به گزارش خبرنگار پایگاه خبری – تحلیلی مفتاح علوم انسانی اسلامی، به نقل از روابط عمومی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران؛ نشست علمی «الهیات مقاومت در حکمت اسلامی» از سلسله‌نشست‌های «الهیات جنگ در حکمت اسلامی» با ارائه حجت‌الاسلام والمسلمین سید احمد غفاری در شعبه قم مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار شد. در این نشست، مبانی فلسفی و الهیاتی مقاومت، نسبت آن با رئالیسم، جهانی‌سازی، امدادهای غیبی و مفهوم پیروزی و شکست در اندیشه اسلامی بررسی شد و در ادامه، ناقد نشست با طرح پرسش‌هایی درباره جایگاه این مباحث در فلسفه اسلامی، زمینه گفت‌وگوی علمی میان اساتید را فراهم کرد. حجت‌الاسلام والمسلمین غفاری در آغاز این نشست با اشاره به ضرورت توسعه ادبیات نظری در حوزه الهیات مضاف، از اصطلاح «الهیات جنگ» دفاع کرد و گفت: همان‌گونه که در سنت علمی جهان مفاهیمی مانند Theology of War و Philosophy of War پذیرفته شده‌اند، جنگ نیز به‌عنوان پدیده‌ای واقعی در زندگی بشر، ظرفیت تحلیل الهیاتی و فلسفی دارد. وی با تأکید بر وجود فقر مفهومی در حوزه الهیات مضاف، امتدادبخشی به مبانی فلسفه اسلامی در عرصه مسائل انضمامی را از ضرورت‌های امروز دانست و افزود: گزاره‌هایی همچون اصالت وجود و حرکت جوهری باید در تبیین مسائل عینی از جمله نسبت حق و باطل در نبردهای معاصر به کار گرفته شوند. ارائه‌دهنده نشست، مبنای فلسفی مقاومت را رئالیسم دانست و تصریح کرد: بر اساس این رویکرد، خیر و شر واقعیت‌هایی عینی و اصیل هستند و تقابل میان جبهه حق و باطل، تا زمانی که ماهیت این دو جبهه تغییر نکند، استمرار خواهد داشت و امکان سازش ماهوی میان آن‌ها وجود ندارد. وی در ادامه با تبیین تفاوت میان «جهانی‌شدن» و «جهانی‌سازی» اظهار داشت: جهانی‌شدن به‌عنوان یک جبر تاریخی قابل پذیرش نیست، بلکه تحولات تاریخی حاصل اراده و اختیار انسان‌ها و جوامع است. از این منظر، جهانی‌سازی عرصه کنشگری جبهه حق و باطل است؛ جبهه حق با تکیه بر آرمان تمدن نوین اسلامی و مهدویت، در پی الهی‌کردن جهان و جبهه باطل در پی شیطانی‌سازی آن است و مقاومت، ابزار فعال جبهه حق در این فرآیند به شمار می‌رود. حجت‌الاسلام والمسلمین غفاری با استناد به خطبه ۴۳ نهج‌البلاغه و بیانات امام حسین(ع)، مقاومت را لازمه حفظ هویت ایمانی دانست و گفت: در برابر جبهه طاغوت، راهی جز ایستادگی یا چشم‌پوشی از هویت دینی وجود ندارد و عزت مؤمن با پذیرش ذلت سازگار نیست. وی همچنین با اشاره به نقش امدادهای غیبی در نبرد حق و باطل خاطرنشان کرد: بر اساس آموزه‌های قرآنی، نزول امدادهای الهی تابع دو شرط «صبر» و «تقوا» است و پیروزی حقیقی نیز صرفاً غلبه نظامی نیست، بلکه ایستادگی بر حق و وفاداری به آرمان‌های الهی است. به همین دلیل، از منظر الهیات مقاومت، شکست واقعی زمانی رخ می‌دهد که جبهه ایمان به انگیزه‌های مادی از مواضع حق عقب‌نشینی کند. در بخش پایانی این نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین خیاط‌زاده به‌عنوان ناقد، دیدگاه‌های خود را درباره جایگاه الهیات جنگ در تقسیم‌بندی علوم، نسبت مقاومت با رئالیسم فلسفی و وجود اختلاف‌نظر میان فیلسوفان اسلامی در موضوعاتی همچون اصالت جامعه و مبانی حسن و قبح مطرح کرد. حجت‌الاسلام والمسلمین غفاری در پاسخ به این نقدها تأکید کرد که الهیات جنگ به دنبال موضوع قراردادن جنگ در فلسفه اولی نیست، بلکه از مبانی هستی‌شناختی فلسفه اسلامی برای تبیین الهیاتی پدیده جنگ بهره می‌گیرد. وی همچنین با اشاره به نقش توأمان عقل نظری و عقل عملی در این حوزه، تصریح کرد که مقاومت در نگاه الهی، ارزشی ذاتی و برخاسته از تقابل حقیقی خیر و شر دارد و اختلاف‌نظر میان حکمای اسلامی نیز مانعی برای نظریه‌پردازی بر اساس یک مبنای فلسفی مشخص نیست. نشست «الهیات مقاومت در حکمت اسلامی» به‌عنوان یکی از نشست‌های تخصصی سلسله‌نشست‌های «الهیات جنگ در حکمت اسلامی» با هدف بررسی ابعاد فلسفی و الهیاتی مفهوم مقاومت و گفت‌وگوی علمی پیرامون مبانی آن در شعبه قم مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار شد.