دکتر محسن جوادی، عضو هیأت علمی دانشگاه قم و پژوهشگر فلسفه اخلاق، در نشست «امتداد نظریه اعتباریات علامه طباطبایی» مطرح کرد؛
فاصله شناخت اخلاقی تا تحقق رفتار اخلاقی در اندیشه علامه طباطبایی
برای فهم دقیق دیدگاه علامه، باید میان ساختار و محتوای اخلاق تفاوت گذاشت. ممکن است اعتباریات در ساختار تحقق فعل اخلاقی و تبدیل شناخت به عمل نقش داشته باشند، اما این امر به معنای اعتباری و دلخواه بودن همه ارزشهای اخلاقی نیست. محتوای اخلاق همچنان به واقعیتهای انسانی، سعادت، کمال و غایت زندگی انسان وابسته است.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری – تحلیلی مفتاح علوم انسانی اسلامی، دفتر فلسفههای علوم و نظامات اجتماعی حوزههای علمیه با همکاری مراکز حوزوی و دانشگاهی به مناسبت ارتحال علامه طباطبایی(رضوان الله تعالی علیه) روز یکشنبه، 24 آبانماه 1405 سه نشست تخصصی با موضوع امتداد نظریه اعتباریات علامه طباطبایی برگزار کرد. دکتر محسن جوادی، عضو هیأت علمی دانشگاه قم و پژوهشگر فلسفه اخلاق، در نشست «اعتباریات و استدلال اخلاقی » به بررسی نسبت اعتباریات با استدلال اخلاقی پرداخت و با طرح پرسشهایی درباره امکان استدلال در حوزه اخلاق، نسبت اعتباریات با نسبیت اخلاقی و نقش اراده در تحقق رفتار اخلاقی، ابعاد مختلف این نظریه را تبیین کرد. وی همچنین با تأکید بر تفاوت میان شناخت ارزشهای اخلاقی و عمل به آنها، نقش تحول درونی و انگیزههای انسانی را در تربیت اخلاقی مورد توجه قرار داد. متن این سخنان را در ادامه میخوانید: نظریه اعتباریات علامه طباطبایی از جمله دیدگاههایی است که افزون بر اهمیت فلسفی و معرفتشناختی، پیامدهای مهمی برای مباحث اخلاقی دارد. یکی از پرسشهای اساسی در بررسی این نظریه، نسبت آن با استدلال اخلاقی است: اگر مفاهیمی مانند «خوب و بد» و «باید و نباید» از سنخ اعتباریات باشند، آیا همچنان میتوان برای داوریهای اخلاقی استدلال کرد؟ آیا میتوان درستی یک حکم اخلاقی را با تکیه بر دلایل و مقدمات مشخص اثبات کرد، یا اعتباری بودن این مفاهیم، امکان چنین استدلالی را از میان میبرد؟ پاسخ به این پرسش، در گرو روشن شدن چند مسئله است: نخست، باید تفاوت استدلال نظری، استدلال عملی و استدلال اخلاقی را مشخص کرد؛ سپس باید دید علامه طباطبایی در آثار مختلف خود چه تلقیای از اعتباریات دارد و این نظریه چگونه به اخلاق مربوط میشود. در نهایت نیز باید دو اشکال مهم، یعنی نسبیت اخلاقی و ناممکن بودن استدلال اخلاقی، بررسی شود.