علوم اجتماعی بزرگ‌ترین موضوع نشر ایران در ۱۴۰۴ بود. به آمار خانه کتاب، حدود ۲۰٫۳ هزار عنوان از کتاب‌های این سال در این رده قرار داشت. پس از علوم اجتماعی، کتاب کودک و نوجوان با حدود ۱۹٫۵ هزار عنوان و ادبیات با حدود ۱۸٫۴ هزار عنوان قرار دارند. این سه موضوع روی هم بیش از نیمی از کتاب‌های ۱۴۰۴ را می‌سازند.

۱۴۰۵/۰۸/۱۷

نسبت میان شور و شعور در این مقطع حساس است. مراسم و تجمعات، نمادها و آیین‌ها، ابزارهای تولید معنا و انتقال حافظه جمعی‌اند؛ اما پایداری یک حرکت اجتماعی به توانایی تبدیل این شور به آگاهی سازمان‌یافته و مسئولیت‌پذیری نهادی وابسته است.

۱۴۰۵/۰۸/۱۷

آیت‌الله رجبی: در خون‌خواهی فردی، حق عفو، دریافت دیه یا قصاص با اولیای دم است؛ اما در خون‌خواهی اجتماعی ـ سیاسی، قاتل و مقتول می‌توانند نماد یک ساختار حکومتی، ایدئولوژی و آرمان باشند. حتی قصاص شخصی نیز بُعد اجتماعی دارد؛ چنان‌که آیه «وَلَکُمْ فِی الْقِصَاصِ حَیَاةٌ» بر نقش آن در حفظ حیات جامعه و جلوگیری از تکرار جنایت تأکید می‌کند.

۱۴۰۵/۰۸/۱۶

موضوع علم روان‌شناسی از پیش‌فرض‌های بنیادین فلسفی تأثیر عمیقی می‌پذیرد؛ خواه روان‌شناس به این مبانی التفات داشته باشد و خواه نداشته باشد. بنیان‌های نظری علم روان‌شناسی بر موضوعاتی استوار است که ذاتاً فلسفی‌اند؛ موضوعاتی همچون پذیرش یا انکار روح در ساختار وجودی انسان، مادی یا مجرد دانستن ادراک و آگاهی، وجود یا فقدان فطرت در انسان، جاودانگی یا فناپذیری او، پیوند یا عدم پیوند وجودی انسان با مبدأ هستی و اختیار یا جبر انسان. موضع‌گیری در قبال این مسائل، در شکل‌گیری نگرش به ماهیت انسان نقشی تعیین‌کننده دارد. این مبانی بر چیستی موضوع، صورت‌بندی مسائل، روش و جهت‌گیری‌های نظری و عملی روان‌شناسی تأثیرگذار است.

۱۴۰۵/۰۸/۱۶

تفاوت اصلی میان دانش‌آموخته حکمرانی و نیروی در حال تربیت برای حکمرانی دقیقاً در همین نقطه آشکار می‌شود. دانش‌آموخته می‌تواند درباره اصلاح ساختار یک وزارتخانه سخن بگوید، اما نیرویی که در مسیر تربیت حکمرانی قرار دارد باید بتواند بخشی از همان ساختار را با اختیارات مشخص، منابع محدود و اهداف قابل اندازه‌گیری اصلاح کند.

۱۴۰۵/۰۸/۱۶

تقیه در سیره اهل‌بیت(ع) را نمی‌توان صرفاً به معنای پنهان‌کردن عقیده یا رفتاری فردی در برابر تهدید دانست؛ بلکه باید آن را در چارچوب تدابیر ایشان برای حفظ و مدیریت جامعه نیز بررسی کرد. در شرایطی که اظهار صریح برخی مواضع می‌توانست جان پیروان، انسجام جامعه شیعی یا امکان تداوم فعالیت‌های دینی و علمی را به خطر بیندازد، تقیه می‌توانست راهکاری برای صیانت از جامعه و عبور هوشمندانه از شرایط دشوار باشد.

۱۴۰۵/۰۸/۱۴

جامعۀ ایران بیش از هر چیز نیازمند روایتی واقع‌بینانه است؛ روایتی که هم بر حفظ استقلال، کرامت و قدرت ملی تأکید کند و هم رنج معیشتی و حق مردم برای برخورداری از ثبات و امنیت را جدی بگیرد. در این چارچوب، نه جنگ تقدیس می‌شود و نه توافق؛ بلکه هر دو در نسبت با منافع ملی، حفظ انسجام اجتماعی و آیندۀ ایران سنجیده می‌شوند.

۱۴۰۵/۰۸/۱۴

دیدگاه هسته‌ای امام شهید آیت الله العظمی خامنه ای از حیث ماهیت‌شناسی فقهی، یک «فتوای شرعی اولیه» در حوزه «فتاوای ناظر به موضوعات حکومت» (فقه الحکومه) است که به شیوه اصیل فقه جواهری از دستگاه اجتهاد و ادله اربعه استنباط شده و واجد ارکان سه‌گانه فتوا یعنی «شکل‌گیری در سازوکار اجتهاد»، «اعلام صریح و علنی» و «لازم‌الاتباع بودن و عمل ارکان نظام و جامعه به آن» می‌باشد.

۱۴۰۵/۰۸/۱۳