پرونده تازه پلتفرم Roblox درباره انتشار محتوای موسوم به «Brain Rot» با مضامین ضد اسلامی، بار دیگر مسئله امنیت کودکان در بازیهای آنلاین را به صدر نگرانیهای خانوادهها بازگردانده است؛ موضوعی که ابعاد فنی، فرهنگی و تربیتی آن نیازمند بررسی دقیق و تخصصی است.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری – تحلیلی مفتاح علوم انسانی اسلامی، به نقل از موسسه فرهنگی رسانهای استاد محمد حسین فرج نژاد؛ بازیهای آنلاین به بخشی جداییناپذیر از زیستِ روزمرهٔ نسل جدید تبدیل شدهاند. در این میان پلتفرم روبلاکس(Roblox) با جذب میلیونها کاربر خردسال و نوجوان، فضایی برای خلاقیت و تعامل فراهم کرده است. اما گزارشهای اخیر نشان میدهند[۱] این فضای به ظاهر سرگرمکننده، با چالشهای امنیتی و اخلاقی جدی روبرو است. شرکت روبلاکس به تازگی اعلام کرد تحقیقات گستردهای را دربارهٔ انتشار محتواهای موسوم به Brain Rot پوسیدگی مغز با مضامین ضد اسلامی آغاز کرده است. این خبر موجی از نگرانی را میان خانوادهها و جوامع مذهبی ایجاد کرد؛ چرا که این محتواها مستقیماً باورهای دینی و کرامت انسانی بخشی از کاربران را نشانه گرفتهاند. برای درک عمق فاجعه، باید دید چطور ابزارهای سادهٔ بازیسازی به سلاحی برای تخریب باورهای کودکان تبدیل شدهاند.
گزارش انتشار محتوای ضد اسلامی در روبلاکس
مدیران روبلاکس در پی اعتراضهای گستردهٔ کاربران و نهادهای نظارتی، تایید کردند که پروندههای مربوط به تولید و توزیع بازیهایی با درونمایهٔ نفرتپراکن را بررسی میکنند. کاربران این پلتفرم در روزهای گذشته تجاربی را گزارش کردند که در آنها، نمادهای اسلامی مورد تمسخر قرار گرفته و شعارهای تند علیه مسلمانان ترویج شده است. این ویدئوها و بازیهای کوچک که تحت عنوان کلی پوسیدگی مغز شناخته میشوند، با استفاده از موسیقیهای تند، تصاویر بیکیف و طنزهای پوچگرایانه، تلاش میکنند مفاهیم توهینآمیز را در ذهن مخاطب کودک نهادینه کنند.
برای مثال، در برخی از این مراحل ساخته شده، آواتارهای بازی با پوششهای اسلامی در موقعیتهای تحقیرآمیز قرار میگیرند یا صدای اذان روی تصاویر زننده و بیربط میکس میشود. طراحان این محتواها با استفاده از تکنیکهای جذب مخاطب(Engagement Farming)، الگوریتمهای پیشنهاددهندهٔ روبلاکس را فریب میدهند. آنها با قرار دادن کلمات کلیدی پرطرفدار و ترند روز در بخش توضیحات بازی و استفاده از تصاویر شاخص(Thumbnail) رنگارنگ و خیرهکننده، نرخ کلیک کودکان را بالا میبرند. وقتی سیستم هوشمند پلتفرم مشاهده میکند که کودکان به سرعت روی این بازیها کلیک کرده و دقایق اول را با هیجان ناشی از صداهای بلند و تصاویر پرتحرک سپری میکنند، به اشتباه این محتوا را جذاب تشخیص داده و آن را در صفحهٔ اصلی هزاران کاربر دیگر نمایش میدهد. در واقع، این محتواها با تکیه بر بمباران حسی، زمان ماندگاری کاربر را به شکلی کاذب افزایش میدهند تا سیستم آنها را به عنوان بازیهای برتر شناسایی کند.
بر اساس یافتههای اولیه، این محتواها شامل سناریوهایی است که در آن به مقدسات توهین میشود یا کاربران به اعمال خشونت علیه گروههای اقلیت تشویق میشوند. روبلاکس در پیامی که از طریق سخنگوی خود منتشر کرد، مدعی شد که سیاستهای سختگیرانهای برای حذف چنین مواردی دارد، اما حجم عظیم محتوای تولیدی توسط کاربران، فرآیند نظارت را با دشواری روبرو کرده است. مسئولان این شرکت قول دادهاند که الگوریتمهای پایش خود را تقویت کنند تا از دسترسی کودکان به این سناریوهای مخرب جلوگیری شود.
بررسیها نشان میدهد که این دست محتواها تنها به توهینهای کلامی محدود نمیشوند. برخی از این بازیها محیطهایی را بازسازی کردهاند که در آنها نمادهای مذهبی در موقعیتهای نامناسب قرار میگیرند. مثلاً کاربر در بازی مجبور میشود برای پیشرفت در مرحله، از روی نمادهایی که برای مسلمانان مقدس است عبور کند. این اتفاق در حالی رخ میدهد که بخش بزرگی از کاربران روبلاکس را کودکان زیر ۱۳ سال تشکیل میدهند که قدرت تحلیل کافی برای مواجهه با چنین پیامهای هدفمندی را ندارند.
تحلیل ابعاد پنهان و تاثیر بر سبک زندگی نسل جدید
اتفاقات اخیر در روبلاکس را نباید تنها ناشی از اشتباه چند کاربر نادان یا ضعف در فیلترینگ پلتفرمی دانست. وقتی محتوایی با برچسب پوسیدگی مغز و با تم ضد دینی تولید میشود، در واقع هدف بزرگتری را دنبال میکند.در این مدل، وقتی توهین به مقدسات با چاشنی طنزِ پوچ و موسیقیهای تحریککننده همراه میشود، حرمتشکنی به صورتی ناخودآگاه در ذهن کودک شکل میگیرد. کودک بدون اینکه بداند، در حال خندیدن به چیزی است که ریشههای هویتی او را هدف گرفته است.
ایجاد تنفر نسبت به اسلام در پلتفرمی که کودکان شیعه و مسلمان در کنار سایر کودکان جهان در آن حضور دارند، گامی برای منزوی کردن این گروه از کاربران است. وقتی کودک مسلمان در محیط بازی محبوب خود با تمسخر عقایدش روبرو میشود، دچار نوعی خودکمبینی فرهنگی یا تضاد هویتی میشود. او بین دنیای رنگارنگ بازی و باورهای خانوادهاش گیر میافتد؛ آن هم به دلیل جذابیتهای بصری این بازیها و نبود محدودیت و مسئولیت در بازی باعث کشیده شدن به سمت بازی و پذیرش قوانین و محدودیتهای بازی که ضد هویت او و ضد اسلام است میشود و این موضوع دقیقاً با هدف تغییر سبک زندگی و دور کردن نوجوانان از ریشههای اعتقادی انجام میگیرد. طراحان این جریانها میخواهند مذهب را نه به عنوان امری مقدس، که به عنوان سوژهای برای تمسخر و بیارزشی معرفی کنند.
ترویج عقاید انحرافی در قالب بازیهای آنلاین، یکی از خطرناکترین شکل نفوذ است. در حالی که والدین تصور میکنند فرزندشان در حال بازی است، مفاهیم خشونتآمیز و کینهتوزانه به لایههای عمیق شخصیتی او نفوذ میکند. به عنوان مثال، استفاده از طنزهای تصویری(Meme) برای عادیسازی خشونت علیه مسلمانان، باعث میشود نوجوان در دنیای واقعی هم نسبت به درد و رنج این افراد بیتفاوت باشد. این مدل از محتوا، میل به همزیستی مسالمتآمیز را از بین میبرد و بذر نفاق را در دل جامعهٔ جهانی میکارد. برای نوجوان ایرانی و شیعه، این فضا میتواند مقدمهای برای پذیرش فرهنگ پوچگرای غربی باشد که در آن هیچ چیز مقدس نیست.
پوسیدگی مغز (Brain Rot)؛ تروریسم فرهنگی در پوشش سرگرمی
پدیدهٔ پوسیدگی مغز در واقع نوعی تروریسم فرهنگی علیه ذهنهای پاک است. در این مسیر، بازیهایی که خشونت علیه جوامع حاشیهای(Marginalized Communities) را ترویج میکنند، در پی عادیسازی جنایت و حذف دیگری هستند. آنها با استفاده از تکنیکهای روانشناختی، حساسیتزدایی تدریجی را اجرا میکنند. اگر با نگاهی دقیق به این پرونده بنگریم، متوجه میشویم که هدف نهایی، تربیت نسلی است که نسبت به ارزشهای اخلاقی و انسانی بیتفاوت باشد و به راحتی تحت تاثیر موجهای رسانهای قرار گیرد. صیانت از حریم خانواده در فضای مجازی ضرورتی حیاتی برای حفظ هویت دینی و ملی در برابر این هجمههای سازمانیافته است. خانوادهها باید بدانند که سکوت در برابر این پدیدهها، فضا را برای پیشروی بیشترِ طراحان این آشوبهای ذهنی باز میگذارد.
منابع:
https://ihkn.ir/?p=44624
نظرات