چاپ صفحه

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری – تحلیلی مفتاح علوم انسانی اسلامی، به نقل از ایکنا؛ ابراهیم فیاض، جامعه‌شناس و استاد دانشگاه تهران، شامگاه ۲۶ مهرماه در نشست علمی « ایران پساجنگ رمضان: تاملی بر ضرورت بازاندیشی در ایده غرب شناسی)» که از سوی گروه غرب شناسی پژوهشگاه برگزار شد با تأکید بر لزوم شناخت درست از غرب، گفت: پژوهشگاه‌هایی مانند پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی باید در این مسیر پیشقدم شوند زیرا تا درک درستی از غرب نداشته باشیم مطالعات اسلام‌شناسی و ایران‌شناسی ما هم با مشکل مواجه خواهد شد.

وی با تأکید مجدد بر اینکه مطالعات ما در حوزه‌های ایران‌شناسی، اسلام‌شناسی و غرب‌شناسی دقیق نیست، ادامه داد: در نشست مربوط به نقد آرای سروش، من در حضور اساتید و متخصصان برجسته، پژوهش خود را بر پایه‌ تحلیل‌های تاریخی و جغرافیایی و همچنین بررسی پیوند آن با آرای «اسپینوزا» ارائه دادم. در آن مجلس، علیرغم حضور اساتیدی با سوابق بسیار بالا، هیچ‌یک نتوانستند بر مبانی استدلال‌های من اشکالی وارد کنند و پس از سخنرانی من، هیچ اعتراضی صورت نگرفت.

فیاض بیان کرد: روش من مطالعه متون کلاسیک، از جمله آثار «ایمانوئل کانت»، برای درک ژرف ساختارهای فکری و جغرافیای اندیشه‌ غرب است. بنده در جلسه‌ای در حضور برخی اندیشمندان غربی به تحلیل آینده آلمان، روسیه و برخی کشورهای دیگر پرداختم که باعث تعجب حاضرین شد و آنان تصور کردند که من چندین سال حضور آکادمیک در آلمان داشته‌ام در حالی که عمدتا این تحلیل مبتنی بر شناخت علمی و مطالعاتی بنده از غرب و به خصوص از طریق آشنایی با تفکرات فلاسفه آلمانی است.

آغاز بیداری در غرب

استاد دانشگاه تهران تصریح کرد: برخی از جریان‌های روشنفکری، با ارائه تفسیرهای ناقص و سطحی از مفاهیم اخلاقی و مذهبی در غرب، باعث سوءبرداشت در میان نسل جوان شده‌اند. ما عمدتا در کشور به مفاسد فرهنگ غربی و مسائل جنسی آنجا می‌پردازیم که وجود این مفاسد درست هم هست اما از طرفی معتقدم بیداری در بین جوانان غربی شروع شده است.

وی اظهار کرد: چهره برخی از جوانان غربی نورانی و معرفت آنان در سطح بالاست و یقین دارم اگر ظهور رخ دهد لشکر لشکر به جبهه حق خواهند پیوست. معتقدم در جهان غرب و عرب همه بیدار می‌شوند اما ما خودآگاهی نداریم و روشنفکران ما جوانان را مسائل سطحی مواجه می‌کنند.

استاد دانشگاه تهران با تأکید بر اینکه اگر غرب‌شناسی درست نداشته باشیم اسلام‌شناسی و ایران‌شناسی درستی هم نداریم، تصریح کرد: روشنفکری به تعبیر بنده سفارتی ما را فریب داده است؛ ما باید غرب را به معنای تاریخی و جغرافیایی مورد تحقیق قرار دهیم اما عمدتا آن را براساس تاریخ بدون جغرافیا تحلیل کرده‌ایم و تاریخ بدون جغرافیا تبدیل به اسطوره می‌شود.

وی با بیان اینکه جنگ اوکراین مباحث معرفتی جغرافیایی عمیقی دارد، ادامه داد: در قصه غرب هم همین است و اگر شناخت دقیق نداشته باشیم نخواهیم دانست کانت و دکارت چیست و چه می‌گویند ولی در ایران مطلق بحث می‌شود و به این دلیل هم این‌ها را تبدیل به اسطوره کرده‌ایم. ما باید تشیع را همانطور که واقعیت دارد معرفی کنیم؛ در غرب مطالعه یکدیگر جدی است و خوب همدیگر را می‌شناسند ولی ما در شناخت اندیشه اهل سنت هم ضعیف هستیم.

وی افزود: در گذشته می‌گفتند یک جهانی داریم که غرب پیشرفته است و جهان دیگری جهان ارتدکس و جهان سوم هم کشورهای اسلامی و غیراسلامی. ما اگر خودمان مطالعات دقیق نداشته باشیم اسیر این تقسیم‌بندی‌ها خواهیم شد و مثلا نخواهیم دانست جنگ بین اوکراین و روسیه یعنی چه، اکنون کشور آذربایجان که همسایه ما هست زبان دیپلماسی آن آلمانی است.

خودآگاهی جغرافیایی و تاریخی

فیاض بیان کرد: تا خودآگاهی تاریخی و جغرافیایی پیدا نکنیم خبری از تمدن ساختن هم نیست و از آن اندیشه هم بیرون نمی‌آید، لذا وقتی در دانشگاه هم مطرح می‌کنیم عمدتا بیگانه هستند و دانشگاه رو به میرایی است زیرا نمی‌دانیم دانشگاه یعنی چه و رابطه آن با اندیشه اسلامی چیست؟ معتقدم دانشگاه‌های ما یونیورسیتی نیستند.

استاد دانشگاه تهران با تأکید بر اینکه بدترین سیاستگذاری سکولاریستی، غیر دینی و غیرمعنوی در شورای عالی انقلاب فرهنگی صورت می‌گیرد، افزود: سیاستگذاری‌ها سبب شده است تا دانشگاه‌ها بمیرند که نمونه بارز آن «آی اس آی» است؛ بنده ۲۵ سال قبل به رهبری شهید عرض کردم اگر آی اس آی وارد فضای دانشگاهی کشور شود دانشگاه‌ها پوچ و میان‌تهی خواهند شد و آسیب آن تا صد سال دیگر هم قابل جبران نیست.

فیاض با بیان اینکه ما خودآگاهی نسبت به اسلام و غرب و ایران نداریم و از معرفت دور شده‌ایم، گفت: علت اینکه به وضعیت بد امروز رسیده‌ایم همین است و وقتی دانشگاه‌ها هم وضع نامناسب بیابند حوزه‌های علمیه هم شکست خواهند خورد.

وی با بیان اینکه بنده معتقدم که تمام مؤسسات تحقیقات دینی غرب وابسته به سازمان‌های امنیتی غرب است زیرا نگاهشان جهان‌پدیداری است که با جهان‌بینی تفاوت دارد، افزود: در حال حاضر به ما غرب را سکولار معرفی کرده‌اند در حالی که غرب به شدت دینی است و حتی سکولاریسم آن هم دینی است که جای بحث زیادی دارد. بنده معتقدم علوم انسانی غیردینی در غرب نداریم و نئوکانتی‌ها و ماکس وبر هم همین را گفته‌اند اما روشنفکرانی که دلال و نماینده سفارت غرب در ایران است نمی‌گذارند بچه‌های ما غرب را به خوبی بشناسند.

فیاض بیان کرد: اگر بچه‌ها با غرب واقعی آشنا شوند محال است نوآوری اندیشه‌ای و بومی و دینی نداشته باشند؛ بنده بعد از ۱۴ سال طلبگی در قم و تحصیل و تدریس در دانشگاه به این رسیده‌ام که مشکل غرب‌گرایی در درون سیاستگذاری‌های ما وجود دارد؛ در حال حاضر هم نجنبیم و غرب‌شناسی قوی ارائه ندهیم آسیب خواهیم خورد.

نفوذ اندیشه فراماسونی

وی تأکید کرد: ما با وجود معادن عظیم معرفتی مانند قرآن و نهج‌البلاغه باید وضع بهتری داشته باشیم اما برخی با روحیات فراماسونی نمی‌گذارند. انجمن ایرانوس که بزرگترین انجمن فراماسونی جهانی است برای ایران برنامه‌ریزی کرده‌اند و مدتها قبل می‌گفتند ایران کشور آخرالزمانی است و باید در مواجهه با آن فلان کارها را انجام دهیم.

فیاض اظهار کرد: البته تفکرات ایرانوس و امثال فوکویاما در مواجهه با انقلاب شکست خورد. بنده به آقای آزاد ارمکی هم گفتم که امروز آمریکا مواجهه مستقیم با ما دارد چون نگاه آخرالزمانی با ما دارند؛ اینکه نتانیاهو می‌گوید ایران عملیات پیش‌دستانه به ما خواهد کرد و ما را از بین می‌برد چون همین نگاه را دارد و می‌خواهند سرنوشت الهی را تغییر دهند اما برخی در ایران درک و فهم درستی از شرایط کنونی ندارند.

استاد دانشگاه تهران تصریح کرد: ما در طول تاریخ تاکنون امت شاهدی مانند امروز نداشته‌ایم؛ بنده قبل از هفتم اکتبر به مقوله امت و امامت در آینده ایران پرداختم اما برخی تمسخر کردند؛ امروز هم تأکید می‌کنم اگر ما غرب‌شناسی نداشته باشیم آینده‌پژوهی برای ایران هم نخواهیم داشت.

وی تأکید کرد: جنگ امروز آمریکا با ما تمدنی است؛ بنده این تعبیر را چند روز بعد از جنگ ۱۲ روزه گفتم ولی الان ترامپ دائما تکرار می‌کند که تمدن ایران را نابود خواهد کرد اما آن زمان برخی کوتوله‌فکرها نمی‌توانستند بفهمند.

فیاض در پایان تأکید کرد: آینده برای غرب نیست بلکه برای اسلام و تشیع است به همین دلیل هم نظام سلطه همه ظرفیت و امکانات خود را به میدان آورده است تا تمدن ایران را نابود کند. در این شرایط ما اگر درک درستی از جهان نداشته باشیم اسیر توطئه‌های آنان خواهیم شد.