به گزارش خبرنگار پایگاه خبری – تحلیلی مفتاح علوم انسانی اسلامی، پروفسور فرامرز رفیع‌پور در پیامی به دومین گردهمایی اتحادیه دانشگاه‌های فعال در علوم اجتماعی اسلامی، با تأکید بر ضرورت مسئله یابی واقعی و تولید محتوای کاربردی، قرآن کریم را الگوی بنیادین علوم اجتماعی اسلامی در کنار دانش بین‌المللی دانست و نسبت به تقلید شکلی از الگوهای غربی هشدار داد. در ادامه متن پیام را مشاهده می‌کنید:

متن پیام پروفسور فرامرز رفیع‌پور به دومین گردهمایی اتحادیه دانشگاه‌های فعال در علوم اجتماعی اسلامی

بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم و به نستعین سلام و احترام خدمت دوستان و همکاران ارجمند که از نقاط دور و نزدیک به این گردهمایی تشریف آورده‌اند. با نگاهی انتقادی نیز بعید به نظر می‌رسد که در این هوای سرد، افراد با انگیزه‌ی ارتقاء و کسب مقام ـ آن‌طور که برخی تشکلات کم‌وبیش به این آفت گرفتار شده بوده‌اند ـ به اینجا آمده باشند. بلکه تصور من این است که دوستان با انگیزه‌ی الهیِ خدمت به ایران عزیز و استفاده از الگوهای بومی، در رأس آن بهره‌گیری از حکمت بالغه‌ی قرآن شریف، به اینجا آمده‌اند. نه با این هدف که علم جهانی را نفی کنند و نه آن‌که آن را مطلق انگاشته و علم بومی را نفی نمایند. این گام مهمی است که برداشته شده است؛ اما در عین حال، موفقیت در این مسیر شروطی دارد. اولین شرط بقا و پیشرفت این تشکل، پرداختن به مسائل، تولید محتوای مناسب و ارائه‌ی راه‌حل‌های عملی برای حل مسائل است. در آن صورت است که این تشکل ارزشمند خواهد شد و جوانان باهوش، متفکران و محافل بین‌المللی اسلامی منطقه را جذب خواهد کرد. برعکس، این زمانی اتفاق خواهد افتاد که به توسعه‌ی شکلی پرداخته شود و هنوز محتوایی تولید نشده، به فکر گسترش بین‌المللی باشیم. و اما یافتن مسئله و تلاش برای حل آن، به نگاهی ژرف و عمیق نیاز دارد، و نه هر کس می‌تواند مسئله را تشخیص دهد و راه‌حل ارائه کند. کشورهای غربی در بررسی مسائل، نگاهشان به حال و بیش‌تر به آینده است و بسیار کمتر به گذشته. اما استعمار، از سر دشمنی با اسلام، با روش‌های نامحسوس ریل‌هایی را کار گذاشته است که نیروهای جوان و باهوش حوزوی ما را به جست‌وجوی نکات ریز و اندرریزِ گذشته وا‌می‌دارد و علاقه‌ی آنان را به کنکاش در گذشته برمی‌انگیزد.

مسئله یابی در علوم انسانی

جوانان دانشگاهی ما نیز گاه به این سو سوق داده شده‌اند که در زمینه‌ی علوم اجتماعی، حتی در مسئله‌یابی، راه تقلید از غرب را در پیش گیرند و موضوعاتی را دنبال کنند که مسئله‌ی ما نیست، اما دلخواه آنان است و ما را از مسیر منحرف می‌کند. این روند مدتی است در دانشگاه‌های صنعتی، در رابطه با علوم انسانی و حتی کشاورزی، با مدل‌های مخرب توسعه‌ی روستایی نیز در پیش گرفته شده است. و اما مسیر ما چه باید باشد؟ الگوی ما باید قرآن شریف باشد، در کنار دانش بین‌المللیِ مکمل آن. قرآن، ضمن تلاش برای حل مسائلِ مکان و زمان خود و آموزش فرهنگ به بدویان بی‌فرهنگ، با قانون‌مندی‌های متقن به مسائل و راه‌حل‌هایی می‌پردازد که نه فقط در زمان حال، بلکه مخصوصاً در آینده، در همه‌ی مکان‌ها و زمان‌ها قدرت تبیین و تحلیل فوق‌العاده دارد. اما دستیابی به این شناخت عظیم با روخوانی قرآن یا اکتفا به تفسیرهای پرزحمتِ تهیه‌شده ممکن نیست. «قرآن مدل دارد» یعنی چه؟ یعنی این آیات، که در تمام متن توزیع شده‌اند، عموماً با هم ارتباط دارند و یک ساختمان شناخت گسترده ارائه می‌دهند که در تفاسیر ارزشمند، به ندرت یافت می‌شود. برای دستیابی به این شناخت عمیق، لازم است جمعی از افراد علاقه‌مند، بر اساس تئوری‌های موجود، به کشف این ساختمان عظیمِ شناخت بپردازند و سپس مسائل موجود را به کمک تئوری‌های قرآن تبیین کنند و برای آن‌ها راه‌حل بیابند. با آرزوی موفقیت جاجرود – 7 دی ماه 1404 فرامرز رفیع‌پور