گزارش اختصاصی پایگاه خبری علوم انسانی مفتاح از هم اندیشی «جنگ روایت ها؛ عرصه ظهور سنت الهی ابتلا» با حضور حجت الاسلام والمسلمین قاسم ترخان، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی؛
کدام یک از «سنتهای الهی» در جنگ دوازده روزه آشکار شد؟ / جنگ روایتها در بستر سنت ابتلاء مشروط تفسیر میشود
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی: جنگ روایتها بستری فراهم میکند که انسان یا در جبههی حق قرار گیرد یا در جبههی باطل. این همان معنای «یَعلَمَ اللهُ الّذینَ آمَنوا» است؛ یعنی در بحرانها و رویدادهای بزرگ ـ مثل تحریمها، شهادتها، یا حتی موفقیتهای علمی ـ حقیقت ایمان افراد آشکار میشود: چه کسی مؤمن واقعی است، چه کسی منافق است و چه کسی سست ایمان؛ در این میدان، خودِ جنگ روایتها بهنوعی به «محک الهی» تبدیل میشود.
۱۴۰۴/۰۶/۰۸
گزارش اختصاصی پایگاه خبری علوم انسانی مفتاح نشست مجازی «بایدها و نبایدهای فلسفه برای کودک و نوجوان» با حضور امیرعلی عموزاده، پژوهشگر حوزه فلسفه و عرفان برای کودکان؛
«فلسفه برای کودکان» (P4C)؛ با هدف ارتقای پرسشگری از خیال به عقل و پرورش روحیه پرسشگری از سنین پایین
امیر علی عموزاده: فلسفه برای کودکان یعنی انتقال مفاهیم بلند زندگی و آفرینش به زبانی ملموس، ساده و کودکانه. هدف این است که ذهن کودک آماده شود تا در آینده بتواند در عرصههای عمیقتر مانند فلسفه، عرفان نظری یا عملی، ورود کند. بهترین ابزار برای این کار، تمثیل، استعاره و داستان است: چه داستانک کوتاه، چه رمان بلند. تجربه شرق و غرب هر دو این روش را تأیید کردهاند. اما جالب است بدانید این موضوع در سنت اسلامی ما ریشهای کهن دارد.
۱۴۰۴/۰۶/۰۶
نفیسه محمدی، پژوهشگر موسسه فرهنگی رسانهای استاد محمدحسین فرج نژاد، در یادداشتی مطرح کرد؛
زنان، خط مقدم خاموش مقاومت / روایتها، حافظه جمعی و مستندسازی تجربه زیسته زنان در مقاومت
یکی از مهمترین چالشهای پیشِرو در تحلیل و بازشناسی نقش زنان در مقاومت، کمبود مستندسازی دقیق و جامع تجربیات آنان است. روایتهای رسمی تاریخنگاری مقاومت غالباً مردمحور است و حضور زنان را در قالب نقشهای فرعی یا حمایتی محدود کردهاند. این وضعیت موجب شدهاست که بخش بزرگی از تجارب زیسته زنان، بهویژه در عرصههای اجتماعی و غیرنظامی، در حافظه جمعی جهانیان کمتر ثبت و نگهداری شود. در نتیجه، تحلیلهای تاریخی و سیاسی درباره مقاومت ناقص و ناتمام باقی میمانند.
۱۴۰۴/۰۶/۰۶
حجتالاسلام و المسلمین ابوالقاسم مقیمی حاجی، استاد درس خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم، در نشست علمی «ماهیت و نقش ملاکات در فقه تربیت» مطرح کرد؛
فقه تربیت دانشی مستقل در کنار فقه اخلاق و تعلیم و تربیت است / نسبت ملاک و حکمت در فرآیند تربیت اسلامی
استاد درس خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم: تعریف ملاکات در فقه تربیت، «ما یدور الحکم مداره» است؛ یعنی آنچه حکم بر محور آن میچرخد و به وجود آن بستگی دارد. در فقه تربیت، بیشتر با «ملاک» سروکار داریم که نزدیک به حکمت است اما دقیقتر و تعیینکنندهتر است. هدف از کشف ملاکات، رسیدن به «منظومه احکام تربیت» و «مهندسی تربیت اسلامی» است. این مهندسی به معنای طراحی یک نقشه جامع برای فرآیند تربیت است که در آن، هر جزء بر اساس یک ملاک شرعی جای میگیرد.
۱۴۰۴/۰۶/۰۱
گزارش اختصاصی پایگاه خبری علوم انسانی مفتاح از مناظره میان دکتر سیدحسین شهرستانی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، و حجتالاسلام والمسلمین مهراب صادقنیا، عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب؛
فرادینی شدن پیام عاشورا با نگاه تمدنی به اربعین ممکن است / بررسی دلالتهای جامعهشناختی پیادهروی اربعین
دکتر شهرستانی: ظهور رسانههای نوین در یک دهه اخیر، نظام مرجعیت اجتماعی را در سراسر جهان (از جمله ایران) دگرگون کرده است. در همین بستر بود که در دهه ۹۰، در اوج بحرانهای اقتصادی و اجتماعی، پدیدهای مانند راهپیمایی اربعین در ایران رونق گرفت و توانست بخشی از انسجام اجتماعی و دینداری عمومی را بازتولید کند. ما در برخورد با پدیدههای دینی، مانند راهپیمایی اربعین یا مناسک محرم، نباید دچار افراط و تفریط شویم. نباید صرفاً به این دلیل که بخش بزرگی از جامعه در اربعین حضور دارد یا حتی در قالب پیادهروی جاماندگان مشارکت میکند، تصور کنیم کل جامعه در این فضا غرق شده است.
۱۴۰۴/۰۵/۲۸
گزارش اختصاصی پایگاه خبری علوم انسانی مفتاح از ویژهبرنامه «برای سرنوشت» با حضور دکتر محمدتقی کرمی، عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی (ره)؛
منطق نزاع وجودی با رژیم صهیونیستی / استراتژی واحد غرب در برابر ایران، تداوم فشار حداکثری با ابزار اسرائیل
عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی (ره): مسئلهی یهود یک مسئلهی دو هزار ساله برای اروپاست. دو هزار سال است که اروپا با یهودیت درگیر است؛ به دلیل همان منازعات تاریخی که معتقد بودند یهودیان عیسی مسیح را به صلیب کشیدند و از آن تاریخ در پی حذف ایدهی مسیحیت بودهاند، همراه با شعارهای نژادپرستانهی خودشان. به همین دلیل، میدانید که کلیسای مسیحی تا قرن بیستم رسماً یهودیت و آبای یهودیت را لعن میکرد و این بخشی از مناسک عبادی آنان بود. در دورههای مختلف نیز شاهد قتلعام یهودیان در اروپا هستیم.
۱۴۰۴/۰۵/۲۷
حجتالاسلاموالمسلمین محمد دانشفر، دانشآموختگان مدرسه فقهی امام محمدباقر(ع) در مقالهای مطرح کرد؛
مرزبندی فقه تربیت با سایر ابواب و مفاهیم مشابه / کارکرد روش واقعگرایانه در تولید احکام تربیتی
در این اثر باتوجهبه بستر پیدایش علوم و ضرورتهای حاکم بر آن و با مد نظر قرار دادن سبکهای مختلف استنباط در فقه و همچنین توجه به عنصر اعتبار در تدوین علوم، طرحی برای مرزبندی وضعیت مطلوب دانش «فقه تربیت» ارائه شده است. همچنین اقتضائات وضعیت موجودِ دانش فقه در ورود به عرصه تربیت باتوجهبه دو سبک استنباط واقعگرا و حجیتگرا، بررسی شده است.
۱۴۰۴/۰۵/۲۰
دکتر محمود حکمتنیا، عضو هیئت علمی گروه فقه و حقوق پژوهشگاه فرهنگ واندیشه اسلامی، در مدرسه تابستانه فقه و اصول «دارالعلم» مطرح کرد؛
خطر فروپاشی جامعه درصورت بنیاد نهادن اخلاق تنها با ابزار اجبار و قانون / تفاوت تدبیر و تقنین در رویکرد به مسائل اجتماعی و فردی
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ واندیشه اسلامی: تدبیر، فراتر از یک حکم صرف به این معنا که تدبیر در حل مسئله، ضمن رعایت اصول، به جوانب مختلف، از جمله جنبههای پیچیده حقوقی و روانی، توجه میکند تا از ایذا و ضرر جلوگیری شود. این رویکرد، در آیات طلاق نیز مشاهده میشود؛ جایی که با وجود حق طلاق، مهارتهای زندگی و ملاحظات روانی و اجتماعی مورد تاکید قرار میگیرد و تنها بر قدرت یک طرفه برای اعمال حق تأکید نمیشود.
۱۴۰۴/۰۵/۱۸