امروز دومین سالگرد تصویب نقشه راه اجرای سند تحول بنیادین است. سندی که آخرین مصوبه فرهنگی شهید جمهور در شورای عالی انقلاب فرهنگی است. سندی که باید از زمان تصویب سند تحول بنیادین آموزش و پرورش وجود می داشت، لیکن بعد از ۱۳ سال از تصویب آن، نگاشته و تصویب شد.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری – تحلیلی مفتاح علوم انسانی اسلامی، شهرام رامشت، پژوهشگر اندیشکده فرهنگ و تربیت اسلامی و استادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان، تهران، در یادداشتی مطرح کرد؛
امروز دومین سالگرد تصویب نقشه راه اجرای سند تحول بنیادین است. سندی که آخرین مصوبه فرهنگی شهید جمهور در شورای عالی انقلاب فرهنگی است. سندی که باید از زمان تصویب سند تحول بنیادین آموزش و پرورش وجود می داشت، لیکن بعد از ۱۳ سال از تصویب آن، نگاشته و تصویب شد. سندی که لزوم آن بارها توسط رهبر شهید مورد تأکید قرار گرفته بود و در راستای لبیک به فرمان ایشان و پاسخ به این نیاز واقعی نگاشته شد. سندی که برای اولین بار از سال ۹۰ موجبات رضایت رهبر شهید را از فعالیت های وزارتخانه حول سند تحول به همراه داشت.
اگر بخواهیم خیلی کوتاه بگوییم نقشه راه اجرای سند تحول چیست؛ باید بگوییم این سند محتوای جدیدی به مجموعه اسناد تحولی آموزش و پرورش اضافه نمی کند، بلکه چگونگی اجرای آن را مشخص می کند. آن ها را در قالب پروژه ها دسته بندی می کند، شاخص های کمی و کیفی برای اجرای آن ها مشخص می کند، سال شروع و پایان برای اجرا تعیین می کند، و واحد مسئول اجرای پروژه را مشخص می کند. به بیان دیگر، نقشه راه مشخص می کند که هر بخش از آموزش و پرورش در هر سال، چه پروژه ای با چه شاخص کمی و کیفی باید اجرا کند تا در نهایت پس از ده سال بتوانیم بگوییم سند تحول بنیادین اجرا شده است.
حالا که دوسال گذشته، چقدر از این شاخص ها محقق شده؟ در کجای راه تحقق اهداف ایستاده ایم؟ پاسخ به این سؤالات قدری دشوار است؛ چرا؟
اول اینکه نقشه راه به دولتی ابلاغ شد که دو ماه بیشتر از عمرش نمانده بود و سال اول اجرای آن در مواجهه با تغییر دولت و مجریان بود.
دوم اینکه مجریان جدید بعضا در کمال تعجب در مقابل اجرای سند بالادستی خود که مانند سند تحول در شوعاف مصوب شده بود، استنکاف می ورزیدند؛ با این استدلال که ما زمان تصویب آن نبودیم!
سوم اینکه با وجود پیگیری های مجدانه وزیر محترم درباره لزوم اجرای نقشه راه، بعد از شهریور ۱۴۰۴ که گزارش عملکرد ناامیدکننده مجلس شورای اسلامی از میزان تحقق برنامه هفتم پیشرفت آمد، جلسات نقشه راه به حاشیه رفته و با برنامه هفتم ادغام شد تا مجال بیشتری برای رسیدن به برنامه هفتم که مورد تأکید رئیس جمهور و رئیس مجلس است باشد.
چهارم اینکه تمام تلاش های مشاور محترم وزیر در حوزه هماهنگی نقشه راه، پس از تصمیم به ادغام جلسات نقشه راه با برنامه هفتم، عملا معطوف به برنامه هفتم شد و دستور جلسات که پیش از این کاملا و به صورت دقیق توسط ایشان و حمایت وزیر محترم در راستای اجرای نقشه راه پیش می رفت، به یک باره به سمت برنامه هفتم چرخید و کمتر از ده درصد دستور جلسه ها به نقشه راه اختصاص یافت. به عبارتی جلسات به نام نقشه راه بود و به کام برنامه هفتم!
پنجم اینکه برخی از مجریان جدید به مشورت کارشناسان زبده که شاخص های کیفی را که مانع از انجام اقدامات نمایشی و صوری خود می دیدند، پیشنهاد به حذف و تغییر شاخص ها دادند و این مهم توسط وزیر محترم مورد قبول قرار گرفت. هر چند کار بدین جا ختم نشد. برخی پیشنهاد حذف، ادغام و اضافه شدن برخی پروژه ها را داشتند که آن هم مورد قبول واقع شد.
ششم اینکه در فصل چهارم این سند، سازوکارهای اجرا، واپایش و نظارت بر حسن انجام نقشه راه آمده که در طول این دو سال، ساختارها و سازوکارها به خوبی شکل نگرفته است. کارگروه برنامه ریزی در معاونت برنامه ریزی و توسعه منابع در زمان لازم تشکیل نشده، اداره کل ارزیابی عملکرد و پاسخ گویی به شکایات آن گونه که باید خود را مسئول ارزیابی نقشه راه ندانسته و بر برنامه هفتم متمرکز شده، کمیسیون راهبری تحول شورای عالی آموزش و پرورش که متولی واپایش و نظارت بر دو سوم پروژه های نقشه راه است، عملا جلسه مؤثری در این باره طی دو سال گذشته برگزار نکرده، بودجه بر اساس نیاز اجرای پروژه ها پیش بینی و تقدیم دولت نشده، سامانه شفافیت برای نشان دادن میزان تحقق شاخص ها ایجاد نشده، تقسیم کار ملی (نگاشت نهادی) صورت نگرفته، قوانین برای اجرای نقشه راه (نگاشت قانونی) احصاء نشده، کارمندان و ذی نفعان نسبت به نقشه راه آگاه و در این زمینه توانمند نشده اند، لذا گفتمانی حول آن شکل نگرفته است و…
هفتم اینکه با توجه به موارد فوق، گزارش سالانه ای که باید توسط وزارت آموزش و پرورش به شورای عالی آموزش و پرورش و سپس شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه و به صورت عمومی نیز منتشر شود، طی این دو سال انجام نشده است.
نقشه راه اجرای سند تحول بنیادین، دریچه ای جدید به برنامه ریزی برای اجرای سند تحول در وزارت آموزش و پرورش گشود که از جهات بسیاری نسبت به اسناد پیشین خود برتری دارد. هرچند این به معنای بی نقص بودن آن نیست و باید با توجه به شرایط موجود مورد بازنگری قرار گیرد. اما این غیر از کنار گذاشتن کل نقشه و به حاشیه بردن آن زیر سایه برنامه هفتم پیشرفت است. امید که در سال ۱۴۰۵ با همه فراز و فرودهایی که تاکنون داشته و احتمالا خواهد داشت، سال خوبی برای اهتمام به برنامه ریزی حول نقشه راه اجرای سند تحول بنیادین در آموزش و پرورش باشد. در غیر این صورت، سال بعدی برای اجرای این سند وجود نخواهد داشت.
https://ihkn.ir/?p=45754
نظرات