظارت مؤثر و سازوکارهای کنترلی قوی‌تری برای مقابله با قاچاق اسباب‌بازی وجود داشته باشد. از سوی دیگر، تقویت تولید داخلی، رفع موانع تولید و ایجاد مشوق‌ها برای طراحی و تولید اسباب‌بازی‌های ایرانی مبتنی بر فرهنگ بومی ضروری است؛ در کنار این‌ها، مجموعه‌های آموزشی و فرهنگی نیز باید در انتخاب و مصرف اسباب‌بازی‌های مناسب، دقیق‌تر و هدفمندتر عمل کنند. تنها با هم‌افزایی این عوامل می‌توان از گسترش قاچاق اسباب‌بازی و پیامدهای فرهنگی آن جلوگیری کرد.