حمیدرضا بهروزیزاد، هیئت علمی دانشگاه عمران و توسعه همدان، در یادداشتی مطرح کرد؛
آیا دوربین میتواند در اثبات سرقت جای ادله سنتی را بگیرد؟ / تجربه چهارمین اعتکاف علمی دارالعلم در مشهد مقدس
به جرأت میتوانم بگویم پدیده مدرسه چهارم فقه و اصول، استاد زمانیفر از اساتید خارج فقه و اصول حوزه علمیه مشهد بودند که از روز اول و همان جلسه اول که مطالب خود را تقریر فرمودند، بنده دیدم که ایشان از اساتید طرفدار مقاصد قم در این حوزه پیشروتر هستند.
۱۴۰۵/۰۶/۱۷
آیتالله محمد محمدی قائنی در نخستین نشست مدرسه فقهی پژوهشی فقه مرزبانی مطرح کرد؛
«مرابطه» فقط مرزبانی نیست؛ ایجاد پیوند پایدار میان مردم و جامعه برای حفظ امنیت و استقلال است
«مرابطه» در اصطلاح قرآن و روایات، مفهومی فراتر از حفاظت فیزیکی از مرزها دارد و تمامی شئون حیاتی یک جامعه دینی را در بر میگیرد. واژه رباط در قرآن پنج بار و در شرایط مختلفی به معانی چون ملازمت و مواظبت بر یک کار به کار رفته است و مرابطه یعنی تحقق ارتباط پایدار بین مردم، به گونهای که افراد جامعه به یکدیگر وابسته و پیوسته باشند و در برابر ناملایمات، بی تفاوت عمل نکنند.
۱۴۰۵/۰۶/۱۷
حامد محمدجانی، پژوهشگر فقه و مبانی حقوق، در یادداشتی مطرح کرد؛
خطر پنهان استفاده از هوش مصنوعی در فقه / وقتی AI اختلاف فقهی را حل نمیکند بلکه آن را پنهان میکند
معدلگیری معرفتی، صورت نرم و فریبندهای از خطاست. پاسخ میانگین، برخلاف پاسخ آشکارا غلط، معمولاً با زبان احتیاط، اعتدال و توافق سخن میگوید؛ اما ممکن است حاصل هیچ مبنای فقهی مشخصی نباشد. در عرصه اجتهاد، حل اختلاف با حذف اختلاف تفاوت دارد و جمع ادله با مخلوطکردن اقوال یکی نیست.
۱۴۰۵/۰۶/۱۷
دکتر سمیه حاجی اسماعیلی، عضو هیئت علمی پژوهشکده و زن و خانواده، در نشست علمی «جنسیتمندی نفس و پیامدهای آن» مطرح کرد؛
اشتغال بانوان چه تغییری در تقسیم کار خانواده ایجاد میکند؟ / تقسیم نقش زن و مرد در خانواده
جامعه در دورههای مختلف ممکن است معانی متفاوتی از زن بودن، مرد بودن، مادری، پدری، همسری، اشتغال و مشارکت ارائه کند؛ تغییر در ساختارها و نهادهای اجتماعی مانند بازار کار، خانواده، آموزش، رسانه، سیاست و قانون. آنچه در طول زمان تغییر میکند، اصل جنسیتمندی نیست، بلکه شیوه معنادهی، ساماندهی اجتماعی و زیست اجتماعی متناسب با هر دوره تغییر میکند.
۱۴۰۵/۰۶/۱۶
ابوالقاسم رجبی کارشناس فضای مجازی، میزگرد تخصصی همایش ملی تنظیمگری فضای مجازی، مطرح کرد؛
وضع قانون مقدم بر تنظیم گری است / باید نظام خانواده و جامعه در تنظیمگری فضای مجازی ملاحظه شود
ابتدا باید قانون باشد تا در مرحله بعد، تنظیم گری صورت گیرد. در برخی از موارد دیگر نیز قانون مشخص و دقیق وجود ندارد و این درحالی است که افراد خیلی زود سراغ تنظیم گری می روند. تعامل شورای عالی فضای مجازی و مجلس شورای اسلامی باید قانون مند و مدون تر شود تا در این صورت بتوانیم در عرصه تنظیم گری به صورت جدی تر وارد شویم.
۱۴۰۵/۰۶/۱۶
دکتر مجید کافی، دانشیار جامعهشناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، در یادداشتی مطرح کرد؛
«وحدت ظاهری» در برابر همبستگی واقعی / کاهش شکاف ثروت، قدرت و منزلت بهعنوان شرط انسجام
«وحدت ظاهری» در برابر همبستگی واقعیامروزه در جامعه ایران، یکی از مهمترین موانع تحقق همبستگی اجتماعی، نابرابری در ابعاد گوناگون آن است. نابرابری را نمیتوان صرفاً به شکافهای اقتصادی تقلیل داد؛ بلکه این پدیده در قدرت و جایگاههای سیاسی نیز بهوضوح قابل مشاهده است. جامعه ایران با دوگانههای عمیقی مواجه است: از یک سو گروهی با نفوذ و قدرت سیاسی که دسترسی ممتازی به تصمیمسازی و تصمیمگیری دارند، و از سوی دیگر گروهی که عملاً از هرگونه جایگاه سیاسی مؤثر بیبهرهاند.
۱۴۰۵/۰۶/۱۶
در آیین رونمایی از محصولات فناورانه علوم اسلامی مؤسسه علم، تمدن و عرفان، صورت گرفت؛
رونمایی از «هدا»؛ سامانه هوشمند پژوهش در منابع علوم اسلامی
این سامانه به پایگاه جامع رجالی «سَقات» و بیش از ۱۲ ابزار آن، پیکره حدیثی «رضوان» با بیش از یک میلیون و ۲۴۰ هزار حدیث از منابع شیعه و اهلسنت و کتابخانه «گنجینه» با حدود ۱۹ هزار جلد کتاب دسترسی دارد.
۱۴۰۵/۰۶/۱۴
حجت الاسلام و المسلمین هادی غلامی استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در یادداشتی مطرح کرد:
بازخوانی جایگاه «مقاصد الشریعه» در هندسه معرفتی فقه امامیه
تأمل دقیق در آثار تولیدشده نشان میدهد که جریان معاصر مقاصدپژوهی در فقه امامیه، با نوعی «خطای جایگاهشناختی» مواجه است. معاصران کوشیدهاند مقاصد الشریعه را بهعنوان منبعی در عرض ادله، یا قرینهای عام برای تخصیص، تقیید و کشف حکم در افق «فقه فردی» به کار بندند. این رویکرد، علاوه بر نقض سنت استنباطی اصولیون امامیه، عملاً مرز میان اجتهاد منضبط با استحسان، ذوقگرایی و ظنون غیرمعتبر را مخدوش ساخته است.
۱۴۰۵/۰۶/۱۴
