حضرت آیتالله مهدی هادوی تهرانی، استاد درس خارج حوزه علمیه قم، در نشست «حکمت مطهری؛ عقلانیت لاریجانی» مطرح کرد؛
تحقق عینی «کُلُّکُمْ رَاعٍ وَ کُلُّکُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِیَّتِه» در جنگ کنونی/باید در مورد راهکارهای حفظ و نهادینهسازی وحدت در کشور اندیشید
آیتالله هادوی تهرانی: آنچه امروز باید به آن بیندیشیم این است که چگونه این وحدت را حفظ و نهادینه کنیم. ما در برابر دشمن مشترک که خطری برای کل جامعه ایرانی و بلکه تمدن ایرانی است، متحد شدهایم. این امری است که هم مسئولان نظام و هم متفکران و اندیشمندان در مباحث نظری باید به آن بیندیشند.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری – تحلیلی مفتاح علوم انسانی اسلامی، حضرت آیتالله مهدی هادوی تهرانی، استاد درس خارج حوزه علمیه قم، در آیین افتتاحیه همایش میدانی «حکمت مطهری؛ عقلانیت لاریجانی» (شهیدان اندیشه انقلاب اسلامی) که به مناسبت اربعین شهادت علی لاریجانی و سالروز شهادت آیت الله مرتضی مطهری در دانشگاه طلوع مهر برگزار شد، سخنرانی کرد که متن صحبتهای ایشان به شرح زیر است:
شهید بزرگوار دکتر علی لاریجانی نیز نماد و نمود حکمت، بهویژه در حوزه سیاست و حکمرانی دلسوز انقلاب و نظام بود. این را به عنوان کسی میگویم که سالها از نزدیک با ایشان آشنا بودهام. دغدغه شهید لاریجانی نام و نان برای خودش نبود. همهٔ فکر و ذکر ایشان، نظام، انقلاب، ایران و اسلام بود و نسبت به این موضوع بسیار بسیار دغدغهمند بود. روزی که ایشان ریاست مجلس را بر عهده داشت، این جمله را به بنده میفرمود: «ما باید برای حکمرانی، شیوهای مستحکم و عقلانی طراحی کنیم تا بتوانیم ارزشهای انقلاب را در کوران حوادث حفظ کنیم. بتوانیم در شرایط آینده آن ارزشها را پاسداری کنیم.»
امروز مطلبی را شخصی نقل میکرد که به دلیل برخی حملات اتفاقافتاده، منابع ما برای حفظ و نگهداری بنزین با مشکل مواجه شده بود. به همین دلیل، این کار از طریق تانکرها انجام شد. اگر این روزها در اتوبان تهران-قم حرکت کرده باشید، حضور گسترده تانکرها را میبینید که دائم به مراکز مختلف بنزین میرسانند. بعضی از این تانکرها گفتهاند که در طول شبانهروز سه، چهار بار بین تهران و قم رفت و آمد میکنند و اصرار رانندههاست که این کار را انجام بدهند، نه اینکه اجباری در کار باشد. این نشاندهنده احساس مسئولیت این قشر زحمتکش است که احساس میکند بالاخره این مقدار توان را برای انجام وظیفه دارد و باید از آن استفاده کند.
پس از پنجاه و پنج روز از این جنگ ایستادن در برابر ابرقدرتی که خود را قوی و مقتدر میدانست و فکر میکرد به محض اینکه نیرو به میدان بیاورد، ما جا میزنیم. امروز بعد از پنجاه و پنج روز، هنوز مقاومت این مردم را میبیند.
اما چیز عجیبتری که وجود دارد، همین خیابانهاست. میبینید بعد از پنجاه و پنج روز، انگار نه انگار که در این کشور جنگی اتفاق افتاده است. انگار نه انگار که این همه افراد بزرگ و مهم به شهادت رسیدهاند، انگار نه انگار که این همه صدمات پیش آمده است. مردم ما به همان تعبیری که از شهید لاریجانی نقل شد: «ما واقعیتها را میبینیم، بله، ولی این به این معنا نیست که بترسیم و جا بزنیم.»
ما الان در شرایطی زندگی میکنیم که آنچه را که در کتابها خوانده بودیم و آنچه را در تاریخ شنیده بودید، امروز به عینیت میبینید. بلکه برخی از جلوههایی که امروز مشاهده میکنیم از جهاتی برتر از آن چیزی است که در تاریخ شنیده بودیم. این نشاندهنده تحقق ارزشهای انقلاب اسلامی در جامعه ماست. و فراتر از آن، امروز میبینیم نه فقط محور مقاومت از ایران اسلامی الهام میگیرد، بلکه حتی کشورهای دیگر و مراکز و مجامعی که شاید از نظر فکری با ما بسیار متفاوت باشند، امروز از ایران اسلامی الهام میگیرند، از قدرت ایران الهام میگیرند.
همه این توان و همه این قدرت به یک نکته بستگی داشته است و آن نکته چیزی است که قرآن از آن به عنوان «حکمت» یاد میکند. همان نکتهای که سیدالشهدای انقلاب اسلامی امام خامنهای (رضوان الله علیه) فرمودند: «حکمت، عزت، مصلحت»؛ سه معیار اساسی برای ارتباط با جهان است. آن حکمتی که امروز بسیار مهم است و الان تحقق دارد و نگرانی نسبت به حفظ آن باید باشد، همان نگرانی و دغدغهای است که شهید لاریجانی (رضوان الله علیه) همیشه داشت: مسئله وحدت.
دیدیم روز گذشته، رأس استکبار جهانی با یک شگرد شیطانی گفت که در داخل ایران تفرقه است، اختلاف است و دستهها و گروههای مختلف در حال درگیری با یکدیگرند و منتظریم ببینیم این درگیری به کجا منتهی میشود تا بتوانیم بنشینیم و با اینها گفتگو کنیم. دیدیم که همه ارکان نظام در قبال این حرکت واکنش نشان دادند، همه سخن از وحدت گفتند، همه گفتند ما یکدل و یکصدا هستیم. و واقعیت همین است. من بارها در این ایام با مسئولان مختلف که توفیق گفتگو داشتم، از همدلی، همکاری و همیاری آنها نسبت به یکدیگر تشکر کردم.
این طور نیست که مثلاً نهادهای امنیتی و اطلاعاتی ما با هم رقابت داشته باشند، یا نهادهای نظامی و سیاسی ما با هم رقابتی داشته باشند. همه رفاقت است، همه همکاری است. آنچه در این پنجاه و پنج روز اتفاق افتاده، همه در گرو و در پرتو همین رفاقت، همکاری و همیاری بوده است.
آنچه امروز باید به آن بیندیشیم این است که چگونه این وحدت را حفظ کنیم. ما در برابر دشمن مشترک که خطری برای کل جامعه ایرانی و بلکه تمدن ایرانی است، متحد شدهایم. هرکس به شکلی در صحنه نقش ایفا میکند. اما حکمت اقتضا میکند – همانگونه که قرآن فرموده و همانگونه که سیدالشهدای انقلاب اسلامی به عنوان معیاری در روابط خارجی مطرح کرد – که بیندیشیم چگونه از این وحدت که امروز فراهم شده، و از این حال و هوای خوب رفاقتی که امروز پیدا شده، صیانت کنیم.
البته این به معنای آن نیست که همه یک فکر و یک نظر داشته باشند. قطعاً چنین چیزی امر طبیعی نیست و اختلاف سلیقه وجود دارد، اما اختلاف سلیقه اگر در میدان رفاقت، همکاری و همیاری قرار بگیرد، مکمل یکدیگر خواهد بود. گفته شده است: «اختلاف علماء امّتی رحمة» (اختلاف علماء امت من مایه رحمت است). نه اختلاف به معنای درگیری و اینکه هرکسی بخواهد دیگری را از میدان به در کند، اما اگر تفاوت آرا باشد، ابعاد مختلف مسئله دیده خواهد شد و در نتیجه آنچه به عنوان نتیجه نهایی حاصل میشود، کاملتر از یک نظر واحد خواهد بود.
امروز مهمترین مسئله، حفظ این وحدت و نهادینه کردن آن است. این امری است که هم مسئولان نظام و هم متفکران و اندیشمندان در مباحث نظری باید به آن بیندیشند. انشاءالله بتوانیم همه با هم بیندیشیم و چارهای برای نهادینه کردن این وحدت پیدا کنیم.
در پایان دوباره به این نکته اشاره میکنم که سیدالشهدای انقلاب اسلامی امام خامنهای (رضوان الله علیه) سی و شش سال در شرایط مختلف با سختیهای فراوان رهبری کرد. من به عنوان کسی که گاه و بیگاه همدم بعضی از مطالب خصوصی ایشان بودم – و گاهی بعضی از مسائلی که شاید ایشان مصلحت نمیدیدند مطرح شود، بیان میشد – واقعاً سختی که ایشان تحمل کرد در این سی و شش سال، احساس من این است که آن لحظهای که به شهادت رسید، همان کلامی که در ذهن و بر لب داشت، همان بود که بر لب جد بزرگوارشان علی بن ابیطالب علیه السلام جاری بود: «فزت ورب الكعبة» چون ایشان واقعاً صبورانه سی و شش سال رهبری کرد. گاهی بیوفاییهایی میشد از کسانی که هیچ توقعی نمیرفت، و ایشان با بزرگواری و صبری سخت از آن مسائل عبور میکرد.
شبی که شهید لاریجانی (رضوان الله علیه) وزیر ارشاد شده بود و بعد رئیس صدا و سیما شد – حضرت آقا (رضوان الله علیه) میفرمودند: «ایشان کشف من است، من این را کشف کردم.» آقا خیلی به آقای لاریجانی اظهار علاقه و محبت خاصی داشتند. البته خودشان شوخیمآبانه میفرمودند: «ما دست از سر ایشان برنمیداریم. دائم به ایشان – به تعبیر خودشان – غر میزنیم، دائم میگوییم چرا این کار اشکال دارد، آن کار اشکال دارد.» ولی آقا خیلی به ایشان علاقه داشتند و ایشان را – به تعبیر خودشان – کشف کردند و رشد دادند.
آقای لاریجانی (رضوان الله علیه) هم مثل خود آقا صبور بود. ایشان هم شرایط سختی را – که شما بیشتر مطلعید – گذراند. و متأسفانه حتی کمی پیش از شهادت، بعضیها حرفهایی که نباید میزدند، درباره ایشان زدند. حالا قاعدتاً همانطور که هزاران نفر به دفتر آقا مراجعه کردند و حلالیت طلبیدند، فکر میکنم باید هزاران نفر هم به خانواده شهید لاریجانی مراجعه کنند و حلالیت بطلبند؛ همانهایی که آن حرفها را زدند. امروز فهمیدند چه گوهری را از دست دادند.
به هر حال، شهید لاریجانی (رضوان الله علیه) شخصیت حکیم و فرزانهای بود که بزرگِ حکیم انقلاب اسلامی، حضرت آقا – به قول خودشان – ایشان را کشف کردند و این چشم واقعاً مفید و مؤثر بود. امروز جای خالی هر دو بزرگوار را احساس میکنیم. امیدواریم به کرامت الهی، جایگزینهای این بزرگواران بتوانند مانند آنها، بلکه بهتر از آنها انشاءالله مسیر انقلاب را ادامه دهند. امیدواریم انشاءالله شاهد پیروزیهای مستمر این نظام و انقلاب باشیم. البته سختیها در پیش خواهد بود؛ همیشه سختیها بوده و هست. نباید به این فکر کنیم که سختیها از بین میرود.
اولین جلسهای که خدمت آیتالله بهاءالدینی (رضوان الله علیه) رسیدم. یکی از جملاتی که ایشان در سال شصت به بنده فرمود، این بود که: «فلانی، تو مشکلاتی داری و فکر میکنی اگر این مشکلات حل بشود، دیگر زندگی راحتی خواهی داشت. اما من به تو بگویم که دنیا رو به تزاید مشکل است. قطعاً مشکلات آینده تو ممکن است سختتر از مشکلات گذشته تو باشد.» تجربه من از سال شصت تا امروز (چهل و پنج سال) این است که این حقیقت دارد.
انقلاب اسلامی مشکلاتی را پشت سر گذاشته و مشکلاتی را پیش رو دارد. مردم ما ثابت کردند که مرد میدان مقاومت هستند و در مقابل مشکلات ایستادگی کردند و خواهند کرد. امیدواریم انشاءالله همدلی و همکاری مجموعه مسئولان کشور و مردم، راه را برای آینده ما هموار کند و انشاءالله آیندهای بهتر از گذشته پیش روی همه ما باشد. والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته.