به گزارش خبرنگار پایگاه خبری – تحلیلی مفتاح علوم انسانی اسلامی؛ حجت الاسلام والمسلمین محمدهادی منصوری، استادیار گروه معارف قرآن و حدیث دانشگاه معارف اسلامی، در یادداشت هشتم از مجموعه یادداشت‌های‌ تحلیلی درباره جنگ تحمیلی سوم با عنوان «جنگ اقتصادی و ضرورت مؤاسات اجتماعی» مطرح کرد؛ بر پایه آموزه‌های وحیانی، مسلمانان مأمور به اطاعت از خدا و رسول و اولی‌الامر هستند. یکی از پیامدهای اطاعت نکردن از خدا و رسول، ابطال اعمال است (محمد / ۳۳)؛ زیرا عدم اطاعت و گردن‌فرازی در برابر ولیّ امر که ریشه در کفر دارد (آل عمران / ۳۲)، سرانجامی جز عذاب جهنم ندارد (احزاب / ۶۶). از دیگر پیامدهای اطاعت نکردن از دستور خدا و رسول در امر جهاد، گرفتار شدن جامعه به سنت استبدال است. از ویژگی‌های سنن الهی این است که منحصر به مقطع زمانی خاصی نیست. برای نمونه، سنت نصرت الهی (محمد / ۷) در هر برهه‌ای که از سوی امت اسلامی محقق شود، نصرت الهی نیز تحقق می‌یابد؛ چه معصوم(علیه السلام) حاضر باشد و چه در پرده غیبت به سر برد. بنابراین در زمان غیبت کبری، اگر کشور اسلامی مورد هجوم دشمن قرار گیرد و ولیّ فقیه امر به جهاد دفاعی نماید، لبیک به ندای ولایت فقیه به عنوان نائب عام امام زمان(علیه السلام) ـ که به مثابه لبیک به امر معصوم(علیه السلام) است ـ تحقق سنت نصرت الهی را مسجل می‌سازد. در مقابل، سستی در اطاعت از ولیّ امر، علاوه بر حرمت، تبعات یادشده از جمله گرفتار شدن به سنت استبدال الهی را در پی دارد. ازاین‌رو خدای متعال برای نجات جامعه و هدایت آن به سوی سعادت ابدی از سستی در امر جهاد نهی می‌فرماید: ﴿وَلا تَهِنُوا وَلا تَحْزَنُوا﴾ (آل عمران / ۱۳۹) سستى مكنيد و غمگين مشويد. اما جهاد علاوه بر ساحت نظامی، ساحت‌های دیگری نیز دارد. یکی از نقشه‌های دشمن برای شکستن مقاومت مسلمانان، جنگ اقتصادی است. در دورانی که ترامپ‌ها همزمان با جنایت جنگ نظامی، جنگ اقتصادی نیز به راه انداخته‌اند، جامعه اسلامی ـ اعم از دولتمردان، مسئولان و مردم ـ موظف به طراحی تک و پاتک‌های متناسب با میدان اقتصادی هستند و همگان مأموریتی ویژه در زمینه انفاق، همیاری و همدلی می‌یابند. سستی در این امر آسیب‌های جدی به جامعه اسلامی وارد می‌سازد. در این میان، بخل‌ورزی کسانی که تصمیماتشان توسعه‌دهنده روزی خانواده‌هاست، زیان بیشتری به همراه دارد. ریشه چنین نابهنجاری، بینش نادرست نسبت به خداست؛ همان خدایی که غنیّ مطلق است و ماسوی‌الله همه فقیر اویند. پس خدا از سستی جامعه در امر انفاق زیانی نمی‌بیند و این جامعه است که با بخل‌ورزی به خود زیان می‌رساند: ﴿هَأَنتُم هَؤُلَاءِ تُدْعَوْنَ لِتُنفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَمِنكُم مَّن يَبْخَلُ وَمَن يَبْخَلْ فَإِنَّمَا يَبْخَلُ عَن نَّفْسِهِ وَاللَّهُ الْغَنِيُّ وَأَنتُمُ الْفُقَرَاءُ﴾ (محمد / ۳۸) شما همان [مردمى] هستيد كه براى انفاق در راه خدا فرا خوانده شده‌‌ايد پس برخى از شما بُخل مى‌ورزند و هر كس بُخل ورزد تنها به زيان خود بُخل ورزيده و [گرنه] خدا بى‌‌نياز است و شما نيازمنديد. و اگر از دستورات خدا و رسول ـ که ولیّ امر شما در همه عرصه‌ها، نظیر امر جهاد نظامی و اقتصادی، بیانگر آن است ـ سر باز زنید، سنت استبدال اجرا خواهد شد: ﴿وَإِن تَتَوَلَّوا يَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَيْرَكُمْ﴾ (محمد / ۳۸) و اگر روى برتابيد [خدا] جاى شما را به مردمى غير از شما خواهد داد. خدایی که خالق زمان و مکان است و در قید زمان و مکان نیست، به‌راحتی می‌تواند امتی را به سبب عدم اطاعت ـ که جلوه‌ای از کفران نعمت ولایت است ـ از زمره یاوران دین خارج کند و امت دیگری را جانشین آنان سازد. در این میان، آنکه زیان می‌بیند جامعه‌ای است که به دلیل حبّ مقام و مال و مانند آن، در لبیک به ولیّ خدا سستی ورزیده و دچار بخل شده و به حکم ﴿وَمَن يَبْخَلْ فَإِنَّمَا يَبْخَلُ عَن نَّفْسِهِ﴾ به عاقبت و سعادت خویش زیان رسانده است. وگرنه برای خدای قادر متعال ـ که وعده داده است: ﴿وَنُرِيدُ أَن نَّمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ الْوَارِثِينَ﴾ (قصص / ۵) ـ جایگزین کردن اقوام و ملیت‌های دیگر برای یاری دینش دشوار نیست. چنان‌که امام رضا(علیه السلام) فرمودند: «وَلا تَسْتَبْدِلْ بِنَا غَيْرَنَا فَإِنَّ اسْتِبْدَالَكَ بِنَا غَيْرَنَا عَلَيْكَ يَسِيرٌ وَهُوَ عَلَيْنَا كَثِيرٌ» و ما را به غير ما مبدل مگردان كه البته اين تبديل ما به غير بر تو آسان است اما براى ما بسيار (گران) است. تاریخ نیز نشان داده است که خدا چنین خواهد کرد؛ همان‌گونه که جامعه عرب آن زمان قدر نعمت رسول‌الله(صلی الله علیه وآله) و امیرالمؤمنین علی(علیه السلام) و دیگر ائمه(علیهم السلام) را ندانستند و این نعمت از آنان سلب شد و علمداری دین به دست قومی افتاد که پیامبر(صلی الله علیه وآله) وعده آن را داده بود؛ آن‌گاه که دست بر شانه سلمان فارسی نهاد و فرمود: «هذا وَقَوْمُهُ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ كَانَ الإِيمَانُ مُنُوطًا بِالثُّرَيَّا لَتَنَاوَلَهُ رِجَالٌ مِنْ فَارِس» (الدر المنثور، ج ۶، ص ۶۷) منظور، اين مرد و قوم او هستند. قسم به خداى متعال! اگر ايمان منوط به رفتن و رسيدن به ثريا باشد، مردانى از فارس به آن خواهند رسيد. بسی مایه مباهات و افتخار است که آن قوم وعده داده‌شده، همین جامعه موجود ایران اسلامی باشد ـ و البته شواهد فراوانی بر این مدعا وجود دارد که در جای خود باید بدان پرداخت ـ اما این امر به معنای تعطیلی سنت استبدال برای جامعه کنونی نیست. پس آحاد جامعه اسلامی، اگر بخواهند دچار سنت استبدال نشوند و از زمره یاوران دین خارج نگردند، موظفند در اطاعت از امر ولایت استمرار داشته باشند و در هیچ پست و مقام و جایگاه اجتماعی نسبت به برخورداری جامعه اسلامی از نعمت‌های الهی ـ به‌ویژه در بحبوحه جنگ اقتصادی ـ بخل نورزند تا زمینه‌ساز فتح قله‌ای باشند که به فرموده شهید آیت‌الله سید علی خامنه‌ای(قدس سره)، به آن نزدیکیم. در چنین جامعه‌ای می‌توان به بسترسازی ظهور و نیل به تمدن نوین اسلامی ـ که از منویات رهبر شهید و مقام معظم رهبری است ـ امید داشت و دشمن را ناامید کرد.