به گزارش خبرنگار پایگاه خبری – تحلیلی مفتاح علوم انسانی اسلامی، به نقل از خبرگزاری حوزه؛ حجت‌الاسلام والمسلمین محسن قنبریان، در نشست هم‌اندیشی «بایسته‌های تحول حوزه ناظر بر منشور حوزه پیشرو و سرآمد» که با همکاری بنیاد شیخ انصاری و قرارگاه حوزه «پیشرو و سرآمد» برگزار شد، با اشاره به ضرورت فهم دقیق منشور حوزه پیشرو گفت: من دو مدخل را برای فهم این بیانیه لازم می‌دانم. مدخل اول، "دیگریِ" حوزه است. حضرت آقا از همان روز اول تأسیس حوزه در زمان ائمه اطهار (ع) تا دوره‌های سلاطین، دیگری‌هایی را مدنظر داشته‌اند. در این بیانیه با نگاه تاریخی، توجه می‌دهند که دیگریِ حوزه در این دوره، تمدن غرب است که جابه‌جایی عظیمی صورت داده است. افق را بالاتر بگیریم. استاد حوزه علمیه قم افزود: مدخل دوم، کارکرد و غایت حوزه است. در این بیانیه اگر کارکرد اصلی حوزه را "اقامه دین" و "ساختن تمدن در مقابل تمدن رقیب" قرار دهیم، نمی‌توانیم صرفاً به ابعاد دانشی بسنده کنیم. بعد از ۴۷ سال، واقعاً حوزه چقدر سر میز فرهنگ، سیاست و حکمرانی است؟

منشور را به مثابه «نهاد تحول» بخوانیم

عضو شورای علمی بنیاد شیخ انصاری با تأکید بر نهادانگاری منشور گفت: این بیانیه را باید به مثابه یک "نهاد تحول" فهمید. در پنج کارکردی که برای حوزه برمی‌شمارد، دو کارکرد "مرکز علمی بودن" و "مرکز تهذیب بودن" مورد اتفاق همه است، اما سه کارکرد بعدی ظروف مرتبطه یک نهاد تحول هستند. اگر ارتباط این سه کارکرد قطع شود، آنچه ساخته می‌شود واقعیت مطلوب نخواهد بود.

پیشران تبلیغی؛ خط مقدم مقابله با دشمن

حجت الاسلام والمسلمین قنبریان در تبیین اولین کارکرد تحولی گفت: منظور از "پیشران تبلیغی" که در بیانیه به عنوان اولویت اول حوزه ذکر شده، تبلیغ به معنای صرف منبر و وعظ نیست، بلکه به تعبیر شهید مطهری، خط مقدم مقابله با دشمن است. پیشران تبلیغی به ما کمک می‌کند از طریق گفتمان‌سازی و ساختن روایت درست از اسلام، جامعه را برای حل مسائل آماده کنیم.

تبیین نظامات اجتماعی؛ از اجمال به تفصیل

وی در تبیین کارکرد دوم گفت: در بیانیه، تبیین نظامات اجتماعی که تولید و تبیین الزامات اجتماعی است، به عنوان ظرف دوم قرار داده شده است. این ظرف عمیق‌تر می‌شود و نزدیک به مبانی می‌گردد، اما سیراب از غایت خود است. استاد حوزه در ادامه با اشاره به جایگاه بنیاد شیخ انصاری گفت: این بنیاد با رویکرد حل مسئله می‌تواند نظامات دینی را از اجمال به تفصیل برساند و در راستای پیام «حوزه پیشرو و سرآمد» حرکت می‌کند. وی افزود: نظامات اجتماعی فقط نظامات احکام الهی نیست. شما اگر نظامات موضوع را نفهمید - اینکه موضوع چگونه تصور می‌شود و چگونه توصیف می‌گردد - نمی‌توانید نظام احکام را به درستی طراحی کنید. بین نظامات پیشینی و پسینی باید یک رفت و برگشت دائمی وجود داشته باشد. حجت الاسلام والمسلمین قنبریان، سومین کارکرد تحولی را نوآوری‌های تمدنی دانست و گفت: این بخش متناسب با پیام جهانی منشور است و افق تمدنی حوزه را ترسیم می‌کند. وی در جمع‌بندی سخنان خود گفت: اگر این سه کارکرد را به مثابه یک نهاد تحول با ظروف مرتبط سه‌گانه بفهمیم و مهندسی کنیم، هم لایه دانشی حوزه واقعی‌تر و عمیق‌تر می‌شود و هم کارایی آن افزایش می‌یابد. رهبر شهید در این بیانیه، چرخه کامل تولید علم از نظر تا عمل، از ذهنیت تا عینیت را صورت‌بندی کرده‌اند و این بزرگترین آورده منشور است.