به گزارش خبرنگار پایگاه خبری – تحلیلی مفتاح علوم انسانی اسلامی، حجت‌الاسلام والمسلمین قاسم ابراهیمی پور، معاون پژوهش موسسه امام خمینی(ره)، در گفتگویی اختصاصی با پایگاه خبری علوم انسانی مفتاح مطرح کرد؛

سوال: با توجه به استفاده دشمن آمریکایی ـ صهیونیستی از تحلیل‌های هوش مصنوعی در جنگ ۱۲روزه و جنگ رمضان، چه در عرصه نظامی و چه در جنگ نرم، آیا شکست دشمن را می‌توان نشانه ناکارآمدی تحلیل‌های داده‌محور هوش مصنوعی دانست؟ آیا این تجربه نشان می‌دهد که هوش مصنوعی نمی‌تواند جایگزین پژوهش‌های پدیدارشناختی شود؟

هوش مصنوعی ابزاری قدرتمند برای تحلیل است، اما کارآمدی آن به منابعی بستگی دارد که در اختیار دارد. هوش مصنوعی می‌خواهد از طریق شبکه‌های اجتماعی و ارتباطات مجازی، داده‌هایی را جمع‌آوری و واکاوی کند. پرسش این است که این داده‌ها تا چه اندازه قابلیت تعمیم دارند و تا چه حد می‌توانند مبنای تحلیل‌های کیفی قرار گیرند. البته اعتقاد من این است که تصمیم‌هایی که آمریکا و اسرائیل گرفتند، اساساً مبتنی بر تحلیل‌های هوش مصنوعی نبود. به نظر من، اگر در این زمینه از هوش مصنوعی استفاده کرده بودند، احتمالاً به شکل دیگری رفتار می‌کردند. بااین‌حال، حتی اگر از هوش مصنوعی استفاده می‌کردند، باید توجه داشت که منابع و داده‌های آن محدود است. هوش مصنوعی چه میزان داده درباره ایرانیان در اختیار دارد؟ تا چه اندازه می‌تواند تنوع فکری، قومی و قبیله‌ای موجود در ایران را پوشش دهد و بر اساس آن تحلیل کند؟ البته هوش مصنوعی ابزاری خنثی نیست، اما ابزار قدرتمندی است. اگر می‌توانستند به‌نحوی همه ایرانیان را درگیر کنند، داده‌های گسترده‌تری در اختیار داشته باشند و سپس آن‌ها را تحلیل کنند، شاید می‌توانستند تا حدودی موفقیت کسب کنند. بنابراین، شکست آن‌ها لزوماً به معنای شکست هوش مصنوعی نیست. به نظر من، این مسئله دو دلیل دارد: نخست اینکه فکر می‌کنم آن‌ها اساساً از تحلیل‌های هوش مصنوعی استفاده نکردند؛ دوم اینکه داده‌های موجود برای تصمیم‌گیری‌هایی از این دست کافی نیست. البته در تصمیم‌گیری‌های نظامی، استفاده از هوش مصنوعی بسیار گسترده بوده است. برای شناسایی افراد و ترور آن‌ها، همچنین برای هدایت سامانه‌ها و موشک‌ها، هوش مصنوعی واقعاً قدرت خود را نشان داد و توانستند بهره‌برداری مؤثری از آن داشته باشند. ما نیز استفاده خوبی از این فناوری کردیم. اما در حوزه تحلیل‌ها، به نظر من، آن‌ها نه از هوش مصنوعی استفاده کردند و نه حتی در صورت استفاده، به دلیل نقص و محدودیت داده‌ها می‌توانستند به موفقیت دست یابند. [video width="1920" height="1080" mp4="https://ihkn.ir/wp-content/uploads/2026/10/3668.mp4"][/video]