به گزارش خبرنگار پایگاه خبری – تحلیلی مفتاح علوم انسانی اسلامی، حجت‌الاسلام والمسلمین سیدنقی موسوی، استاد دانشگاه فرهنگیان قم، در گفت‌وگوی اختصاصی با پایگاه خبری علوم انسانی مفتاح با اشاره به مفهوم «جهاد تربیتی» تأکید کرد که در نظریه تربیت اسلامی، جنگ می‌تواند به‌عنوان یک موقعیت تربیتی تلقی شود؛ موقعیتی که در آن معنویت، تاب‌آوری اجتماعی و نگاه توحیدی جامعه تقویت می‌شود. متن این گفتگو به شرح زیر است:

بسم‌الله الرحمن الرحیم

عرض سلام و احترام.

به مناسبت جنگ رمضان و حمله آمریکا و اسرائیل به ایران بزرگ، سلسله بحث‌های کوتاه «جهاد تربیتی» را در خدمت شما هستیم.

سوال: بر مبنای تربیت اسلامی، چگونه می‌توان در شرایط بحرانی و جنگ، زیست مومنانه و معنویت را در سطوح فردی و نهادی پایدار ساخت؟

در پاسخ به سؤال اول، چند نکته را باید عرض بکنم. اساساً تربیت با موقعیت‌مندی همراه است؛ تربیت باید در موقعیت‌ها شکل بگیرد. سختی و مصیبت بخشی از تربیت است و تربیت نباید ایزوله باشد. تربیت باید با فراز و فرودهای زندگی واقعی همراه باشد. کودک باید شادی و غم را حس کند و توانایی مدیریت عاطفی و مدیریت رفتار خود را اکتساب کند.

جنگ هم به مثابه یک موقعیت تربیتی در نظریه تربیت اسلامی قلمداد می‌شود. در نظریه تربیت اسلامی و گفتمان جهاد تربیتی، جنگ بخشی از تربیت است و آورده‌های تربیتی، آموزشی و پرورشی دارد. جنگ، هم در دفاع مقدس اول و دوم و سوم، آورده‌های تربیتی فراوانی را به همراه دارد.

تربیت اسلامی معنا‌محور است. معنویت در جنگ و اضطرار و مرگ‌آگاهی بیشتر می‌شود. بنابراین در این شرایطی که زیر بمباران دژخیمان آمریکا و اسرائیل هستیم و مقاومت می‌کنیم و مردم مقاومت خودشان را نشان داده‌اند، کنشگران تربیتی باید بدانند، خانواده‌ها و والدین باید بدانند که این جنگ، جنگ شیطان و خداست.

جامعه تا حدی که تاب‌آوری و مقاومت خود و نگاه جهادی خود را افزایش بدهد، به تبع آن توحید اجتماعی‌اش باید بالا برود و معنویت آن افزایش پیدا کند. این‌گونه است که جنگ موقعیتی برای آموزش و پرورش مهیا می‌کند.

[video width="1920" height="1080" mp4="https://ihkn.ir/wp-content/uploads/2026/03/کم-حجم-کلیپ1.mp4"][/video]