به گزارش خبرنگار پایگاه خبری – تحلیلی مفتاح علوم انسانی اسلامی، به نقل از دانشگاه باقرالعلوم؛ نشست علمی تحلیلی «مواجهه اندیشه‌ای جهان اسلام با جنگ رمضان» با سخنرانی مجید مشکی، رایزن فرهنگی ایران در پاکستان برگزار شد. وی در این نشست که با میزبانی دانشگاه باقرالعلوم(ع) انجام گرفت، به تشریح اتمسفر سیاسی و اجتماعی پاکستان پرداخت و تأکید کرد که همگرایی با ایران در این کشور فراتر از پروتکل‌های رسمی، به یک «اراده عمومی» تبدیل شده است.

 

شکاف میان آمار رسمی و واقعیت میدانی

آقای مشکی با اشاره به نظرسنجی مؤسسه بین‌المللی «ژئوپول» (GeoPoll) که میزان محبوبیت و حمایت مردم پاکستان از ایران را ۸۲ درصد اعلام کرده بود، تصریح کرد: «مشاهدات ما در میدان نشان می‌دهد که این همگرایی در واقعیت بالای ۹۰ درصد است. پاکستان تنها کشوری بود که در جریان اعتراضات ضدآمریکایی و صهیونیستی ایام جنگ رمضان، بیش از ۳۰ شهید در شهرهایی نظیر کراچی و اسلام‌آباد تقدیم کرد.» این همبستگی در قالب تجمعات میلیونی، کمک‌های مالی کلان و حتی اقدامات نمادین شهروندان عادی بروز یافته است.

فتوای تاریخی علمای اهل‌سنت و انزوای جریانات تکفیری

یکی از مهم‌ترین بخش‌های سخنان رایزن فرهنگی ایران، تبیین چرخش دیدگاه نخبگان مذهبی اهل‌سنت بود. وی به موارد زیر اشاره کرد: •  فتوای مفتی تقی عثمانی: بزرگترین مفتی دیوبندی شبه‌قاره، در دو نوبت با صدور فتوا، جبهه جمهوری اسلامی ایران را «جبهه حق» نامید و حمایت از آن را بر همه مسلمانان واجب دانست. •  تغییر لحن چهره‌های نزدیک به عربستان: افرادی نظیر «طاهر اشرفی» که پیش‌تر مواضع همسویی با لابی‌های سعودی داشتند، در این مقطع ضمن به‌کاربردن لفظ «شهید» برای شهدای مقاومت، جنایات علیه ایران را محکوم کردند. •  انزوای تکفیری‌ها: به گفته مشکی، حجم حمایت‌های مردمی و نخبگانی به قدری سنگین بود که جریانات تکفیری (که حدود ۵ تا ۱۰ درصد جامعه را تشکیل می‌دهند) در سکوت کامل قرار گرفته یا مجبور به حذف مواضع خود در فضای مجازی شدند.

دیپلماسی عمومی؛ از کمک‌های خرد تا ایثار دارایی‌ها

رایزن فرهنگی ایران با بیان خاطراتی از عمق همدلی مردم، به «دیپلماسی عمومی» خودجوش اشاره کرد. وی از کودکی سخن گفت که تنها تخم‌مرغ صبحانه خود را برای حمایت از ایران اهدا کرد (که به مبلغ ۷۰۰ روپیه مزایده شد) و روستاییانی که کل پس‌انداز ساخت خانه خود را به سفارت ایران تقدیم کردند. وی تأکید کرد که در تمام ۴۰ روز گذشته، خانه‌های فرهنگ و کنسولگری‌های ایران شاهد حضور مداوم رجال سیاسی و توده‌های مردم برای عرض تسلیت و همبستگی بوده‌اند.

دولت پاکستان؛ بازی در میان سه ضلع مثلث

آقای مشکی در تحلیل رفتار دولت پاکستان، به یک مدل سه‌ضلعی اشاره کرد که دیپلماسی اسلام‌آباد را تحت فشار قرار داده است: 1.  ایالات متحده آمریکا (منافع راهبردی و نظامی) 2.  عربستان و کشورهای خلیج فارس (پیمان‌های دفاعی و نیازهای مالی) 3.  جمهوری اسلامی ایران (همسایگی، تاریخ و فشار افکار عمومی) وی خاطرنشان کرد که اگرچه دولت در هفته‌های اول جنگ رمضان مواضع بسیار مثبتی داشت، اما پس از هدف قرار گرفتن پایگاه‌های آمریکا در کشورهای عربی، به دلیل فشار ضلع دوم، به سمت مواضع ممتنع در سازمان ملل حرکت کرد؛ هرچند همچنان در نقش میانجی فعال باقی مانده است.

دوگانگی در رسانه و فضای مجازی

در حوزه رسانه، رایزن فرهنگی ایران از یک دوگانگی خبر داد. در حالی که رسانه‌های دولتی پس از تذکر وزیر اطلاعات مبنی بر رعایت ملاحظات کشورهای عربی، لحنی خنثی‌تر اتخاذ کردند، اما فضای مجازی و رسانه‌های عمومی پاکستان همچنان با قدرت در قبضه روایت ایرانی و حمایت از ایران باقی مانده‌اند.

راهبرد آینده: تبدیل سرمایه اجتماعی به دستاورد راهبردی

آقای مشکی در پایان با تأکید بر اهمیت «سرمایه اجتماعی» شکل‌گرفته، خواستار بهره‌گیری هدفمند از این ظرفیت در عرصه‌های فرهنگی و رسانه‌ای شد. وی بر نقش حیاتی نهادهای علمی و اندیشکده‌ها در تولید روایت‌های تحلیلی تأکید کرد و استمرار این نشست‌ها را برای حفظ این پیوند عمیق در دوران «پس از پیروزی» ضروری دانست.