به گزارش خبرنگار پایگاه خبری – تحلیلی مفتاح علوم انسانی اسلامی، به نقل از خبرگزاری حوزه؛ حجت‌الاسلام والمسلمین ابوالقاسم مقیمی حاجی، معاون آموزش حوزه های علمیه، در حاشیه نشست هم‌اندیشی «حوزه پیشرو و سرآمد»، در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه با تبیین گام‌های عملیاتی مرکز مدیریت برای تحقق مطالبات مقام معظم رهبری امام شهید حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای(قدس سره) بیان داشت: نخستین گام ما، بازبینی کامل مبانی و ساختار «برنامه پنج‌ساله دوم حوزه» بر اساس پیام حوزه پیشرو و سرآمد رهبری شهید انقلاب به یکصدمین سالگشت باز تأسیس حوزه علمیه قم بود که این ماموریت با همکاری پژوهشکده مطالعات راهبردی به سرانجام رسیده است.

تدوین برنامه جامع ۱۴۰۵ و کتابچه عملکرد قرارگاه

مسئول قرارگاه حوزه پیشرو با اشاره به فرآیند تجمیع پیشنهادات از تمام معاونت‌ها و مراکز حوزوی گفت: پیشنهادات تجمیع‌شده پس از تایید آیت‌الله اعرافی، مدیر حوزه‌های علمیه کشور، سال گذشته ابلاغ شد و در پایان سال ۱۴۰۴ نیز گزارش دقیقی از کارهای انجام شده و موانع موجود در قالب یک کتابچه تدوین گردید. بر این اساس، برنامه سال ۱۴۰۵ با تمرکز بر ۵ اولویت اصلی هر بخش، به‌زودی از سوی مدیر حوزه‌های علمیه به تمام معاونت‌ها ابلاغ خواهد شد.

تحول در پژوهش؛ استخراج صدها موضوع پایان‌نامه و کتاب

وی در بخش دیگری از این گفتگو به دستاوردهای پژوهشی اشاره کرد و افزود: پیام «حوزه پیشرو و سرآمد» در بخش پژوهش به چند صد موضوع کاربردی برای مقالات، کتاب‌ها و پایان‌نامه‌ها تبدیل شده است. طرح اجمالی این موضوعات آماده شده و هفته آینده به عنوان چراغ راهی برای محققان و طلاب رونمایی خواهد شد تا پایان‌نامه‌ها و پژوهش‌های حوزوی به سمت نیازهای واقعی نظام سوق پیدا کند.

بسته‌های ۵‌گانه برای اصلاح عناوین مدارک و سیاست‌های آموزشی

معاون آموزش حوزه های علمیه با تشریح اقدامات انجام شده در این معاونت تصریح کرد: در بخش آموزش، بیش از ۱۰ برنامه کلان تکلیف شده بود که ۵ مورد آن از جمله «سیاست‌های تحول در نظام آموزشی» به سرانجام رسیده است. آخرین نسخه این سیاست‌ها در بهمن‌ماه به دبیرخانه شورای عالی ارسال شد که با تصویب نهایی آن، ریل‌گذاری جدیدی برای متون درسی و مقاطع آموزشی آغاز می‌شود. حجت‌الاسلام والمسلمین مقیمی حاجی به چالش دایره القاب و مدارک اشاره کرد و گفت: ۵ بسته پیشنهادی برای اصلاح عناوین مدارک علمی حوزه تدوین شده است؛ این پیشنهادها شامل حفظ عناوین موجود، استفاده از عناوین متداول در آموزش عالی و سه مدل اختصاصی برآمده از بوم حوزه است که همراه با مزایا و معایب کارشناسی، جهت تصمیم‌گیری نهایی به شورای عالی ارائه شده است.

تصویب ۸ رشته جدید فقهی برای اولین بار در تاریخ حوزه / از فقه «اطلاعات و امنیت» تا فقه «امام خمینی (ره)»

مسئول قرارگاه حوزه پیشرو از تحول بی‌سابقه در نقشه‌ جامع رشته‌های حوزوی خبر داد و اعلام کرد: برای نخستین بار ۸ رشته تخصصی فقهی از جمله فقه امنیت، فقه اقتصاد و فقه فضای مجازی تصویب و ابلاغ شده است. وی همچنین با اشاره به دغدغه‌های معیشتی، از اجرایی شدن نظام جدید هدفمندی تحصیلی و رتبه‌بندی اساتید در آینده‌ای بسیار نزدیک خبر داد. حجت‌الاسلام والمسلمین مقیمی حاجی در به تشریح جزئیات رشته‌های جدید فقهی پرداخت و گفت: تا پیش از این، رشته‌های مصوب فقهی در سامانه «نجاح» نداشتیم، اما اکنون کلیات ۸ رشته راهبردی شامل فقه سیاست، فقه اطلاعات و امنیت، فقه خانواده، فقه اخلاق، فقه تربیت، فقه اقتصاد و فقه امام خمینی (ره) تصویب شده است. همچنین رشته «دین و فضای مجازی» برای نخستین بار تصویب، ابلاغ و مرکز تخصصی آن نیز راه‌اندازی گردیده است.

امتداد اجتماعی فلسفه و بازبینی رشته‌های کلام و تفسیر

معاون آموزش حوزه های علمیه با اشاره به مطالبات مقام معظم رهبری امام شهیدمان مبنی بر کاربردی‌سازی علوم عقلی اظهار داشت: بازبینی سرفصل‌های سطح ۲ و ۳ فلسفه با رویکرد «امتداد اجتماعی» به پایان رسیده و آماده تصویب نهایی است. همچنین فرآیند تحول در رشته‌های کلام، تفسیر و تبلیغ نیز آغاز شده است تا آموزش‌های حوزوی کاملاً با نیازهای روز جامعه منطبق شود.

دعوت از طلاب و اساتید ایده پرداز برای «تحول بزرگ»

حجت‌الاسلام والمسلمین مقیمی حاجی خاطرنشان کرد: هر کسی ایده یا طرحی در زمینه‌ی روش‌های نوین فقهی، آموزشی و پژوهشی دارد، به قرارگاه ارسال کند. [video width="622" height="360" mp4="https://ihkn.ir/wp-content/uploads/2026/05/مقیمی-حاجی.mp4"][/video]