دکتر زهرا داورپناه، عضو هیات علمی پژوهشکده زن و خانواده، در گفتگویی اختصاصی با پایگاه خبری علوم انسانی مفتاح مطرح کرد؛
حفظ استقلال ایران در جنگ فعلی چه قیمتی دارد؟ / رنج ملت ایران در انقلاب مشروطه و دوره رضاخان پهلوی چگونه مصادره شد؟
دکتر داورپناه: رهبر شهید امام خامنهای تأکید داشتند که ما باید تاریخ مشروطه کشورمان را بدانیم تا بتوانیم درک کنیم که استقلال یعنی چه. ملتی که در آستانه عبور از نظم سلطنتی بود – هرچند این عبور ناقص صورت میگرفت – با تحمیل رضاخان به نظام سلطنتی بازگردانده شد.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری – تحلیلی مفتاح علوم انسانی اسلامی، دکتر زهرا داورپناه، عضو هیات علمی پژوهشکده زن و خانواده، در گفتگویی اختصاصی با پایگاه خبری علوم انسانی مفتاح مطرح کرد؛
سوال: به نظر شما مفهوم «استقلال» در آینده چه وضعیتی در سطح ملی و فراملی پیدا خواهد کرد؟
دکتر داورپناه:
مفهوم «استقلال» امروز دیگر آن معنای ساده و روشنی را ندارد که در سال ۱۳۵۷، شعار «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» به آسانی بر زبان هر جوان و کهنسالِ آگاه به مسائل روز جاری بود. به دلیل بمبارانهای روانی و فکری که در طول سالها در کشور ما رخ داد، امروزه این شبهه به وجود آمده است که: «استقلال به چه قیمتی؟» یا «چرا استقلال؟»
رهبر شهید امام خامنهای تأکید داشتند که ما باید تاریخ مشروطه کشورمان را بدانیم تا بتوانیم درک کنیم که استقلال یعنی چه.
انقلاب مشروطه رویداد مهمی بود که در آن ملت ایران، تحت تأثیر افکار نو، قصد داشت فضای سیاسی خود را گامی به جلو ببرد و تغییراتی بنیادین رقم بزند. اما مشروطه به دلیل دخالت نیروهای خارجی شکست خورد. ملتی که در آستانه عبور از نظم سلطنتی بود – هرچند این عبور ناقص صورت میگرفت – با زور قدرتهای خارجی به عقب رانده شد و به نظام سلطنتی بازگردانده شد، آن هم به شکلی منفیتر: رضاخان توسط قدرتهای خارجی بر ملتی تحمیل شد که به تازگی به آزادی و حقوق شهروندی خود اندیشیده بود.
آن لحظه تاریخی از ما دزدیده شد
با تحمیل رضاخان نه تنها درجا زدیم، بلکه به عقب پرتاب شدیم؛ پس از همه رنجها و کشتهها و زحماتی که یک ملت با خون و عرق خود به نقطهای از پیشرفت رسانده بود، انگلیس احساس کرد که مشروطه به نفعش نیست و رضاخان را بالای سر مردم ایران قرار داد.
با این حال ملت ایران از تکاپو بازنماند و ادامه داد تا به جریان ملی شدن صنعت نفت و با پیشتازی جریان مصدق رسید. در آن لحظه که به نظر میرسید دستاوردی حاصل شده، باز انگلستان و سپس آمریکا وارد میدان شدند و محمدرضا را که فرار کرده بود، دوباره بر سر مردم نشاندند و دستاوردهای ملت را که پس از سالها آشوب و استبداد، تجربهای نوین را رقم زده بود، از او گرفتند.
این غم و رنجی که هر انسانی با خواندن یا دانستن این وقایع – و بهویژه کسانی که خود بخشی از آن را تجربه کردهاند – حس میکند، و آن حالت بیاختیاری را که هر تجربهکردهای میفهمد، نشان میدهد که استقلال واقعاً یعنی چه و چرا اینقدر اهمیت دارد.
[video width="1920" height="1080" mp4="https://ihkn.ir/wp-content/uploads/2026/04/14050203.mp4"][/video]