از حدود اواسط قرن نوزدهم میلادی «مسئله زن» به تدریج به یکی از مسائل مهم اجتماعی در عرصه جهانی تبدیل شد و در سده اخیر به اوج خود رسیده است. به شکلی که می‌توان از آن به عنوان یکی از بنیادی‌ترین و در عین حال مناقشه‌برانگیزترین مسائل جهان معاصر نام برد که با پاسخ‌های متکثری نیز روبرو شده است.

۱۴۰۴/۱۰/۱۵

اجتهاد نه صرفاً یک روش استنباطی، بلکه «عقلانیتی تمدنی و تاریخی» است که همواره در نسبت با شرایط اجتماعی زمانه معنا یافته است. وقتی به تجربه‌های تاریخی نگاه می‌کنم، نمونه‌هایی مانند ورود صنعت چاپ، بانکداری مدرن و حتی شکل‌گیری حقوق بین‌الملل که همگی فقه و حقوق را با چالش‌های تازه‌ای روبه‌رو کردند، به ذهن می‌آید و سبک اجتهاد فقه شیعی توانسته است با ارائه پاسخ‌های نو نسبت خود را در جهان جدید حفظ و بازتعریف نماید. این پیشینه نشان می‌دهد که فقه، ظرفیت مواجهه با گسست‌های تمدنی را دارد، هرچند نیازمند نگاه خردورزانه به بازتعریف مفاهیم مبنایی مستمر آن است.

۱۴۰۴/۱۰/۱۵

در حالی که تقسیم‌بندی طبقاتی سنتی (مانند مارکسیستی) بر اساس توزیع ثروت و کالا شکل می‌گرفت، در «جامعه خطر» که در عصر مدرنیته متأخر شکل گرفته، یک نوع جدید از طبقه‌بندی بر اساس توزیع خطرات محیطی و زیست‌محیطی پدید آمده است. در این طبقه‌بندی این واقعیت مشخص می‌شود که آسیب‌پذیری در برابر خطرات محیطی اغلب به طور نابرابر توزیع می‌شود؛ هرچند خطرات اکولوژیک در نهایت تمام طبقات را تهدید می‌کند، اما گروه‌های فقیرتر و کم‌توان‌تر، معمولاً بیشتر از ثروتمندان در معرض این خطرات قرار می‌گیرند. به تعبیر موجز و کلیدی اولریش بِک: « ثروت از بالا جمع می‌شود، اما خطر از پایین می‌ریزد».

۱۴۰۴/۱۰/۱۵

در چنین حوادثی در پس مصادیق میدانی، تقابل دو اندیشه خود را نمایان می‌کند. اندیشه دینی و کاپیتالیسم. کاپیتالیسم یا همان سرمایه‌داری، ریشه در داروینیسم اجتماعی دارد. در این اندیشه، طبقه اشراف در همه چیز برای خود حق بیشتری قائل هستند؛ حتی در حق حرف زدن! اما این سهم بیشتر را از کجا باید به دست بیاورند؟ یک راه بیشتر وجود ندارد: از سهم دیگران. در مقابل، اندیشه دینی به نفع طبقه ضعیف است و با خوی اشرافی سر ناسازگاری دارد.

۱۴۰۴/۱۰/۱۵

استنباط احکامِ ریزگزاره‌ها، قواعد، پارادایم‌ها و حتی قواعد اصولی، همگی از قرآن قابل استخراج است. به دنبال آن هستم که نقش قرآن در فقه را به‌صورت منسجم بنویسم تا روشن شود بزرگان ما چه میزان از قرآن استفاده کرده‌اند. مرحوم آیت‌الله معرفت، کل قرآن را آیات‌الاحکام می‌دانست و از نظر من، شمارش آیات‌الاحکام رویکرد درستی نیست؛ زیرا نگاه انسان در تعیین تعداد آن‌ها تأثیرگذار است.

۱۴۰۴/۱۰/۱۴

پذیرش نقش سفر در فرآیند استنباط، به تقویت حجیت عرف و اعتبار شناخت‌های میدانی در فقه می‌انجامد. عرف، در این تلقی، نه صرفاً مفهومی ذهنی، بلکه واقعیتی زیسته و مشاهده‌پذیر خواهد بود که فقیه از طریق حضور میدانی، به درک دقیق‌تری از آن دست می‌یابد.

۱۴۰۴/۱۰/۱۴

نباید مغلوب القائات غول‌های رسانه‌ای شد. دشمن تلاش می‌کند با بزرگ‌نمایی عملیات ونزوئلا، نظام محاسباتی ما را مختل کند.دلتا فورس و شبکه‌های رسانه‌ای حامی آن، ابزار شیطان برای القای ترس هستند. اما همان‌گونه که طبس نشان داد، مقاومت مردمی و ایمان قلبی می‌تواند پیچیده‌ترین طرح‌های واشنگتن را به شکستی راهبردی تبدیل کند.

۱۴۰۴/۱۰/۱۴