گزارش اختصاصی پایگاه خبری علوم انسانی مفتاح از نشست علمی–پژوهشی قوه قصاییه با حضور آیتالله علیدوست؛
پژوهش دینی و چالش همزمانی اصالت و معاصرت در فقه اسلامی
آیتالله علیدوست: پژوهش و تفکر، پیش از اسلام نیز در میان تمدنها و مکاتب فکری مختلف مورد توجه بوده است؛ اما آنچه اسلام انجام داد، ارتقای جایگاه پژوهش و علم به سطحی بیسابقه در تاریخ اندیشه بشری بود. در منابع دینی، صدای قلم عالِم، گامهای مجاهدان و تلاش اقتصادیِ مشروع، همگی در تراز اعمال بزرگ و سرنوشتساز معرفی شدهاند. این نگاه، نشان میدهد که اسلام، پژوهش را نه فعالیتی حاشیهای، بلکه رکن اساسی حیات دینی و اجتماعی میداند.
۱۴۰۴/۱۰/۰۱
آیت الله عباس کعبی، عضو مجلس خبرگان رهبری، در یادداشتی برای خبرگزاری فارس مطرح کرد؛
وحدت حوزه و دانشگاه، زیربنای تحقق تمدن نوین اسلامی
آیت الله عباس کعبی: ۲۷ آذر سالروز شهادت مرحوم آیتالله دکتر محمد مفتح (رضوان الله تعالی علیه)، نماد پیوند علم و ایمان و روز وحدت حوزه و دانشگاه، یادآور اهمیت تحقق تمدن نوین اسلامی است. این وحدت، ضامن استقلال، آزادی، پیشرفت، عدالت، عزت و کرامت انسانی در جمهوری اسلامی ایران است و با بهرهگیری از وحی، عقل و تجربه و نظریه تمدنی مبتنی بر اجتهاد اصیل، مسیر تلفیق علم وایمان و فتح مرزهای دانش و فناوری و مقابله با ظلم و ستم را ممکن میسازد.
۱۴۰۴/۱۰/۰۱
حجتالاسلام والمسلمین محسن الویری، رئیس گروه تاریخ دانشگاه باقرالعلوم(ع)، در نشست علمی «معرفی طرح تاریخ در نگاه اهلبیت(ع) بر پایه نمایهزنی بحارالأنوار» مطرح کرد؛
امکان تولید دانش تاریخی در چارچوب معرفت دینی
ما در شمار کسانی هستیم که معتقدیم میتوان بازنگری بنیادین در تمام عرصههای علم تاریخ، اعم از روششناسی، معرفتشناسی و مسائل پژوهشی داشت و یک نگاه دروندینی ذیل عنوان «پارادایم الهیاتی» ارائه نمود. البته این ادعا به معنای برخورد شعارزده و شتابزده با مسأله اسلامیسازی علوم نیست، بلکه معتقدیم باید با کار علمی دقیق و به دور از هیاهو، طرحی نو درانداخت.
۱۴۰۴/۰۹/۳۰
حجتالاسلام قاسم ابراهیمی پور، معاون پژوهش مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، در آیین تکریم پژوهشگران برتر علوم انسانی اسلامی مطرح کرد؛
تدوین طرح تحول پژوهش، حرکت بهسوی نظاممندی پژوهشها
حجتالاسلام قاسم ابراهیمی پور: طرح تحول پژوهش بر پایه نظاممندی طراحی شده است؛ به این معنا که تمامی اجزای پژوهش، از تعریف مسئله و طراحی طرحهای پژوهشی گرفته تا اجرا، ارزیابی و بهرهبرداری از نتایج، در قالب یک نظام منسجم دیده شده است. خوشبختانه بخش قابل توجهی از این نظاممندی در مدت اخیر محقق شده و همزمان در حال رفع مسائل و چالشهای زیرساختی هستیم.
۱۴۰۴/۰۹/۲۷
پروفسور فرامرز رفیعپور، نویسنده و جامعهشناس برجسته ایرانی درهمایش «تکریم پژوهشگران برتر علوم انسانی اسلامی» مطرح کرد؛
مسئلهیابی، حلقه مفقوده پژوهش در ایران است
پروفسور فرامرز رفیعپور: در اواخر دهه ۶۰ شمسی، زمانی که بهتازگی در آلمان به درجه پروفسوری رسیده بودم، به آمریکا دعوت شدم و یک سال در دانشگاه ویسکانسین–مدیسون حضور داشتم؛ دانشگاهی که در زمره پنج دانشگاه برتر آمریکا قرار دارد و مهمترین دغدغه من در آنجا این بود که ببینم پژوهشگران آنها چه مسئلهای را دنبال میکنند. آنچه بهروشنی مشاهده میشد این بود که تمرکز اصلی پژوهشها بر حال و آینده بود. بودجههای تحقیقاتی عمدتاً به پژوهشهایی اختصاص مییافت که بتواند برای آینده راهحل ارائه دهد، نه صرفاً پرداختن به گذشته.
۱۴۰۴/۰۹/۲۶
حجتالاسلام والمسلمین حمید پارسانیا در آئین رونمایی و بررسی کتاب «مسئله شناسی فرهنگی به روایت جریان مجدّد» مطرح کرد؛
جریانشناسی فرهنگی، کنشی هویتساز و راهبردی در سیاستگذاری است
حجتالاسلام والمسلمین پارسانیا: این اثر حاصل سالها پیگیری، دغدغه و تأمل علمی مؤلف در حوزه فرهنگ است و از نقاط قوت آن، ورود مباحث جریانشناسی به عرصه سیاستگذاری فرهنگی است؛ امری که میتواند نقش تعیینکنندهای در فهم و هدایت تحولات فرهنگی کشور داشته باشد. این اثر در عین حال، یک کنش هویتساز است. خودِ این نوع پژوهش، نوعی کنشگری فرهنگی محسوب میشود که بهموقع، ناظر به واقعیتهای عینی، دارای مخاطب و افقگشاست و میتواند انتظار و مطالبه اجتماعی ایجاد کند. از این جهت، این کار هم شایسته تقدیر است و هم نیازمند پیگیری و تکثیر.
۱۴۰۴/۰۹/۲۶
حجت الاسلام والمسلمین سید کاظم سیدباقری، مدیر گروه سیاست پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، در نشست علمی بررسی سیر تطور دانش علوم سیاسی در یکصد ساله اخیر حوزه علمیه« مطرح کرد؛
سیر تحول دانش سیاسی در حوزه علمیه قم طی یک قرن اخیر
مدیر گروه سیاست پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی: در گذشته تمرکز سنتی فقه بر احکام فردی مانند عبادات و معاملات بود و وظایف فقیه در عصر غیبت عمدتاً در حد افتا و قضاوت باقی میماند. نقطه عطف این تحول، تدریس درس ولایت فقیه توسط امام خمینی در سال ۱۳۴۸ بود. این اقدام مسئله حکومت و اداره جامعه را از سطح انتظار نظری به عرصه ضرورت عملی و فقهی کشاند. دستاورد این روند، شکلگیری فقه سیاسی و فقه حکومتی به عنوان یک رشته علمی متمایز در حوزه بود؛ رشتهای که به استنباط احکام مربوط به سازوکارهای قدرت، سیاست خارجی، اقتصاد کلان، دفاع و امنیت از منابع دینی میپردازد و زیربنای حقوق اساسی جمهوری اسلامی شد. امروز حوزه قم در این عرصه جایگاهی بیبدیل در جهان اسلام دارد.
۱۴۰۴/۰۹/۲۶
محمدامین مهدیزاده، پژوهشگر حوزه مطالعات جنسیت در یادداشتی برای اندیشکده رهیافت مطرح کرد؛
چالش سیاست گذاری مقابله با خشونت علیه زنان و سنجش تجربههای جهانی
محمدامین مهدیزاده: این مسئله امروز فقط یک آسیب اجتماعی یا موضوع انتظامی نیست، بلکه همزمان در چند سطح جریان دارد: تجربههای واقعی و گاه تلخ برخی زنان و کودکان، اختلافنظرهای جدی در سطح قانونگذاری و سیاستگذاری، و در نهایت، فشارهای رسانهای و گفتمانی که از بیرون و درون کشور بر این حوزه وارد میشود. همین همزمانی باعث شده است که مواجهه با خشونت علیه زنان به یک مسئله حکمرانی تبدیل شود. مسئلهای که نمیتوان با واکنشهای مقطعی یا نسخههای آماده به آن پاسخ داد. در این شرایط دستگاه سیاستگذاری باید نشان دهد چگونه میتواند هم از کرامت و امنیت زنان صیانت کند و هم چارچوب خانوادهمحور و ارزشمدار خود را حفظ نماید، بدون اینکه در دام دوگانههای جعلی و مفاهیم وارداتی بیفتد.
۱۴۰۴/۰۹/۲۶





















