مصطفی حیدری پژوهشگر حوزه نظام اداری اندیشکده رهیافت، در یادداشتی مطرح کرد؛
مردم نباید هزینه آزمونوخطای دولت بپردازند / «آزمایشگاه خطمشی» چیست و چه تفاوتی با اندیشکده دارد؟
آزمایشگاه خطمشی، ساختاری سازمانیافته، میانرشتهای و مسئلهمحور است که با اتکا به داده، شواهد، دانش تخصصی و مشارکت ذینفعان، مسائل عمومی و گزینههای مداخله را بررسی میکند. این ساختار از طریق طراحی، مدلسازی، شبیهسازی، نمونهسازی و آزمون محدود راهحلها، امکان ارزیابی و اصلاح سیاست را پیش از تصویب یا اجرای گسترده و در صورت لزوم در جریان اجرا فراهم میسازد.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری – تحلیلی مفتاح علوم انسانی اسلامی، مصطفی حیدری پژوهشگر حوزه نظام اداری اندیشکده رهیافت، در یادداشتی با بررسی کارکرد «آزمایشگاه خطمشی»، به تبیین ضرورت آزمودن و ارزیابی سیاستهای عمومی پیش از اجرای گسترده آنها پرداخته و توضیح میدهد که چگونه میتوان با طراحی، شبیهسازی و ارزیابی محدود سیاستها، از خطاهای پرهزینه در نظام تصمیمگیری جلوگیری کرد. متن یادداشت به شرح زیر است: دولتها هر روز درباره مسائل عمومی تصمیم میگیرند؛ از قیمت و شیوه توزیع انرژی و نان گرفته تا نظام یارانهها، حملونقل، سلامت، آموزش و خدمات شهری. بسیاری از این تصمیمها با هدف حل یک مسئله واقعی اتخاذ میشوند و پشتوانه آنها نیز ممکن است گزارش کارشناسی، دادههای اداری و جلسات تخصصی باشد. بااینحال، یک پرسش مهم باقی میماند: آیا راهحلی که در گزارشها و جلسات اداری مناسب به نظر میرسد، در محیط واقعی نیز همان نتیجه را ایجاد میکند؟ مسئله اصلی در بسیاری از تصمیمهای عمومی، فقدان کامل دانش کارشناسی نیست؛ بلکه فاصله میان تولید تحلیل و آزمودن راهحل است. در الگوی متعارف، مسئله تعریف میشود، گزینهای انتخاب و تصویب میشود و سپس در مقیاس گسترده به اجرا درمیآید. در این مسیر، گاهی پیامدهای واقعی سیاست پس از اجرا آشکار میشوند؛ زمانی که اصلاح آن پرهزینهتر شده، منابع عمومی مصرف شده و گروههای مختلف جامعه با آثار تصمیم مواجه شدهاند. برای کاهش این فاصله، نظام تصمیمگیری به ظرفیتی نیاز دارد که بتواند سیاست را پیش از اجرای گسترده بررسی و در صورت لزوم اصلاح کند: آزمایشگاه خطمشی.