اگر جمهوری اسلامی ایران بر شروط خود پایدار بماند، پیروزیهای میدانی به امتیازات پایدار دیپلماتیک تبدیل میشوند؛ در غیر این صورت، سستی در شروط به معنای از دست رفتن موقعیت برتر در موازنه قدرت و واگذاری دستاوردهای خونین نبرد چهلروزه خواهد بود. بنابراین تحقق این شروط به معنای تبدیل پیروزیهای میدان نبرد به امتیازات پایدار دیپلماتیک و تثبیت موازنه قدرت به نفع جمهوری اسلامی ایران است.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری – تحلیلی مفتاح علوم انسانی اسلامی، به نقل از روابط عمومی مرکز علمی-پژوهشی دین و تمدن؛ مدرسه فقهی پژوهشی مبانی فقهی شروط و اصول ایران در مذاکرات با آمریکا پس از جنگ تحمیلی سوم، پس از برگزاری ۱۰ جلسه فشرده و تخصصی، به کار خود پایان داد. این دوره آموزشی با هدف تحلیل دقیق ابعاد فقهی، حقوقی و راهبردیِ «میز مذاکره» به عنوان مکملِ «میدان نبرد»، چارچوبی نوین برای مواجهه دیپلماتیک با ایالات متحده ترسیم کرد.
این مدرسه فقهی پژوهشی که با تمرکز بر وضعیت روابط ایران و آمریکا پس از جنگ رمضان برگزار شد، به دنبال پاسخ به این پرسش کلیدی بود که چگونه میتوان دستاوردهای حاصل از میدان نبرد را در عرصه دیپلماسی تثبیت کرد.
حجتالاسلام والمسلمین حسین صفدری، استاد حوزه و دانشگاه، با تأکید بر اینکه جنگ اخیر آخرین تیر در کمان دشمن بود، عنوان کرد: آمریکا پس از پنج دهه استفاده از ابزارهای گوناگون اقتصادی، سیاسی، جنگ نرم و اقدامات نظامی ویژه نظیر حادثه طبس و نهایتاً شکست در جنگ اخیر، در شرایطی قرار گرفت که ناچار به پیشنهاد مذاکره شد.
ایشان افزود: آمریکا تلاش کرد با طراحی «شروط پانزدهگانه» خود، شکاف ناشی از شکست در میدان نبرد را با موفقیت در میز مذاکره پر کند و از این طریق، مانوری برای پیروزی در برابر رقبای بینالمللی خود نظیر چین به نمایش بگذارد. بنابراین پس از ناکامی واشنگتن در میدان نظامی، دیپلماسی به ابزاری برای جبران شکستهای میدانی او تبدیل شده است.
استاد صفدری در این مدرسه فقهی پژوهشی در ده جلسه و در قالب پنج فصل علمیِ به هم پیوسته، در فصل اول ضمن تبیین ماهیت جنگ و جایگاه آن در منظومه اقدامات آمریکا، مبانی فقهی مذاکره و مفهوم «شرط» در فقه را تشریح کرد. در فصل دوم به تفکیک و دستهبندی شروط، ناظر به مراحل شکلگیری و محتوای آنها پرداخت؛ و در فصل سوم بررسی قواعد فقهی مورد استناد در تعیین شروط طرفین و مبانی حقوقی آنها مورد مداقه قرار گرفت.
ایشان در فصل چهارم به استخراج اصول فقهی مذاکره از منظرهای روانشناختی، دیپلماتیک و حقوق بینالملل پرداخت و تفاوتهای نگاه فقهی را با نگاههای رایج دیپلماتیک بازگو کرد؛ و در فصل پنجم مستندات شرعی، تعریف دقیق و ضمانتهای اجراییِ هشت شرط جمهوری اسلامی ایران در تفاهم نامه را به طور جامع بیان کرد.
وی در یکی از بخشهای تفصیلی این دوره، به واکاوی نبردِ شروط در فضای دیپلماتیک پرداخت و گفت: ایالات متحده پس از شکست در جنگ، تلاش کرد با انتشار لیستی پانزدهگانه، موضعی فاتحانه بگیرد. اگرچه این شروط بهصورت رسمی منتشر نشدند تا در صورت عدم پذیرش ایران، سند شکست آمریکا تلقی نشوند، اما بر اساس گزارشهای رسانههای امنیتی و رژیم صهیونیستی، اهم آنها عبارت بودند از توقف برنامههای هستهای و تعطیلی کامل نطنز، اصفهان و فردو؛ پایان حمایت از حزبالله لبنان، حماس، انصارالله و دیگر گروههای مقاومت؛ کاهش شدید برنامه موشکی و محدودسازی توان نظامی ایران؛ بازگشایی تنگه هرمز، پذیرش آتشبس یکطرفه (برای کاهش فشار بر پایگاههای آمریکا) و دسترسیهای نامحدود بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی.
استاد صفدری در ادامه به تبیین دقیق «شروط هشتگانه» جمهوری اسلامی ایران در مذاکرات پرداخت و گفت: این شروط، یعنی اخذ تعهد رسمی از آمریکا مبنی بر تضمین عدم تجاوز، استمرار کنترل ایران بر تنگه هرمز، پذیرش حق غنیسازی، لغو تمام تحریمهای اولیه و ثانویه، خاتمه تمامی قطعنامههای شورای امنیت و شورای حکام، پرداخت غرامتهای وارده به ایران، خروج کامل نیروهای رزمی آمریکا از منطقه و توقف جنگ در همه جبههها، در نوزدهم فروردینماه و با استناد به موافقت رهبری، به عنوان سند رسمیِ مبنای مذاکرات اسلامآباد ثبت شد، درحالیکه این شروط دقیقاً در نقطه مقابل خواستههای آمریکا قرار داشت.
در پایان این مدرسه فقهی حقوقی، استاد صفدری با تأکید بر این نکته که اهمیت پافشاری بر شروط هشتگانه، حفظ دستاوردهای میدان نبرد است، گفت: بر اساس تحلیلهای ارائهشده میز مذاکره برای جمهوری اسلامی نه عرصهای برای امتیازدهی و اهمیت پافشاری بر شروط هشتگانه در این است که التزام به آنها، «قوس مکمل» حرکت دفاعی-نظامی است
ایشان گفت: اگر جمهوری اسلامی ایران بر شروط خود پایدار بماند، پیروزیهای میدانی به امتیازات پایدار دیپلماتیک تبدیل میشوند؛ در غیر این صورت، سستی در شروط به معنای از دست رفتن موقعیت برتر در موازنه قدرت و واگذاری دستاوردهای خونین نبرد چهلروزه خواهد بود. بنابراین تحقق این شروط به معنای تبدیل پیروزیهای میدان نبرد به امتیازات پایدار دیپلماتیک و تثبیت موازنه قدرت به نفع جمهوری اسلامی ایران است.
نظرات