پژوهشکده «مطالعات اسلامی در علوم انسانی» دانشگاه فردوسی مشهد، با چهار گروه پژوهشی در حوزه‌های اقتصاد اسلامی، مدیریت اسلامی، تعلیم و تربیت اسلامی و فقه و حقوق اسلامی فعالیت می‌کند. چشم‌انداز اصلی پژوهشکده مطالعات اسلامی در علوم انسانی این بوده است که بتواند در منطقه شرق کشور، پژوهش‌های بنیادی و کاربردی علوم انسانی با رویکرد اسلامی داشته باشد.

۱۴۰۳/۱۲/۱۱

تربیت عبارت است از مجموعه ای از فعالیت‌ها که به منظور رشد و پرورش بینش ها، نگرش ها و گرایش ها و صفات و رفتارهای مطلوب در انسان انجام می‌شود. تربیت اسلامی به یک معنا تربیتی است که قرار است انسان مسلمان تربیت کند و در یک معنای دیگر تربیتی است که محتوای آن مطابق آموزه های اسلام و کتاب و سنت است.

۱۴۰۳/۱۲/۱۱

یکی از پایه‌های شکل‌گیری این ابزار زیرساخت‌های پردازشی است، یکی دیگر از پایه‌ها اطّلاعاتی است که این پردازش روی آن‌ها صورت می‌گیرد و یکی دیگر از پایه‌ها آن الگوریتمی است که نوشته می‌شود تا به چه نحوی این اطّلاعات استخراج و ارائه بشود. در دو پایه از این سه پایه، آن سوگیری‌های انسانی می‌تواند دخیل باشد؛ یعنی اینکه شما چه اطّلاعاتی را پایه‌ی پردازش قرار بدهید و اینکه بر اساس چه الگوریتمی و با چه هدفی بخواهید پاسخی برای هر سؤالی که به ماشین ارائه می‌شود تولید بشود؛ اینجا است که آن نگرانی وجود دارد.

۱۴۰۳/۱۲/۰۴

مسئله فقه امروز، اداره یک جامعه متکثر است. فقه ناظر به نظام نه در مبنای صرف، بلکه در هنجارها و امور جزئی نمی‌تواند مؤلفه‌هایی همچون مصلحت، عدالت، اخلاق، نگاه شبکه‌ای، کارآمدی و… را نادیده بگیرد. در تراز یک نظام، شما نمی‌توانید بگویید من فقه را بحث می‌کنم، اما مبانی فلسفی من را هر کس خواست بگوید. شما باید ترابط فقط و سیاست را نیز بتوانید در مبانی خود ترسیم کنید.

۱۴۰۳/۱۱/۲۸

در این چند دهه به‌رغم تلاش بسیار دولت‌ها، بحران‌های متعددی گریبانگیر اقتصاد ما بوده و ما هنوز نتوانسته‌ایم بحران تورم و افزایش نرخ ارز و شکاف بین دهک‌ها و..‌. را مرتفع کنیم، چون فقط به اقتصاد بيمار، مسکن داده‌ایم و درمان قطعی مغفول مانده است! نظریه اندیشه مدون را ٤٠ سال است مطرح کرده‌ام، تلاش‌های زیادی هم برای تحقق آن کشیده شده؛ ولی از آنجا که سیاست‌گذاران اعتقاد جدی به این موضوع نداشته‌اند، هنوز به نتیجه نرسیده‌ایم!

۱۴۰۳/۱۱/۲۷

فقه در دنیای امروز باید کمک کند تا انرژی‌های نوظهور به‌طور صحیح جهت‌دهی شوند. جهان امروز به سرعت و تغییرات وابسته است و کشورها در رقابت برای استفاده از انرژی در تلاشند تا از یکدیگر عقب نمانند. در این میان، به عنوان یک کشور اسلامی، اهمیت دارد که فقه در جهت‌دهی به استفاده از انرژی، نقشی مؤثر ایفا کند و ظرفیت‌های آن را به‌طور کامل مورد بهره‌برداری قرار دهد.

۱۴۰۳/۱۱/۰۸

شکست خصوصی‌سازی نه‌تنها ناشی از ناتوانی مجریان، بلکه محصول طراحی نادرست فرآیند است که انتقال مالکیت را بدون ایجاد سازوکار رقابت سالم و اصلاحات ساختاری (مانند نهادهای تنظیم‌گر مستقل و حذف قیمت‌گذاری دستوری) پیش می‌برد. تجربه کشورهای بلوک شرق نشان می‌دهد گذار موفق به اقتصاد بازار نیازمند توسعه پایین‌به‌بالا است؛ به این معنا که ابتدا تقویت زیرساخت‌ها و قواعد بازار در چارچوب بخش دولتی انجام گیرد و سپس واگذاری تدریجی و نه شوک‌درمانیِ مبتنی بر کوچک‌سازی دولت صورت گیرد. حتی اگر شرایط خصوصی‌سازی فراهم نباشد، بهبود کارایی بخش دولتی با ساز و کارهای بازار، گامی ضروری پیش از هر انتقال مالکیتی است.

۱۴۰۳/۱۱/۰۸