به گزارش خبرنگار پایگاه خبری – تحلیلی مفتاح علوم انسانی اسلامی، نشست تخصصی «بررسی بایسته‌های رسانه‌ای در شرایط جنگ» با حضور اساتید و کارشناسان رسانه‌ای، به همت مرکز تحقیقات اسلامی مجلس و خبرگزاری رسا برگزار و کارشناسان با انتقاد از موازی‌کاری و پراکندگی روایت‌ها در دستگاه‌های مختلف، بر ضرورت ایجاد یک ساختار یکپارچه و چابک با «فرماندهی واحد» برای مدیریت بحران‌های شناختی تأکید کردند.

حجت‌الاسلام عبدالله رضایی مدیر موسسه نسل سلمان، در این نشست بر لزوم گذار از واکنش‌گری به کنش‌گری و ایجاد ساختاری یکپارچه برای مدیریت روایت‌ها در بحران‌ها تأکید کرد.

وی افزود: ما همواره در شرایط بحران به سر می‌بریم و زاویه دید ما گاهی در جهت مخالف جهت‌گیری جهانی قرار دارد؛ بنابراین باید درک درستی از بحران داشته باشیم.

مدیر موسسه نسل سلمان با تأکید بر اینکه مسئله اصلی صرفاً پوشش خبر جنگ نیست، تصریح کرد: مسئله ما مدیریت روایت و حفظ انسجام عمومی است. باید دکترین روایت مشخص شود تا مردم از اتفاقات آگاه شوند و چارچوب ذهنی درستی برای مقابله با روایت‌های غالب دیگر ایجاد گردد.

حجت الاسلام رضایی با بیان اینکه در حال حاضر با مشکل «عدم روایت واحد» و «واکنش به جای کنش» مواجه هستیم، گفت: رسانه‌ها نباید صرفاً واکنشی عمل نمایند، بلکه باید طوری روایت‌سازی کنیم که گویی در حال کنش‌گری مؤثر و با تکیه بر اخلاق و طراحی محتوای دقیق هستیم.

وی یکی از معضلات اصلی را کثرت رسانه‌های موازی در دستگاه‌های مختلف دانست و افزود: هر دستگاه رسانه‌ای دارد. این کثرت‌گرایی باعث می‌شود روایت‌ها پراکنده شوند و سکوت برخی رسانه‌ها نیز غیرضروری و مخرب است.

وی خاطرنشان کرد: این پراکندگی و عدم هماهنگی باعث شکست روایت کلان جامعه می‌شود.

دکتر کمال اکبری، رئیس دانشکده دین و رسانه صدا و سیما با اشاره به تحولات اخیر و نیاز مبرم به ساماندهی نظام رسانه‌ای کشور، خواستار تشکیل یک ستاد مرکزی شد.

دکتر اکبری با تأکید بر اینکه کشور در دو دهه اخیر تحولات گسترده‌ای را تجربه کرده است، گفت: در حال حاضر جایی در کشور وجود ندارد که رسانه‌ها تحت مدیریت واحدی اداره شوند و نظام جامع رسانه‌ای به طور کامل ساماندهی گردد.

رئیس دانشکده دین و رسانه با ارائه راهکارهای مدیریتی برای مقابله با این تهدیدات، پیشنهاد داد: برای مدیریت این وضعیت، نیاز داریم تا مسئولیت‌ها در یک مرکز واحد متمرکز شود. پیشنهاد من این است که «دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی (شعام)» مسئولیت اصلی را بر عهده داشته باشد.

وی ادامه داد: در این ساختار، صدا و سیما به عنوان بزرگترین رسانه کشور، باید در رأس قرار گیرد و دبیری این شورا را بر عهده داشته باشد. اهمیت این موضوع از آنجا ناشی می‌شود که وقتی کشوری سقوط می‌کند، اولین مرحله تسخیر رسانه ملی آن (رادیو و تلویزیون) است. بنابراین صدا و سیما باید نقش تنظیم‌گری را ایفا کند. مرکز ملی فضای مجازی، نهادهای اطلاعاتی و سایر نهادها نیز باید در این ساختار عضو باشند.

دکتر اکبری با اشاره به لزوم تشکیل ستاد تبلیغات جنگ خاطرنشان کرد: در این مجموعه باید «ستاد تبلیغات جنگ» تشکیل شود که زیر نظر قرارگاه خاتم‌الانبیاء(ص) و با مسئولیت آن فعالیت کند. همچنین «مرکز آموزش و توانمندسازی» نیز باید ذیل این ستاد قرار گیرد.

وی با تأکید بر اینکه هدف سازماندهی است نه سانسور، تصریح کرد: ما نباید اجازه دهیم در جمهوری اسلامی دهان کسی بسته شود؛ منظور ما سازماندهی و پاسخگویی به آن‌هاست. سم بزرگ در فضای رسانه‌ای فعلی، ایجاد جاهایی است که تصمیم‌گیری‌ها در آن‌ها متعدد و پراکنده است.

دکتر اکبری در پایان بر لزوم حفظ ابتکار عمل رسانه‌ها تأکید کرد و گفت: نباید اجازه دهیم ابتکار عمل رسانه‌ها و انسان‌های رسانه‌ای از بین برود. رویکرد ستادها باید تسهیل‌گر باشد، نه بازدارنده. رویکرد سلبی باید به شدت کاهش یابد و سیاست‌ها شفاف شوند تا پیش‌برندگی و پویایی در رسانه‌ها تقویت گردد.

همچنین حجت‌الاسلام رضا رستمی، مسئول مرکز رسانه و فضای مجازی حوزه‌های علمیه، بر لزوم ساماندهی کنشگری رسانه‌ای و تقویت امنیت روانی جامعه تأکید کرد.

حجت الاسلام رستمی با اشاره به اهمیت «دسترسی به اطلاعات» و «ساماندهی کنشگری در عرصه رسانه»، اظهار داشت: یکی از مهم‌ترین عرصه‌های نبرد که دشمن از آن برای ضربه زدن به جامعه بهره می‌برد، «امنیت روانی» است.

وی با اشاره به آیات قرآن کریم، به ویژه آیه ۶۰ سوره احزاب، بر خطر «مرجفون» و کسانی که با شایعه‌پراکنی امنیت جامعه را برهم می‌زنند، هشدار داد.

مسئول مرکز رسانه و فضای مجازی حوزه‌های علمیه افزود: دشمن در پیوست رسانه‌ای و توجه به مطالبات عمومی بسیار قوی‌تر عمل کرده و توانسته است این انگاره را در میان مردم تقویت کند که قوانین جدید، قصد محدود کردن آزادی‌ها را دارد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود، لزوم ضابطه‌مند کردن کنشگری در فضای مجازی را مطرح کرد و افزود: در بسیاری از کشورها، کنشگری فضای مجازی دارای چارچوب‌های مشخص است و ما نیز نیاز داریم تا قوانین جرایم رایانه‌ای خود را به‌روز کنیم.

حجت‌الاسلام رستمی با برشمردن نهادهایی که دارای قانون و وظیفه مشخص در حوزه رسانه دارند، تأکید کرد: برای جلوگیری از ترک‌فعلی‌های متعدد این نهادها، نیازمند نظارت دقیق هستیم.

وی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی خواست تا با بررسی دقیق قوانین موجود، نظارت مؤثری را اعمال کنند تا خللی در عملکرد رسانه‌ای کشور ایجاد نشود.

حجت‌الاسلام محمدجواد امینی نیز با اشاره به چالش‌های پیش‌روی تولید و تبیین «روایت اول» در دوران بحران، سه مانع اصلی در این مسیر را برشمرد.

وی بیان کرد: یکی از دلایل اصلی اینکه معمولاً ما از «روایت اول» عقب می‌مانیم، عدم دسترسی به اطلاعات دقیق است. همچنین، چالش مهم دیگر، فقدان پشتوانه قانونی برای برخی اقدامات است؛ به‌ویژه زمانی که تصمیم گرفته شود واقعیت‌های میدانی به صورت گسترده دیده نشود.

حجت الاسلام امینی با اشاره به مباحث انسانی و ارتباطی، افزود: دو مورد دیگر نیز در این زمینه دخیل هستند که عبارتند از عدم اعتماد به افسران جنگ نرم و قطع دسترسی به این افسران در جنگ که هر دو بر توانایی تولید روایت اثر منفی می‌گذارند.

حجت‌الاسلام عبدالله جلالی، مدیر گروه تربیت خانواده و سبک زندگی اداره‌کل پژوهش‌های اسلامی صدا و سیما، در ادامه با تأکید بر تغییر رویکرد رسانه‌های کشور، خواستار گذار از اطلاع‌رسانی صرف به سمت مدیریت بحران شد.

حجت الاسلام جلالی با اشاره به به‌هم‌ریختگی‌های موجود در عرصه رسانه‌ها، اظهار داشت: صدای سیما و مرکز فضای مجازی باید به عنوان متولیان اصلی، الگوی پایه و مرجع برای سایر رسانه‌ها عمل کنند.

وی با بیان اینکه مرجعیت رسانه‌های معاند دچار شکست شده است، افزود: افشای تکنیک‌های شناختی دشمن و بازسازی امید تمدنی برای نسل آینده از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

وی با تأکید بر این نکته که دستاوردهای سخت‌افزاری باید به گزاره‌های نرم‌افزاری تبدیل شوند، پیشنهاد داد تا ستاد مدیریت بحران با قابلیت واکنش سریع به عملیات‌های رسانه‌ای دشمن شکل گیرد.

حجت الاسلام جلالی افزود: ایجاد «اتاق جنگ محتوایی» و «شبکه توزیع» ضروری است و می‌توان از الگوهایی که در دوران جنگ موفقیت‌آمیز بودند، در این مسیر بهره برد.

مدیر گروه تربیت خانواده و سبک زندگی اداره‌کل پژوهش‌های اسلامی صدا و سیما تصریح کرد: در عملیات‌های تهاجمی قطعاً به موفقیت خواهیم رسید و این موفقیت بر پایه‌ی رصد، تحلیل و توزیع استوار است.

وی در پایان با اشاره به پیام‌های رهبر شهید انقلاب خاطرنشان کرد: رویکرد حاکم، حرکت از موضع انفعالی به سمت موضع تهاجمی است و باید از مجاهدان عرصه فرهنگ برای میدان‌دار شدن در این نبرد استفاده کرد.