به گزارش خبرنگار پایگاه خبری – تحلیلی مفتاح علوم انسانی اسلامی، به نقل از دانشگاه علامه طباطبائی؛ آیین بزرگداشت شهدای دانشگاه در جنگ تحمیلی سوم، روز شنبه ۲۲ فروردین 1405 با سخنرانی دکتر حسین سیمایی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، دکتر شجاع احمدوند، رئیس دانشگاه علامه طباطبائی، دکتر عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، دکتر مصطفی رستمی، رئیس نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه‌ها، دکتر وحید شالچی، معاون فرهنگی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و جمعی از رؤسای دانشگاه‌های سراسر کشور از سوی معاونت پژوهشی دانشگاه علامه طباطبائی به صورت آنلاین برگزار شد.

ضرورت توجه دانشگاه پسا‌جنگ به بازسازی کشور

دکتر سیمایی با گرامی‌داشت یاد شهدا، نقش اثرگذار دانشگاهیان در اقتدار علمی و فناوری کشور را برجسته توصیف کرد و گفت: جامعه دانشگاهی در تمامی مقاطع حساس تاریخ ایران، هم‌پای مردم در دفاع از کشور حضور مؤثر داشته و امروز نیز مسئولیتی مهم در مسیر پیشرفت ملی بر عهده دارد. وی با اشاره به تحمیل سومین جنگ پس از انقلاب اسلامی بر ایران، اظهار کرد که در این جنگ، مجموعه‌ای از قدرت‌های بزرگ جهانی و منطقه‌ای علیه ایران صف‌آرایی کردند اما ملت ایران با تکیه بر ایمان و اراده ملی توانست اهداف دشمنان را ناکام بگذارد. این جنگ بیانگر واقعیت‌های جدیدی در نظام بین‌الملل بود و محدودیت‌های قدرت آمریکا را آشکار ساخت. همچنین اقتدار علمی و فناوری ایران در این جنگ مورد توجه جهانیان قرار گرفت. وزیر علوم این جنگ را دارای ماهیتی فناورانه دانست و افزود توان علمی کشور و فعالیت‌های پژوهشی نقشی مؤثر در تقویت توان دفاعی داشتند. این جنگ نشان داد که قدرت علمی و نظامی ایران به هم پیوسته‌اند و هر دستاورد فناورانه پشتوانه‌ای تحقیقاتی دارد. استادان، پژوهشگران و دانشجویان یکی از ستون‌های پشتیبانی علمی و اجتماعی کشور در این دوران هستند. وی بر ضرورت توجه به مفهوم «دانشگاه پسا‌جنگ» تأکید کرد و خواستار بازنگری در برنامه‌ها و تقویت ظرفیت‌های علمی و آموزشی برای نقش‌آفرینی در بازسازی و پیشرفت کشور شد. همچنین با اشاره به موقعیت ممتاز ایران در منطقه، این شرایط را فرصتی تاریخی برای جهش علمی و توسعه دانست و گفت: با همدلی و بهره‌گیری از سرمایه انسانی دانشگاه‌ها می‌توان مسیر عزت و پیشرفت ملی را هموار کرد.

نقش دانشگاه‌ها در تحلیل علمی جنگ و صلح

دکتر احمدوند در ابتدای این آیین با تاکید بر نقش دانشگاه‌ها در تبیین علمی مسائل جنگ و صلح، به ظرفیت دانشگاه علامه طباطبائی در حوزه علوم انسانی و اجتماعی اشاره کرد و آن را بستری مناسب برای بررسی علمی ابعاد جنگ و صلح دانست. وی با بیان اینکه در فاصله میان دو جنگ و با مشارکت حدود ۱۵۰ استاد دانشگاه بیش از ۱۰ توصیه سیاستی تهیه شده است، افزود: این پیشنهادها از سوی بخش‌های مختلف حکمرانی کشور مورد توجه قرار گرفته است. امیدوارم نظام حکمرانی بیش از گذشته از ظرفیت دانشگاه‌ها به‌عنوان مشاوران امین در حوزه‌هایی چون جنگ، مذاکره و صلح بهره ببرد. رئیس دانشگاه علامه طباطبائی در بخش دیگری از سخنان خود با تسلیت شهادت شهیده فرشته باقری در جنگ 12 روزه و شهیده زهرا حداد عادل و شهیده فاطمه‌سادات میر، شهدای جنگ رمضان این دانشگاه، تاکید کرد: جامعه دانشگاهی مسیر رشد و توسعه علمی را با وجود همه دشواری‌ها ادامه خواهد داد. دکتر احمدوند با تاکید بر اینکه دولت برای صیانت از نظام دانشگاهی و حمایت از نخبگان اراده‌ای جدی دارد و دانشگاه‌های کشور پس از جنگ با قدرت بیشتری به مسیر خود ادامه خواهند داد، ابراز امیدواری کرد دانشگاه‌ها در دوران پساجنگ نقشی پررنگ‌تر در پیشرفت علمی و توسعه کشور ایفا کنند.

علوم انسانی در دانشگاه‌ها نیازمند بازنگری با نگاه کاربردی است

حجت الاسلام و المسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی روز شنبه در آیین بزرگداشت شهدای دانشگاه در جنگ تحمیلی سوم که از سوی دانشگاه علامه طباطبائی برگزار شد بر ضرورت بازنگری در آموزش علوم انسانی با رویکردی کاربردی و متناسب با نیازهای امروز تأکید کرد و گفت که دانشگاه‌ها باید در حوزه حکمرانی فناورانه نقش فعال‌تری داشته باشند و سیاست‌های نقشه جامع علمی کشور را عملیاتی کنند. وی با اشاره به برخی تصمیمات نادرست گذشته در حوزه‌های صنعتی، اصلاح این روندها را نیازمند تحلیل و پژوهش دانشگاهی دانست و افزود: علوم انسانی نیز باید از رویکرد صرفاً توصیفی فاصله بگیرد و به تولید نظریه‌های بومی و عملیاتی بپردازد. تجربیات جامعه ایرانی ظرفیت تبدیل شدن به الگوهای نظری جدید را دارد. دکتر خسروپناه با اشاره به اجتماعات مردمی اخیر، این رویدادها را دارای ارزش تحلیلی برای تولید محتوا و نظریه‌های بومی خواند و تأکید کرد که در کنار نظریه‌های رایج جهانی، باید از ذخایر فکری و فرهنگی کشور نیز در آموزش بهره گرفته شود. وی گفت: علوم انسانی، مشابه علوم مهندسی، باید با نگاه عملیاتی و اعتمادبه‌نفس بازتعریف شود تا بتواند الگوهای مدیریتی موفق کشور را تحلیل و به نسل جدید منتقل کند. این تحول می‌تواند زمینه‌ساز تربیت دانش‌آموختگانی باشد که نقش مؤثرتری در حل مسائل جامعه ایفا می‌کنند.

ضرورت نقش فعال علوم انسانی در نظریه‌پردازی بومی

حجت‌الاسلام مصطفی رستمی، رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها نیز با گرامیداشت یاد جان‌باختگان از اقشار مختلف، از دانش‌آموزان تا فرماندهان و استادان دانشگاه، به رهبر انقلاب نیز تسلیت گفت و تأکید کرد: این قربانی‌ها پایه‌های دفاع از ایران را شکل دادند و نماد فداکاری نسل‌های مختلف بودند. دکتر رستمی با اشاره به نقش جنگ تحمیلی در تغییر نگاه جامعه گفت: دفاع مقدس نشان داد که ایران قادر است با تکیه بر توان داخلی، از جمله بهره‌گیری درست از موقعیت جغرافیایی و ظرفیت‌های فناورانه، بر محدودیت‌ها غلبه کند. این جنگ اثباتی بر توانمندی‌های ملت ایران و ریشه‌های تمدنی آن است. وی همچنین بر اهمیت بازخوانی ماموریت دانشگاه‌ها در حوزه علوم انسانی تأکید کرد و افزود: دانشگاه‌ها باید نظریات مختلف را در بوته آزمون قرار دهند و از تجربه‌های واقعی جامعه ایران برای ارائه دیدگاه‌های جدید بهره ببرند. او تجربه استادان فنی در دوران جنگ را نمونه‌ای از توان دانشگاه‌ها در ایجاد تحول دانست. رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها بر ضرورت آموزش علوم انسانی کاربردی و واقع‌بینانه تأکید کرد و گفت: الگوهای مدیریتی و تحلیل اجتماعی باید از تجربه‌های داخلی الهام بگیرند. دانشگاه‌ها باید با تقویت هویت ملی و ارائه کارهای جدی علمی، ادای دین واقعی خود را نشان دهند.

تاکید بر نقش فرهنگی و تمدنی دانشگاه‌ها در فردای پساجنگ

دکتر وحید شالچی، معاون فرهنگی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ضمن گرامیداشت یاد جان‌باختگان دانشگاهی، با اشاره به حملات واردشده به نهادهای علمی و فناوری کشور، گفت: این حملات نشان داد هدف از این هجمه‌ها تنها یک نظام سیاسی نبوده، بلکه ساختارهای مؤثر در قدرت ملی و شکل‌گیری «ایران قوی» هدف قرار گرفته‌اند. دانشگاه‌ها و صنایع مهم کشور در این حملات صدمه دیدند. وی با تأکید بر نقش دانشگاه در دوران پساجنگ، اظهار داشت دانشگاه‌ها باید تقویت توان فناورانه کشور را دنبال کرده و در بازسازی زیرساخت‌های آسیب‌دیده مشارکت کنند. این بازسازی بخشی از فرایند بازگرداندن ثبات و سامان اجتماعی است. دکتر شالچی همچنین نقش دانشگاه‌ها در بازسازی اجتماعی و کاهش آسیب‌های روانی و طبقاتی پس از جنگ را مهم ارزیابی کرد و گفت: دانشگاه باید در تقویت همبستگی اجتماعی، حمایت از اقشار آسیب‌پذیر و کاهش شکاف‌های اجتماعی فعال باشد. وی در بخش دیگری از سخنانش بر اهمیت نقش فرهنگی و تمدنی دانشگاه‌ها، از جمله مستندسازی تجربه جنگ، تولید آثار هنری و ایجاد مراکز معتبر ثبت وقایع تأکید کرد و افزود: دانشگاه‌ها باید در فردای جنگ با تمرکز بر توسعه فناوری و بازسازی کشور، نقش خود را پررنگ‌تر ایفا کنند.

دانشگاه باید فراتر از علم و تکنولوژی، نظریه‌پردازی ملی ارائه دهد

دکتر مسعود تجریشی، رئیس دانشگاه صنعتی شریف نیز در بخش دیگری از این آیین بر اهمیت همدلی و همراهی فرزندان دانشگاه، به‌ویژه فعالان حوزه فناوری و دیپلماسی علمی تأکید کرد و گفت: این هم‌افزایی نقش مهمی در پیشبرد اهداف علمی و ملی کشور دارد. وی با اشاره به دیدار بیش از یک سال پیش برخی اعضای دانشگاه با دکتر لاریجانی، اظهار کرد: در آن نشست نکات مهمی درباره ضرورت حرکت اقتصاد کشور بر پایه علم و فناوری مطرح شد. طرح این دیدگاه که روند توسعه کشور باید نسبت به نمونه‌های مشابه سنجیده شود، از محورهای اصلی این گفت‌وگو بود. در آن جلسه همچنین بر ضرورت قرار گرفتن سیاست توسعه به‌عنوان اصل بنیادین تأکید شد. رئیس دانشگاه صنعتی شریف با اشاره به نقش دانشگاه در دوران پساجنگ، این دوره را فرصتی تاریخی برای جهش اقتصادی، فرهنگی و علمی کشور دانست و افزود: دانشگاه پس از جنگ باید نظریه‌پردازی گسترده‌تری انجام دهد و تنها به علم و تکنولوژی محدود نماند. تجریشی همچنین با اشاره به تحولات منطقه‌ای، ابراز امیدواری کرد که این شرایط به تقویت توسعه داخلی و بهره‌برداری از ظرفیت‌های موجود منجر شود.

نقش مراکز علمی در اقتدار ملی و بازتعریف تعاملات هسته‌ای

دکتر سید محمودرضا آقامیری، رئیس دانشگاه شهید بهشتی نیز با گرامیداشت یاد دانشجویان، استادان و دانش‌آموزان شهید جنگ تحمیلی سوم، از جمله دانشجویان مدرسه شهدای طیبه میناب، تأکید کرد: این الگوهای ایثار در میان نسل جوان الهام‌بخش هستند. وی با اشاره به «تهاجمات اخیر علیه دانشگاه‌ها» گفت: این اقدامات نشان‌دهنده نقش مؤثر مراکز علمی در مسیر اقتدار کشور است. هدف قرار گرفتن مراکز آموزشی برخلاف قوانین بین‌المللی است. دانشگاه‌ها باید با بازسازی و تلاش مضاعف مسیر پیشرفت را ادامه دهند. رئیس دانشگاه شهید بهشتی با یادآوری تقدیم شش شهید هیئت علمی در جنگ ۱۲ روزه و شهادت جمعی از فعالان و فارغ‌التحصیلان این دانشگاه در جنگ رمضان، اظهار کرد: با وجود تلخ‌کامی این وقایع، دانشگاه جایگاه اثرگذار خود را در مسیر تقویت توان ملی نشان داده است. دکتر آقامیری درباره نقش دانشگاه در عرصه بین‌المللی و هسته‌ای بیان کرد: جهان، قوانین را زیر پا گذاشته و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز در مسیر جنایتکارانه عمل می‌کند. ما در ارتباط با مسئله هسته‌ای دو موضوع داریم؛ اول ارتباط با آژانس که نیازمند بازتعریف است و دوم، بحث خروج از پیمان ان.پی.تی است. امیدوارم دانشگاه‌ها بتوانند از فرصت‌های موجود برای ارتقای علمی، پژوهشی و دفاعی کشور بهره‌برداری مؤثر داشته باشند.

حمله به دانشگاه‌ها نشانه اثرگذاری جامعه علمی است

دکتر سید ظفراله کلانتری، رئیس دانشگاه صنعتی اصفهان با اشاره به آغاز «جنگ تحمیلی سوم» از نهم اسفندماه 1404، از گذشت بیش از ۴۰ روز از حملات غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی سخن گفت و یاد قربانیان این حملات، از جمله فرماندهان، کودکان بی‌گناه و سایر هموطنان را گرامی داشت و به خانواده‌های آنان تسلیت گفت. وی با تأکید بر نقش نیروهای مسلح و حمایت مردمی، این ایستادگی را مرحله نخست پیروزی کشور دانست و ابراز امیدواری کرد که این موفقیت‌ها تا دستیابی به پیروزی نهایی ادامه یابد. دکتر کلانتری تصریح کرد: رفتار قدرت‌های جهانی نشان داده احترام ظاهری به استقلال کشورها پوششی برای اهداف دیگر بوده است. وی با اشاره به حملات صورت‌گرفته به این دانشگاه، از تخریب مرکز پژوهشی و آسیب‌دیدگی دانشکده‌ها و مجروح شدن چهار نفر خبر داد و تأکید کرد که حمله به دانشگاه‌ها، حتی در دوران جنگ تحمیلی نیز سابقه نداشته و مصداق آشکار نقض حرمت علم و دانش است. رئیس دانشگاه صنعتی اصفهان انسجام ملی را مهم‌ترین سرمایه کشور دانست و بر ضرورت حفظ و تقویت آن در دوران پس از جنگ تأکید کرد. دانشگاه‌ها می‌توانند در بازسازی صنعتی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور نقش محوری ایفا کنند و با بهره‌گیری از توان استادان و دانشجویان، الگوی همبستگی ملی و بازسازی آینده کشور باشند.

نهادهای بین‌المللی در انجام وظایف خود ناکام بوده‌اند

دکتر محمود مهرداد شکریه، رئیس دانشگاه علم و صنعت ایران نیز در این آیین گفت: سازمان‌های بین‌المللی که پس از جنگ جهانی دوم برای تضمین حقوق ملت‌ها شکل گرفتند، در عمل نتوانسته‌اند به اهداف اعلام‌شده خود پایبند بمانند. عملکرد این نهادها موجب تداوم تضییع حقوق ملت‌ها شده است. وی اظهار کرد: ملت‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که برای مقابله با تهدیدها باید خود اقدام کنند و منتظر حمایت نهادهای بین‌المللی نباشند. جمهوری اسلامی ایران نیز در جنگ اخیر نشان داد که در مقابل رفتار دشمن صهیونیستی و حامیان جنایتکار آن ایستادگی خواهد کرد و تا احقاق کامل حقوق ملت کوتاه نخواهد آمد. رئیس دانشگاه علم و صنعت همچنین بر نقش دانشگاه‌ها، به‌ویژه حوزه علوم انسانی، در بررسی و مستندسازی رخدادهای بین‌المللی تأکید کرد و گفت: پژوهش‌های دانشگاهی می‌تواند در شناخت و تبیین ابعاد مختلف این مسائل در سطح جهانی مؤثر باشد.

لزوم بازنگری در برنامه‌های آموزشی متناسب با نیازهای عملی کشور

دکتر غلامرضا زمانی، رئیس دانشگاه ملی مهارت نیز با گرامیداشت یاد شهدای جنگ، بر نقش و فداکاری آنان تأکید و از مقام علمی و معنوی چهره‌هایی که در این جنگ به شهادت رسیدند یاد کرد. وی سه پیشنهاد برای دوران بازسازی ارائه کرد که شامل مشارکت عملی دانشگاه‌ها در بازسازی کشور از طریق توان پژوهشی و کارگاهی موجود، استفاده از سرمایه اجتماعی ایجاد شده در دوران جنگ و تقویت انسجام ملی با ارائه راهکارهای علمی و بازنگری در برنامه‌های آموزشی متناسب با نیازهای عملی کشور و مزیت‌های نسبی دانشگاه‌ها، برای تقویت آموزش عالی به سبک واقعی و کاربردی است.

ضرورت توجه به نمادهای ملی و فعالیت‌های علمی و رسانه‌ای

دکتر محمدهادی ناجی‌امین، رئیس دانشگاه پیام‌نور در ادامه این آیین با اعلام اینکه این دانشگاه تاکنون ۱۹ شهید از میان دانشجویان، کارمندان و فارغ‌التحصیلان خود تقدیم کرده و ۲۳ مرکز دانشگاهی آن نیز دچار خسارات مستقیم و غیرمستقیم شده، افزود: پیوند شهادت با حوزه علم و دانش، ارزش والاتری ایجاد می‌کند و شهادت اعضای جامعه دانشگاهی از جمله توفیقاتی است که نصیب برگزیدگان می‌شود. وی در ادامه نقش دانشگاهیان پیام‌نور در فعالیت‌های علمی، رسانه‌ای و فرهنگی در ایام جنگ رمضان را برجسته توصیف کرد و افزود: پس از جنگ، دانشگاهیان وظیفه دارند خدمت‌گذاری جدی خود را برای رفع کاستی‌های اجتماعی و سیاسی بیش از پیش هویدا سازند و پذیرش تکثر و تنوع دیدگاه‌ها و نظریات را در دانشگاه و جامعه دنبال کنند. رئیس دانشگاه پیام نور با تاکید بر اهمیت خدمت‌گذاری اجتماعی، پذیرش تنوع دیدگاه‌ها و توجه به نمادهای ملی و حوزه علوم انسانی، گفت: تجربه جنگ رمضان نشان می‌دهد توجه به نمادهای ملی، به‌ویژه پرچم جمهوری اسلامی ایران و حوزه علوم انسانی، رسانه و شبکه‌های اجتماعی برای ساختن افکار عمومی، اهمیت حیاتی دارد. همچنین پس از جنگ، باید نقاط قوت و آسیب‌پذیری‌های کشور برای جلوگیری از سوءاستفاده دشمنان مورد توجه قرار گیرند.

ورزش؛ ابزاری برای افزایش انسجام اجتماعی در دوران پس از جنگ

دکتر فریبا محمدی، رئیس پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزش با اشاره به داغِ حوادث اخیر، سخنان خود را با ادای احترام به جان‌باختگان و قدردانی از مسئولان و برگزارکنندگان آغاز کرد. او با اشاره به آسیب‌های انسانی و اجتماعی، تأکید کرد یاد و نام کودکان قربانی این رویدادها باید در سطح ملی زنده نگه داشته شود. وی در ادامه با استناد به گزارش‌های رسمی، اعلام کرد: در جریان درگیری‌های ۴۰ روزه اخیر، بیش از ۲۰۳ مجموعه ورزشی در ۱۷ استان کشور آسیب دیده‌اند. این فضاها تنها اماکن ورزشی نیستند، بلکه بخشی از ساختارهای اجتماعی و محل شکل‌گیری تجربه‌های جمعی‌ هستند و تخریب آنها پیامدهای فراتر از خسارت فیزیکی دارد. دکتر محمدی سپس با اشاره به نقش ورزش به‌عنوان یکی از ابزارهای مؤثر برای افزایش انسجام اجتماعی و بهبود روحیه جمعی، گفت: نهادهای علمی و پژوهشی می‌توانند در این مقطع نقش مهمی در تبیین این پدیده و برنامه‌ریزی برای بازسازی اجتماعی ایفا کنند. برنامه مشترک برای برگزاری المپیاد ورزشی دانشجویان در دوره پساجنگ می‌تواند نمونه‌ای از این اقدامات باشد. وی از رؤسای دانشگاه‌ها خواست با تقویت زیرساخت‌ها و حمایت از حضور گسترده دانشجویان در مسابقات ورزشی، به ارتقای سرمایه اجتماعی و بازسازی فضای دانشگاهی کمک کنند. دانشگاه‌ها در خط مقدم بازسازی اجتماعی قرار دارند و فعالیت‌های ورزشی می‌توانند نقش مهمی در تقویت همبستگی و تاب‌آوری جامعه دانشگاهی داشته باشند.

استفاده سازمان‌یافته از توان ایرانیان خارج‌نشین در بازسازی مراکز علمی

دکتر احسان مصطفوی، رئیس انستیتو پاستور در این آیین با اشاره به نقش این مؤسسه به‌عنوان یکی از مجموعه‌های زیرمجموعه وزارت بهداشت اعلام کرد: این مرکز در سه مرحله از جنگ دچار خسارات جدی شده است. با وجود این شرایط، ظرفیت‌های مختلف مجموعه شناسایی و تلاش شده از آن‌ها به شکل بهینه استفاده شود. وی از ایرانیان مقیم خارج به‌عنوان یکی از مهم‌ترین پتانسیل‌ها نام برد و اظهار داشت که بسیاری از آنان با وجود تفاوت دیدگاه‌ها، تمایل جدی به همکاری با دانشگاه‌ها و مؤسسات علمی کشور دارند. بهره‌گیری سازمان‌یافته از این ظرفیت می‌تواند نقش مهمی در بازسازی مراکز آسیب‌دیده داشته باشد. دکتر مصطفوی همچنین به اهمیت تعاملات بین‌المللی اشاره کرد و گفت: دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی می‌توانند از طریق همکاری با نهادها و سازمان‌های علمی جهان، پیگیری حقوقی و درخواست غرامت خسارات جنگ را دنبال کنند. فعالیت منسجم در این حوزه می‌تواند در شنیده شدن آسیب‌ها و خسارات وارده به مراکز علمی مؤثر باشد. رئیس انستیتو پاستور هدف نهایی این اقدامات را بازسازی و تقویت دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی عنوان کرد و گفت: استفاده همزمان از ظرفیت‌های داخلی و خارجی برای ارتقای عملکرد علمی ضروری است. تلاش‌ها باید در جهت بهبود خدمات به مردم و ارتقای کیفیت فعالیت‌های علمی پس از پایان این دوره بحران متمرکز باشد.

بازنگری در پژوهش و فناوری؛ رسالت جدید دانشگاه‌ها در توسعه ملی

در بخش دیگری از این آیین دکتر علی باستی، رئیس دانشگاه گیلان با گرامیداشت یاد دو شهید وابسته به دانشگاه، از روحیه خانواده‌های آنان قدردانی کرد و گفت: این ایستادگی برای دانشگاه و مسئولان الهام‌بخش بوده است. وی حوادث دی ماه را مکمل جنگ تحمیلی دانست و بیان کرد: بخشی از اهداف دشمن که در ناآرامی‌ها محقق نشده بود، در جنگ دنبال شد. دکتر باستی همچنین تأکید کرد: دوره پس از جنگ نیازمند تغییر رویکرد دانشگاه‌ها است و مراکز علمی باید بیش از گذشته به سمت تولید دانش بومی و حمایت از صنعتی‌سازی کشور حرکت کنند، زیرا وابستگی فناوری، در زمان‌های حساس به‌عنوان نقطه ضعف عمل می‌کند. وی با اشاره به ضرورت فاصله گرفتن از تحقیقات صرفاً نظری، بر اهمیت پژوهش‌های کاربردی به‌ویژه در صنایع دفاعی، ملی و زیرساختی تأکید کرد و گفت: بازآرایی نظام پژوهشی و تمرکز بر فناوری‌های راهبردی برای پاسخ‌گویی به نیازهای واقعی کشور ضروری است. رئیس دانشگاه گیلان با بیان اینکه نقش دانشگاه‌ها و نخبگان علمی در توسعه صنعتی و حل مسائل کلیدی کشور بسیار مهم و تعیین‌کننده است، افزود: بازسازی دوران پس از جنگ باید از طریق توانمندی‌های داخلی، دانشگاهیان و متخصصان بومی انجام شود. تدوین نقشه راه علمی برای بازسازی می‌تواند هزینه‌ها را کاهش داده و روند احیای بخش‌های آسیب‌دیده را تسریع کند.

نقش دانشگاه در مدیریت فرهنگی دوران جنگ رمضان

دکتر غلامرضا رضایی، رئیس دانشگاه سیستان و بلوچستان نیز گفت: با آغاز جنگ رمضان، این دانشگاه به عنوان دانشگاه معین استان، جلسات منظم و هماهنگی‌های مستمری با روسای دانشگاه‌ها و نهادهای فرهنگی برگزار کرد تا فعالیت دانشگاه‌های استان به صورت یکپارچه پیش برود و سبب انسجام‌بخشی حرکت علمی و فرهنگی دانشگاه‌ها در شرایط بحران شود. دکتر رضایی نقش دانشگاه‌ها را در حمایت فرهنگی، پژوهشی و عملیاتی از نیروهای دفاعی کشور حائز اهمیت دانست و تأکید کرد که در دوران پسا‌جنگ، دانشگاه‌ها باید با آسیب‌شناسی و مستندسازی تجربیات، هماهنگ‌تر عمل کرده و تاب‌آوری کشور را تقویت کنند.

تاکید بر نقش پژوهشی دانشگاهی در تاب‌آوری ملی

دکتر عادل سی‌و‌سه‌مرده، رئیس دانشگاه کردستان نیز با اشاره به حوادث گذشته، گفت: مردم بی‌گناه این سرزمین همواره در مسیر آزادی و آزادگی استوار بوده‌اند و این ارزش‌ها را نه تنها در ایران، بلکه در سراسر جهان گسترش خواهند داد. وی در سخنان خود بر ضرورت توجه به جنبه‌های مختلف شخصیت رهبران ملی و مذهبی تأکید کرد و گفت: دانشگاه‌ها می‌توانند با برگزاری سمینارها و انجام تحقیقات علمی، نقش مؤثری در شناخت این ابعاد ایفا کنند. رئیس دانشگاه کردستان همچنین خاطرنشان کرد: دشمنی با ما صرفاً به دلیل اسلام و ایران نیست، بلکه بخشی از تهدیدات خارجی علیه کشور ریشه در مسائل مرتبط با استقلال اقتصادی و نظامی دارد. وی با اشاره به تجربه جنگ‌های اخیر گفت: این رخدادها نشان می‌دهد که در کنار ایمان و شجاعت نیروها، توان علمی و پژوهش‌های دانشگاهی در حوزه‌های دفاعی اهمیت بسزایی دارد. دکتر سی‌و‌سه‌مرده با تأکید بر لزوم افزایش سهم پژوهش در بودجه کشور افزود:تاب‌آوری و پیشرفت ملی وابسته به صبر مردم و تلاش علمی دانشگاه‌هاست. امیدوارم با پایان درگیری‌ها، دانشگاه‌ها نقش فعال‌تری در تقویت توان علمی و بازسازی کشور بر عهده بگیرند.

دانشگاهیان پیش‌قراول دفاع و بازسازی کشور

دکتر مهدی میرزاده، رئیس دانشگاه هرمزگان نیز در این آیین با اشاره به بسیج نیروها و امکانات دانشگاه در آغاز جنگ رمضان گفت: مجموعه دانشگاه در کنار استانداری و سایر نهادهای استان برای تقویت تاب‌آوری و مدیریت شرایط همکاری کرد. وی به نقش دانشگاه‌ها در افزایش توان ملی و دفاعی کشور اشاره و اظهار کرد: دانشگاه‌ها علاوه بر آموزش نیروی متخصص، در تربیت نیروهای متعهد و میهن‌دوست نیز نقش مهمی ایفا می‌کنند و فارغ‌التحصیلان آنها امروز در عرصه‌های مختلف دفاعی و پشتیبانی حضور دارند. رئیس دانشگاه هرمزگان گفت: دانشگاه‌ها محور توسعه علمی و فناوری کشورند و در صورت تحمیل هرگونه تهدید یا درگیری در آینده، دانشگاهیان پیشگام دفاع خواهند بود. دانشگاه هرمزگان آماده کمک در بازسازی اجتماعی، فرهنگی و زیرساختی استان است و عملکرد ۴۰ روز گذشته دانشگاهیان نشان‌دهنده نقش مؤثر آنها در تاب‌آوری و امنیت ملی بوده است. گفتنی است در جنگ رمضان، دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی ایران علاوه بر حفظ جان جامعه دانشگاهی، در پشتیبانی عملیاتی و تقویت تاب‌آوری دفاعی نقش‌آفرینی کردند. تجربه این دوره نشان داد که همکاری دانشگاه‌ها با نهادهای دفاعی و حاکمیتی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی، راهبردی برای مدیریت بحران‌های آینده است.