به گزارش خبرنگار پایگاه خبری – تحلیلی مفتاح علوم انسانی اسلامی، امین کربلایی، پژوهشگر حلقه فقه الاجتماع مدرسه عالی فقاهت عالم آل محمد (ع)، در یادداشتی اختصاصی برای پایگاه خبری علوم انسانی مفتاح به تحلیل موانع بیرونی تحول اجتماعی ایران بر اساس مبانی مطرح‌شده درباره ساختارهای قدرت، اقتصاد، عبودیت و ایدئولوژی می‌پردازد.

مقدمه

تحول و حرکت اجتماعی در ایران، یک پدیده عظیم و الهام‌بخش است که با شهادت آیت‌الله خامنه‌ای، شتابی مضاعف یافته است. این حرکت، بر پایه‌های توحید و عدالت استوار بوده و هدف آن، تحقق جامعه‌ای است که در آن، حاکمیت، قانون‌گذاری و مالکیت به خداوند متعال منتهی می‌شود. دستیابی به این هدف، مستلزم شناسایی و رفع موانع درونی و بیرونی متعددی است که در مسیر تحقق این رسالت تاریخی و جهانی قرار دارند.

موانع بیرونی

یادداشت حاضر، با تمرکز بر موانع بیرونی، به بررسی چالش‌های پیش روی این حرکت تحولی می‌پردازد. بر اساس مبانی امام خامنه ای شهید (ره)، این موانع را می‌توان در چهار ساختار اصلی دسته‌بندی کرد: 1. ساختار قدرت (طاغوت): توحید، حاکمیت را به خداوند متعال واگذار می‌کند. این امر، با نظام‌های مبتنی بر قدرت‌طلبی و سلطه‌جویی (طاغوت) در تضاد است و منجر به مقاومت و مخالفت از سوی صاحبان قدرت می‌شود. 2. ساختار اقتصادی (مترفین): توحید، بر توزیع عادلانه منابع و ریشه‌کنی نابرابری‌های اقتصادی تأکید دارد. این رویکرد، با منافع گروه‌هایی که از انحصار ثروت و نابرابری اقتصادی سود می‌برند (مترفین) در تضاد است و واکنش‌های منفی آن‌ها را برمی‌انگیزد. 3. ساختار عبودیت (ملأ): توحید، بندگی را صرفاً به خداوند متعال محدود می‌کند. این امر، با منافع گروه‌هایی که از طریق بندگی به طاغوت و نظام‌های استکباری کسب وجهه و اعتبار و مقام می‌کنند (ملأ) در تضاد است و آن‌ها را به مقاومت وادارد. 4. ساختار ایدئولوژیک (احبار و رهبان): توحید، ایدئولوژی‌های انحرافی و نظام‌های فکری‌ای را که برای حفظ نظام‌های طاغوتی و استکباری ساخته شده‌اند، به چالش می‌کشد. این امر، با منافع احبار و رهبان (نظریه‌پردازان و متولیان ایدئولوژی‌های طاغوتی) در تضاد است و آن‌ها را به دفاع از نظام‌های موجود ترغیب می‌کند. در طول تاریخ، این چهار گروه همواره در برابر پیامبران الهی ایستاده و مانع‌تراشی کرده‌اند. فرعون، هامان و قارون نمونه‌هایی از طاغوت، ملأ و مترفین در قرآن کریم هستند. آیه «یَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ كَثِيرًا مِنَ الْأَحْبَارِ وَالرَّهْبَانِ لَيَأْكُلُونَ أَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَيَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ» (توبه، 34) نیز به نقش منفی احبار و رهبان در تضعیف دعوت پیامبران اشاره دارد. احبار و رهبان، با ارائه نظریات انحرافی، زیرساخت فکری و فرهنگی لازم را برای تداوم نظام‌های طاغوتی فراهم می‌کنند.

موانع و جنگ پیش رو

در جنگ تحمیلی اخیر علیه ایران، نقش استعماری و طاغوتی ایالات متحده به‌عنوان عامل اصلی تضعیف حرکت تحولی ملت ایران مشهود است؛ اما این فشارها تنها به یک قدرت محدود نمی‌گردند. منافع اقتصادی، ایدئولوژیک و فکری که در چارچوب نظام استکباری جهانی جای دارند، به‌طور همزمان در معرض تهدید قرار گرفته‌اند. به همین دلیل، کشورهای اروپایی و شیوخ عرب کشورهای خلیج فارس، که به‌دلیل موقعیت و نقش استراتژیک خود در ساختار نظام استکبار، منافع اقتصادی و جایگاه اختصاصی خود را در این نظام حفظ می‌نمایند، نیز واکنش نشان می‌دهند. این بازیگران، از طریق ابزارهای دیپلماتیک، اقتصادی (تحریم‌ها، محدودیت‌های مالی و تجاری) و اطلاعاتی (رسانه‌های مغرضانه، کمپین‌های تبلیغاتی) و حتی نظامی سعی در ایجاد موانع جدید و تشدید فشار بر ایران خواهند کرد. به‌عبارت دیگر، در مواجهه با تهدیدات چندجانبه استعماری، اقتصادی و فکری، نه تنها ایالات متحده بلکه شبکه‌ای گسترده از دولت‌ها و نهادهای منطقه‌ای به‌عنوان «حامیان نظم استکباری» به‌منظور حفظ منافع خود، به‌صورت هماهنگ و چندبعدی در مسیر مقابله با تحول اجتماعی ایران گام برمی‌دارند. این واقعیت، ضرورت تجزیه و تحلیل دقیق‌تر ابعاد بین‌المللی موانع و تدوین استراتژی‌های مقاومتی جامع را برای پیشبرد رسالت تاریخی و جهانی ملت ایران بیش از پیش برجسته می‌سازد.