دومین گردهمایی اتحادیه دانشگاههای فعال در علوماجتماعی اسلامی و مسیر آن «از نظریه تا سیاستگذاری و عمل» بررسی شد؛
کاربردیسازی علوم اجتماعی اسلامی و توانایی آن در حل مسأله
رئیس دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران: همه میدانیم که اساساً هر علم و هر حوزه معرفتی بهویژه در دنیای جدید با این پرسش سنجیده میشود که چه مسئله یا مشکلی را حل کرده یا در چه مسئله و مشکلی مداخله و نقشآفرینی داشته است. این میزان حضور و اثرگذاری تعیینکننده خدمت و کارویژه هر عرصه علمی است. از این جهت اهتمام به این موضوع نهتنها در عرصه نظری که البته بسیار اساسی و ضروری است، بلکه از حیث سیاستگذاری و کاربردی نیز شایان سپاس و توجه است، چراکه این وجه عملی و سیاستی اهمیت بسزایی نسبت به کفایت حتی نظری مباحث مطرحشده دارد. انشاءالله با برگزاری این نشستها به تحقق هرچه بیشتر این مهم نزدیکتر شویم.
۱۴۰۴/۱۰/۰۹
دکتر لیلی شریف، پژوهشگر روانشناسی اسلامی تونسی، در یادداشتی مطرح کرد؛
مرور و نقد کتاب «درمان ذهن: آیا روشهای کنونی ما در درمان بیماریهای روانی واقعاً مؤثر هستند؟»
در سایهٔ نیاز روزافزون به تدوین و گسترش یک نظریهٔ جامع روانشناسی اسلامی، ضرورت بازنگری در الگوهای روانشناختی غربی بیش از پیش آشکار میشود؛ نه از منظر ردّ ایدئولوژیک، بلکه از راه واکاوی و نقد درونی آنها. در همین چارچوب، پروفسور بریتانیایی روانشناسی بالینی، ریچارد بنتال، در کتاب خود با عنوان «درمان ذهن: آیا روشهای کنونی ما در درمان بیماریهای روانی واقعاً مؤثر هستند؟» (Doctoring the Mind: Is Our Current Treatment of Mental Illness Really Any Good?) خوانشی انتقادی، بنیادین و جسورانه ارائه میدهد و در آن خواستار پذیرش الگویی انسانیتر و یکپارچهتر در فهم و درمان اختلالات روانی میشود.
۱۴۰۴/۱۰/۰۳
گزارش اختصاصی پایگاه خبری علوم انسانی مفتاح از نشست علمی «حوزه، علوم انسانی و نظامات اجتماعی» با حضور حجتالاسلام و المسلمین حسن خیری، رئیس انجمن مطالعات اجتماعی حوزه؛
نظامسازی اجتماعی، مطالبهای راهبردی برای تحقق تمدن نوین اسلامی
حجتالاسلام و المسلمین حسن خیری: مسئله «نظامسازی اجتماعی» امروز دیگر یک بحث انتزاعی یا صرفاً نظری نیست، بلکه به یک ضرورت واقعی و راهبردی برای جامعه ما تبدیل شده است. وقتی از نظام اجتماعی سخن میگوییم، منظور مجموعهای منسجم از باورها، رفتارها، مسئولیتها و ساختارهایی است که سبک زندگی مردم را شکل میدهد. اگر این نظام بهدرستی طراحی و هدایت نشود، نتیجه آن را در افزایش آسیبهای اجتماعی، تضعیف خانواده، کاهش اعتماد عمومی و سردرگمی هویتی نسلها خواهیم دید. به همین دلیل، نظامسازی باید آگاهانه، آیندهنگر و مبتنی بر مبانی دینی، عقلانی و تجربی باشد.
۱۴۰۴/۱۰/۰۳
ریحانه سلامی، رئیس ستاد مرکزی هفته بزرگداشت مقام زن و روز مادر، در گفتگویی مطرح کرد؛
الگوی سوم زن، پاسخ متوازن به بحرانهای جهانی خانواده و هویت
الگوی سوم زن مسلمان ایرانی به دلیل تکیه بر مبانی تعادل، معنویت و کرامت انسانی، دارای توانایی تبدیل شدن به یک گفتمان قابل ارائه و اثرگذار در سطح جهانی است. این الگو پاسخی اصیل به نیاز فراگیر بسیاری از جوامع برای یافتن راهمیانهای میان پیشرفت فردی و حفظ کیان خانواده، و نیز میان هویت فرهنگی و مشارکت فعال در عرصههای نوین به شمار میرود.
۱۴۰۴/۰۹/۳۰
حجتالاسلام والمسلمین حمید پارسانیا در آئین رونمایی و بررسی کتاب «مسئله شناسی فرهنگی به روایت جریان مجدّد» مطرح کرد؛
جریانشناسی فرهنگی، کنشی هویتساز و راهبردی در سیاستگذاری است
حجتالاسلام والمسلمین پارسانیا: این اثر حاصل سالها پیگیری، دغدغه و تأمل علمی مؤلف در حوزه فرهنگ است و از نقاط قوت آن، ورود مباحث جریانشناسی به عرصه سیاستگذاری فرهنگی است؛ امری که میتواند نقش تعیینکنندهای در فهم و هدایت تحولات فرهنگی کشور داشته باشد. این اثر در عین حال، یک کنش هویتساز است. خودِ این نوع پژوهش، نوعی کنشگری فرهنگی محسوب میشود که بهموقع، ناظر به واقعیتهای عینی، دارای مخاطب و افقگشاست و میتواند انتظار و مطالبه اجتماعی ایجاد کند. از این جهت، این کار هم شایسته تقدیر است و هم نیازمند پیگیری و تکثیر.
۱۴۰۴/۰۹/۲۶
محمدامین مهدیزاده، پژوهشگر حوزه مطالعات جنسیت در یادداشتی برای اندیشکده رهیافت مطرح کرد؛
چالش سیاست گذاری مقابله با خشونت علیه زنان و سنجش تجربههای جهانی
محمدامین مهدیزاده: این مسئله امروز فقط یک آسیب اجتماعی یا موضوع انتظامی نیست، بلکه همزمان در چند سطح جریان دارد: تجربههای واقعی و گاه تلخ برخی زنان و کودکان، اختلافنظرهای جدی در سطح قانونگذاری و سیاستگذاری، و در نهایت، فشارهای رسانهای و گفتمانی که از بیرون و درون کشور بر این حوزه وارد میشود. همین همزمانی باعث شده است که مواجهه با خشونت علیه زنان به یک مسئله حکمرانی تبدیل شود. مسئلهای که نمیتوان با واکنشهای مقطعی یا نسخههای آماده به آن پاسخ داد. در این شرایط دستگاه سیاستگذاری باید نشان دهد چگونه میتواند هم از کرامت و امنیت زنان صیانت کند و هم چارچوب خانوادهمحور و ارزشمدار خود را حفظ نماید، بدون اینکه در دام دوگانههای جعلی و مفاهیم وارداتی بیفتد.
۱۴۰۴/۰۹/۲۶
گزارش اختصاصی پایگاه خبری علوم انسانی مفتاح از هشتاد و دومین برنامه گفتوگو دو خط با موضوع «از گرانسازی بنزین تا حذف ارز ۲۸۵۰۰» با حضور دکتر حمیدرضا مقصودی؛
افزایش قیمت بنزین؛ جراحی اقتصادی یا تعمیق بحران معیشت؟
دکتر حمیدرضا مقصودی: یکی از اصلیترین دلایل دولت برای افزایش قیمت بنزین، ادعای مصرف بالای سوخت در ایران است. ببینید مصرف انرژی باید در چارچوب ویژگیهای جغرافیایی، جمعیتی، فرهنگی و زیرساختی هر کشور سنجیده شود. ایران از نظر وسعت جغرافیایی، جمعیت، الگوی سکونت و روابط اجتماعی قابل مقایسه با بسیاری از کشورهای کوچک اروپایی یا حتی برخی کشورهای منطقه نیست. فاصلههای طولانی بین شهرها، ضعف زیرساخت حملونقل عمومی، ساختار خانوادهمحور جامعه و الزامات فرهنگی نظیر سفرهای خانوادگی و زیارتی، همگی عواملی هستند که مصرف انرژی را در ایران بهصورت طبیعی افزایش میدهند. از این منظر، تلاش برای کاهش مصرف از طریق ابزار قیمتی، بهویژه در کالایی کمکشش مانند بنزین، نهتنها ناکارآمد بلکه منجر به فشار مستقیم بر زندگی مردم میشود.
۱۴۰۴/۰۹/۲۵
امیرمحمد اصفهانی، پژوهشگر حوزه مدرسه صالح در یادداشتی برای اندیشکده رهیافت مطرح کرد؛
روایت فتح از دریچه تربیت نسل آینده (قسمت اول)
نوجوانان و جوانان امروز در مرحله حساسی از فرآیند «هویتیابی» قرار دارند؛ دورهای که فرد در آن به دنبال درک جایگاه خود در جهان، جامعه، تاریخ و فرهنگ خویش است. از آنجا که این نسل آیندهساز جمهوری اسلامی محسوب میشود، نحوه شکلگیری هویت آنها نهتنها بر سرنوشت شخصیشان، بلکه بر جهتگیری کلان کشور در دهههای آتی اثرگذار خواهد بود. در چنین بستر حساسی، رویدادهایی چون جنگ اخیر، فرصتی منحصربهفرد برای تقویت عناصر هویتی ـ ملی و دینی فراهم میآورد. مواجهه مستقیم با تهدیدات بیرونی و ایستادگی ملت در برابر آن، زمینهای برای تعمیق درک این نسل از مفهوم «ما»، «دشمن» و «وظیفه» ایجاد میکند و هویت فردی آنان را در پیوند با سرنوشت جمعی و مأموریت تمدنی جمهوری اسلامی ایران شکل میدهد.
۱۴۰۴/۰۹/۲۵





















